Ва ҳўи камоли аддӣни Исмоили бен ҷамоли аддӣни Абдурразоқ . Аз машоҳӣр шеъраст ва дар авосити умри тарку таҷред пеша намӯду иродаташ ба ҷаноби шайхи шаҳоби аддӣни Сӯҳравардӣ ба сарҳади камол буд . Ба либоси фақри мулаббас ва бо ёди худои ҳамнафас . Дар хориҷи шаҳри Исфаҳон ба дасти лашкари муғул гирифтор гардиду баъд аз заҷр бисёр ба мартаба шаҳодат расед фии санаи 635 . Девонаши мукаррари дида шуда . Аз ӯст :
و هُوَ کمال الدین اسماعیل بن جمال الدین عبدالرّزاق. از مشاهیر شعر است و در اواسط عمر ترک و تجرید پیشه نمود و ارادتش به جناب شیخ شهاب الدین سهروردی به سرحد کمال بود. به لباس فقر ملبس و با یاد خدا همنفس. در خارج شهر اصفهان به دست لشکر مغول گرفتار گردید و بعد از زجر بسیار به مرتبهٔ شهادت رسید فی سنهٔ ۶۳۵. دیوانش مکرر دیده شده. از اوست:
Фии алмўъзаҳ
فِی الموعظه
зи кори охирати онро хабар тавонад буд
ز کار آخرت آن را خبر تواند بود
Ки зинда бар пули маргаш гузар тавонад буд
که زنده بر پل مرگش گذر تواند بود
Ба орзӯу ҳаваси брнёиди ин маънӣ
به آرزو و هوس برنیاید این معنی
Ба сӯзи синау хӯн ҷигар тавонад буд
به سوزِ سینه و خون جگر تواند بود
Ба тарк хеш бигӯ то ба кӯии ёри рисӣ
به ترک خویش بگو تا به کوی یار رسی
Ки корҳои чунин бо хатар тавонад буд
که کارهای چنین با خطر تواند بود
Касе ба гардани мақсӯди даст ҳалқа кунад
کسی به گردن مقصود دست حلقه کند
Ки пеши тири балоҳо сипар тавонад буд
که پیش تیر بلاها سپر تواند بود
зи малик бе худии онро ки баҳра Эй бошад
ز ملک بی خودی آن را که بهرهای باشد
Вуҷӯд дар назараши мухтасари тўондбўд
وجود در نظرش مختصر تواندبود
Турои зи ҳиммати дун дар тамаъ наме гардад
ترا ز همت دون در طمع نمیگردد
Ки лиззатии биҷуз аз хоб ва хур тавонад буд
که لذتی بجز از خواب و خور تواند بود
Ба обу сабза қаноат макун зи боғи биҳишт
به آب و سبزه قناعت مکن ز باغ بهشت
Ки ин қадари алафи гов ва хар тавонад буд
که این قدر علف گاو و خر تواند بود
Ва ?лаи аизо
و له ایضاً
Ҷой мақом нест ҷаҳони дил дарав мабанд
جای مقام نیست جهان دل درو مبند
Худро мусофирӣ кун ва ин раҳгузори гир
خود را مسافری کن و این رهگذار گیر
Бингар ки то ту омадае чанд кас бирафт
بنگر که تا تو آمدهای چند کس برفت
Охири яке з рафтанашони эътибори гир
آخر یکی ز رفتنشان اعتبار گیر
Рӯзии се чор агар аҷалат муҳлатӣ диҳад
روزی سه چار اگر اجلت مهلتی دهد
Бигзор халқро ва дар кирдигори гир
بگذار خلق را و درِ کردگار گیر
Хоҳӣ ки айши хуш будат кори брмрод
خواهی که عیش خوش بودت کار برمراد
Бо нестӣ бисоз ва кам кору бори гир
با نیستی بساز و کم کار و بار گیر
Чаҳ дорӣ эй дил аз ин манзил ситам бархез
چه داری ای دل از این منزل ستم برخیز
Чу шери мардон аз зери бор ғам бархез
چو شیر مردان از زیرِ بار غم برخیز
Гузашти рӯзи ҷавонӣ ҳануз дар хобӣ
گذشت روز جوانی هنوز در خوابی
Шаб дароз бихуфтӣ сипеда дам бархез
شب دراز بخفتی سپیده دم برخیز
Чунин нишаста бдинҷот ҳам набигузоранд
چنین نشسته بدینجات هم نبگذارند
Ба ихтиёри худ аз пеш лоҷарам бархез
به اختیار خود از پیش لاجرم برخیز
Нахоҳӣ онкӣ чу сиккаи қафои гарми хурӣ
نخواهی آنکه چو سکه قفای گرم خوری
Мкўби оҳани сард аз сар дирам бархез
مکوب آهن سرد از سرِ درم برخیز
Ва ?лаи фии алнсиҳаҳи волмўъзаҳ
و لهُ فِی النّصیحة والموعظة
Ҷаҳони бгштму офоқи сар ба сар дидам
جهان بگشتم و آفاق سر به سر دیدم
На мардумам агар аз мардумӣ асар дидам
نه مردمم اگر از مردمی اثر دیدم
зи рӯзгори ҳамин ҳолатам писанд омад
ز روزگار همین حالتم پسند آمد
Ки хубу зишту баду нек даргузар дидам
که خوب و زشت و بد و نیک درگذر دیدم
