Фозилии огоҳу суханварии соҳиби ҷоҳ . Ахсикт аз вилояти фарғона , мовароуннаҳраст . Муддатҳо дар Балху Ҳирот таҳсил намӯд ва чанде дар Озарбойҷон бӯда , маддоҳии атобак аилдкз мекард . Охири дасти иродат ба ҳазрати шайхи наҷми аддӣн кубро дод ва дар ҳалқаи аҳли сулӯку сайри қадами ниҳод . Орифи маорифи Лоҳутӣу солики масолики малакӯтии гашт . Дар санаи 557 дар халхол даргузашт .

فاضلی آگاه و سخنوری صاحب جاه. اخسیکت از ولایت فرغانهٔ، ماوراءالنهر است. مدت‌ها در بلخ و هرات تحصیل نمود و چندی در آذربایجان بوده، مداحی اتابک ایلدکز می‌کرد. آخر دستِ ارادت به حضرت شیخ نجم الدین کبری داد و در حلقهٔ اهل سلوک و سیر قدم نهاد. عارف معارف لاهوتی و سالک مسالک ملکوتی گشت. در سنهٔ ۵۵۷ در خلخال درگذشت.

Онро ки чори болаши иззат муяссар аст

آن را که چار بالش عزت میسر است

Гӯи панҷ навбаи зан ки шаҳи ҳафт кишвар аст

گو پنج نوبه زن که شهِ هفت کشور است

Бар шати ҳодисот бурун ояд аз либос

بر شطِّ حادثات برون آید از لباس

Коўл бараҳнагӣаст ки шарт шиновар аст

کاول برهنگی است که شرط شناور است

٭٭٭

٭٭٭

Шодам ба ғами ту гарчи шодӣ

شادم به غم تو گرچه شادی

Дар мазҳаби ошиқон ҳаром аст

در مذهب عاشقان حرام است

٭٭٭

٭٭٭

Аз ғояти ҳасани ту вази ғайрати чашми худ

از غایت حسن تو وز غیرت چشمِ خود

Пайдоат намеёбам пинҳонат наме байнам

پیدات نمی‌یابم پنهانت نمی‌بینم

Гарчи з ту мегӯям дар гуфт наме ое

گرچه ز تو می‌گویم در گفت نمی‌آیی

Врчаҳ ба ту май байнам чун ҷонат наме байнам

ورچه به تو می‌بینم چون جانت نمی‌بینم

٭٭٭

٭٭٭

Сӯзӣаст маро дар дил аммо на чунон сӯзӣ

سوزیست مرا در دل اما نه چنان سوزی

Сӯзӣ ки вуҷӯди ман бар бод диҳад рӯзӣ

سوزی که وجود من بر باد دهد روزی

٭٭٭

٭٭٭

Чаҳор чиз ки асл фароғатасту манол

چهار چیز که اصل فراغتست و منال

Наярзад он ба чаҳор дигар дар охири ҳол

نیرزد آن به چهار دگر در آخر حال

Гунаҳ ба шарми маломат , амал ба хиҷлати азл

گنه به شرم ملامت، عمل به خجلتِ عزل

Бақо ба талхии маргу тамаъ ба зли савол

بقا به تلخیِ مرگ و طمع به ذُلِّ سؤال

рубоӣ

رباعی

Гуҳи туъмаи мӯри аждаҳое созӣ

گه طعمهٔ مور اژدهایی سازی

Гуҳ аз пари пашшае ҳумое созӣ

گه از پر پشه‌‌ای همایی سازی

Дарҳами шикании косаи сад касрӣ ро

درهم شکنی کاسهٔ صد کسری را

То дастаи кӯзаи гадоӣ созӣ

تا دستهٔ کوزهٔ گدایی سازی