Ҷилваҳо шайх бар мурӣд кунад

جلوه‌ها شیخ بر مرید کند

Ҷилва кӣ бар хас мурӣд кунад ?

جلوه کی بر خس مرید کند؟

Накунад ҷилва бар нуфуси лӣим

نکند جلوه بر نفوس لئیم

Дӯзахиро куҷо диҳанд Наим ?

دوزخی را کجا دهند نعیم؟

Худ чаҳ гуфтам мурӣду шайх яке аст

خود چه گفتم مرید و شیخ یکی است

Хар буд он ки дар якяш шаккӣ аст

خر بود آن که در یکیش شکی است

Майл ҷинсиятаст дар таҳқиқ

میل جنسیت است در تحقیق

Ҳеҷ дидӣ ба гови асби рафиқ ?

هیچ دیدی به گاو اسب رفیق؟

Ҷинсро дон ба ақли не ба забон

جنس را دان به عقل نی به زبان

Хешро аз хаёлу занни бурҳон

خویش را از خیال و ظن برهان

Ҷинси гандум буд яқини гандум

جنس گندم بود یقین گندم

Мардумонанд ҷинс бо мардум

مردمان‌اند جنس با مردم

Ҳар киро бе ғарази ҳамеи ҷӯӣ

هر که‌را بی‌غرض همی‌جویی

Бегумоне бидон ки ту ӯе

بی‌گمانی بدان که تو اویی

Айн ӯе взўи нӣии ту ҷудо

عین اویی وزو نئی تو جدا

Ҳамчуи мавҷии даруни он дарё

همچو موجی درون آن دریا

Ин баёну маъонӣ бе ҳад

این بیان و معانی بی‌حد

Ҳаст маврӯсам аз баҳоии валад

هست موروثم از بهای ولد

Онкӣ чун ӯ набӯд дар олам

آنکه چون او نبود در عالم

Онкӣ буд ӯ хулосаи одам

آنکه بود او خلاصۀ آدم

Олимон аз хӯриш чу зарра баданд

عالمان از خورش چو ذره بدند

Орифон аз имш чу қатра баданд

عارفان از یمش چو قطره بدند

Ҳамчу ӯ дар ҷаҳон наомад кас

همچو او در جهان نیامد کس

ӯ ҳумо буду боқӣон чу магас

او هما بود و باقیان چو مگس

Гарчи арбоби дил ҳумоён анд

گرچه ارباب دل همایان‌اند

Чунки бо ӯ расанд дармонанд

چونکه با او رسند درمانند

Ҳол ӯро накард фаҳм касе

حال او را نکرد فهم کسی

Гарчи ҳар шоҳу қутби ҷусти басӣ

گرچه هر شاه و قطب جست بسی

Набад он хусравӣ ки гунҷад ӯ

نبد آن خسروی که گنجد او

Дар баёну забону шарҳи накӯ

در بیان و زبان و شرح نکو

Шоҳи шоҳаншаҳони бадви афзӯн

شاه شاهنشهان بدو افزون

Аз ҳади мадҳ ва аз санои берун

از حد مدح و از ثنا بیرون

Натавон гуфт мадҳ ӯ ба забон

نتوان گفت مدح او به زبان

Мадҳ нисбат бадваст қадаҳ бидон

مدح نسبت بدوست قدح بدان

Мадҳ дашном ӯстгар доне

مدح دشنام اوست گر دانی

Баҳрро қатра аз харии хуоне

بحر را قطره از خری خوانی

Зонка ин ҷумлаи мадҳҳоу сано

زانکه این جمله مدحها و ثنا

Қатра Эй бошад аз чунон дарё

قطره‌ای باشد از چنان دریا

Мадҳи шаҳна агар кунӣ шаҳ ро

مدح شحنه اگر کنی شه را

Буд он мадҳи пеши шоҳи ҳиҷо

بود آن مدح پیش شاه هجا

ӯ марои ёр ва ман варои ёрам

او مرا یار و من ورا یارم

Дар ду олам вайаст дилдорам

در دو عالم وی است دلدارم

Заррае зу ба сад ҷаҳон надаҳум

ذره‌ای زو به صد جهان ندهم

Хоки поиш ба осмон надаҳум

خاک پایش به آسمان ندهم

Хос аз ихвон чу зодам аз модар

خاص از اخوان چو زادم از مادر

Лақаби он шаҳами ниҳоди падар

لقب آن شهم نهاد پدر

Чун кунам мадҳ ӯ мапиндор ин

چون کنم مدح او مپندار این