Барин саҳифаи мино ба хонаи хуршед
برین صحیفهٔ مینا به خانهٔ خورشید
Нигоштаи сухании хуш ба об зар дидам
نگاشته سخنی خوش به آب زر دیدم
Ки эй ба давлати даҳ рӯза гашта мстзҳр
که ای به دولت ده روزه گشته مستظهر
Мабош ғарра ки аз худ бузургтар дидам
مباش غرّه که از خود بزرگتر دیدم
Агар зи хеши броиӣ ва дар ҷаҳон нигарӣ
اگر ز خویش برآیی و در جهان نگری
Агарчӣ арш Маҷидаст мухтасари ёбӣ
اگرچه عرش مجید است مختصر یابی
Чунон ба олами сӯрати дилат бар ошуфта аст
چنان به عالم صورت دلت بر آشفته است
Кигар ба олами маънии рисии сувари ёбӣ
که گر به عالم معنی رسی صور یابی
Тавофгоҳи ту баргарди олами сӯрат
طوافگاه تو برگرد عالمِ صورت
Чу ин қадари талабии лобуди ин қадари ёбӣ
چو این قدر طلبی لابد این قدر یابی
Ба ҳарзаи бонг чаҳ дорӣ ки дардманд на Эй
به هرزه بانگ چه داری که دردمند نهای
Ту дарди ҷӯй ки дирамонаш бар асари ёбӣ
تو درد جوی که درمانش بر اثر یابی
Чу мтмҳи назари ту ҷаҳони қудс буд
چو مطمح نظر تو جهان قدس بود
Вуҷӯдро ҳамаи хошоки раҳгузари ёбӣ
وجود را همه خاشاک رهگذر یابی
Ба пои фикр сафар кун дар офариниши хеш
به پایِ فکر سفر کن در آفرینش خویش
Басои ғаниматҳо кандарин сафари ёбӣ
بسا غنیمتها کاندرین سفر یابی
Ба завқи ту сухани ҳақ агар чаҳ талх буд
به ذوق تو سخنِ حق اگر چه تلخ بود
Фурӯи буриш ки аз он лиззати шукри ёбӣ
فرو برش که از آن لذت شکر یابی
Кашида дор ба дасти адаби Аннани назар
کشیده دار به دست ادب عنان نظر
Ки фитнаи дил аз омад шуд назари ёбӣ
که فتنهٔ دل از آمد شد نظر یابی
Бад-ӣни сифат ки ту гум кардае тариқи наҷот
بدین صفت که تو گم کردهای طریق نجات
зи пайравии бузургони роҳбари ёбӣ
ز پیروی بزرگانِ راهبر یابی
Калиди коми ту бар остин хештан аст
کلید کام تو بر آستین خویشتن است
Вале чаҳ суд ки бо хеши дрнмии ое
ولی چه سود که با خویش درنمیآیی
Ба дасти хеш таба мекунӣ ту сӯрати хеш
به دست خویش تبه میکنی تو صورت خویش
Вагар на сохтаандат чунонкӣ май бое
وگر نه ساختهاندت چنانکه میبایی
Мухаддироти самовии дарав ҷамол ниҳанд
مخدّرات سماوی درو جمال نهند
Агар ту оинаи дили з занг бизадойӣ
اگر تو آینهٔ دل ز زنگ بزدایی
Ҳамаи ҷаҳонро ҳоҷат ба сояи ту буд
همه جهان را حاجت به سایهٔ تو بود
Чу офтоб агар ху кунӣ ба танҳоӣ
چو آفتاب اگر خو کنی به تنهایی
Агар кунӣ талаби нониҳодаи ранҷаи шӯй
اگر کنی طلب نانهاده رنجه شوی
Вагар ба дода қаноат кунӣ биёсое
وگر به داده قناعت کنی بیاسایی
Яке чу наргис бигушоӣ чашми ақл ба хеш
یکی چو نرگس بگشای چشم عقل به خویش
Фурӯи нигар ки ту худ сар ба сари тамошое
فرو نگر که تو خود سر به سر تماشایی
Агар мураббии ҷонӣ ба тарк ҷисм бигӯӣ
اگر مربی جانی به ترک جسم بگوی
Ки ҷон фузудан шамъаст ҷисми Фрсоиӣ
که جان فزودن شمعست جسم فرسایی
рубоиёт
رباعیات
Ҷое ки нишон бенишонаст онҷо
جایی که نشان بی نشان است آنجا
Ангушти хаёл бар даҳонаст онҷо
انگشت خیال بر دهان است آنجا
Аз ғамзаи хаданг бар камонаст онҷо
از غمزه خدنگ بر کمان است آنجا
Зинҳори Марв ки бим ҷонаст онҷо
زنهار مرو که بیم جان است آنجا
Шуд дида ба ишқи раҳнамӯни дили ман
شد دیده به عشق رهنمون دل من
То кард пар аз ғуссаи даруни дили ман
تا کرد پر از غصّه درون دل من
Зинҳор кигар дилам намонад рӯзӣ
زنهار که گر دلم نماند روزی
Аздидаҳ талаб кунед хӯни дили ман
ازدیده طلب کنید خون دل من
Дар дида ба рӯзгор нам боистӣ
در دیده به روزگار نم بایستی
ё бо ғам ӯ сабр ба ҳам боистӣ
یا با غم او صبر به هم بایستی
ё моиҳғм чу умр кам боистӣ
یا مایهٔغم چو عمر کم بایستی
ё умр ба андоза ғам боистӣ
یا عمر به اندازهٔ غم بایستی