Исми шарифаши Сайиди муайяни аддӣн . Чун Сайиди ҳасани ғазнавии ашраф тахаллус менамӯд , Сайид ба ашрафи сонӣ машҳураст . Лекини худ дар ашъори ашрафии тахаллус май фармӯда . Фозилии Фоиқу ҳакимӣ содиқаст . Вақте дар Ҳироти дил ба дилбарӣ аз акобри он шаҳр доду маъшӯқ низ ба вай ихлос дошт . Рӯзӣ бо ҷамъӣ аз дӯстон ба сайри бӯстони рафтанд .

اسم شریفش سید معین الدین. چون سید حسن غزنوی اشرف تخلص می‌نمود، سید به اشرف ثانی مشهور است. لیکن خود در اشعار اشرفی تخلص می‌فرموده. فاضلی فایق و حکیمی صادق است. وقتی در هرات دل به دلبری از اکابر آن شهر داد و معشوق نیز به وی اخلاص داشت. روزی با جمعی از دوستان به سیر بوستان رفتند.

Аз онҷо ки аз кӯзаи ҳамон бурун таровад ки дараваст . Ҷаноби Сайид ба шарҳи ҳолоти муҳаббати мутакаллим буд ва мефармуд ки робитаи ҷисмонӣ ба сабаби муносибат рӯҳонӣаст . Лоҷарам ҳар касро дар олами арвоҳ бо касе муносибат бӯда , дар олами аҷсом низ дилаш ба улфати ваии осӯда . Дар ин ҳол бар шохи сарвии нолаи ошиқонаи қамарии баланд ва аз таъсири алҳонаши дили мустамеъин , нижанд гардид . Маъшӯқ Сайид гуфт ки агар ин мурғи ошиқ сарваст акнӯн ки бо ӯст нолааш аз чист ва агар на ошиқ сарваст маъшӯқаш кист ва агар аз ишқ бе нишонеаст чаро нағмааш захмаи тарк ҷонаст . Сайид гуфт : фарёдаш аз ёди замони даврӣу нолааш аз шикояти айём маҳҷӯрӣаст . Ҷавон хандиду камон гуруҳа талабед . Ба муҳраи гулии он мурғ бегуноҳро аз ҷону ҷонони маҳҷӯри сохт ва ба пои он сарви саркаши андохт . Сайидро дили сӯхт ва гуфт ҳар ки ба хӯни мурғӣ бе гуноҳи далерии намояди эътимод ба вафодорӣ ӯ нишоед . Аз вай бурид ва берун рафт . Гӯйанд дар ҳамон авқоти ҷавон ба сафарӣ рафт . Қотеъони тариқи дасти ситами кушода ба захми тирӣ ба олам бақоаш фиристоданд . Сайид дар санаи 595 дар Самарқанд вафот ёфт ва ба ҷинати шитофт . Ин ду рубоӣ аз ӯст :

از آنجا که از کوزه همان برون تراود که دروست. جناب سید به شرح حالات محبت متکلم بود و می‌فرمود که رابطهٔ جسمانی به سبب مناسبت روحانی است. لاجرم هر کس را در عالم ارواح با کسی مناسبت بوده، در عالم اجسام نیز دلش به الفت وی آسوده. در این حال بر شاخ سروی نالهٔ عاشقانهٔ قمری بلند و از تأثیر الحانش دل مستمعین، نژند گردید. معشوق سید گفت که اگر این مرغ عاشق سرو است اکنون که با اوست ناله‌اش از چیست و اگر نه عاشق سرو است معشوقش کیست و اگر از عشق بی نشانیست چرا نغمه‌اش زخمهٔ ترک جان است. سید گفت: فریادش از یادِ زمان دوری و ناله‌اش از شکایت ایّامِ مهجوری است. جوان خندید و کمان گروهه طلبید. به مهرهٔ گلی آن مرغ بی گناه را از جان و جانان مهجور ساخت و به پای آن سروِ سرکش انداخت. سید را دل سوخت و گفت هر که به خون مرغی بی گناه دلیری نماید اعتماد به وفاداری او نشاید. از وی برید و بیرون رفت. گویند در همان اوقات جوان به سفری رفت. قاطعان طریق دست ستم گشاده به زخم تیری به عالم بقاش فرستادند. سید در سنهٔ ۵۹۵ در سمرقند وفات یافت و به جنت شتافت. این دو رباعی از اوست:

٭٭٭

٭٭٭