Хештанро ҳамеи даҳуми тамкин

خویشتن را همی‌دهم تمکین

Ту зи ному лақаби Марв аз роҳ

تو ز نام و لقب مرو از راه

Ки муродами азин буд он шоҳ

که مرادم ازین بود آن شاه

Аматон аз муҳаббати Аҳмад

امتان از محبت احمد

Не Муҳамад кунанд номи валад

نی محمد کنند نام ولد

Ҳам марои волидами зи ишқи падар

هم مرا والدم ز عشق پدر

Кард ҳамноми он шаҳи сарвар

کرد همنام آن شه سرور

Буд аз шаҳри Балхи абои ани ҷад

بود از شهر بلخ ابا عن جد

Дар фазилат надошт ъад ва на ҳад

در فضیلت نداشت عد و نه حد

Уламои саромада бар ӯ

علمای سرآمده بر او

Буд ҳамчун ки пеши ҷӯии сабу

بود همچون که پیش جوی سبو

зи оби илмаш ки буд бе поён

ز آب علمش که بود بی پایان

Ҳамаро пар шуд хами тану ҷон

همه را پر شد خم تن و جان

Ҳама чун мӯри гирди хирман ӯ

همه چون مور گرد خرمن او

Ҳамаи муҳтоҷи илм ва ҳар фан ӯ

همه محتاج علم و هر فن او

Буд дар ҳар фаннӣ чу дарёӣ

بود در هر فنی چو دریایی

Дар ҳамаи илми фарду яктое

در همه علم فرد و یکتایی

Ҳеҷ илмӣ намонад аз ӯ пинҳон

هیچ علمی نماند از او پنهان

Буд устоди ҷумлаи устодон

بود استاد جمله استادان

Илм касбяш бӯдааст чунин

علم کسبیش بوده است چنین

Дар улӯм лдн надошт қарин

در علوم لدن نداشت قرین

Андарони илм коўлё донанд

اندران علم کاولیا دانند

Буд ҳам муқтадо ва бе монанд

بود هم مقتدا و بی‌مانند

Ҳар мурӣд аз атоаши қутби замон

هر مرید از عطاش قطب زمان

Гашта ва дар гузашта аз кайвон

گشته و در گذشته از کیوان

Авлиёи масти ҷуръаи ҷомаш

اولیا مست جرعۀ جامش

Шудаи хос аз латофати омаш

شده خاص از لطافت عامش

Соилӣ кард аз ӯ ба сидқи савол

سائلی کرد از او به صدق سؤال

К-эии худовандгору қутби риҷол

کای خداوندگار و قطب رجال

Чун бади аҳволи боязиду ҷунайд ?

چون بد احوال بایزید و جنید؟

Аз чаҳ рӯи гашташони хилоиқи сайд ?

از چه‌رو گشتشان خلایق صید؟

Шарҳ фармо ба мо ки то донем

شرح فرما به ما که تا دانیم

Чунки ҷӯёӣ васл мардонем

چونکه جویای وصل مردانیم

Хуш бихандед ва гуфт аз сари ноз

خوش بخندید و گفت از سر ناز

Нек мардум баданду аҳли ниёз

نیک‌مردم بدند و اهل نیاز

Срсрӣ гуфт ва зон сухан бигузашт

سرسری گفت و زان سخن بگذشت

Ҳеҷ аз ҳолатӣ ки дошт нагашт

هیچ از حالتی که داشت نگشت

Ту азин дрнгр ки пеши худо

تو ازین درنگر که پیش خدا

То чисони қурб буд он шаҳ ро

تا چسان قرب بود آن شه را

Кончнони авлиёии комил ро

کانچنان اولیای کامل را

Каз азал доштанд кору киё

کز ازل داشتند کار و کیا

Срсрӣ бе тағайюрии осон

سرسری بی‌تغیری آسان

Нек мардон баданд гуядашон

نیک‌مردان بدند گویدشان

Зин қавӣтар бидиҳаст аҳволаш

زین قویتر بده است احوالش

Ҳечкас бӯи набарди зи иҷлолаш

هیچکس بو نبرد ز اجلالش

Қолу ҳолаши зи ҷумлаи бартар буд

قال و حالش ز جمله برتر بود

Дар миёни дрр чу гавҳар буд

در میان درر چو گوهر بود

Ҳама ахтар баданд ва ӯ хуршед

همه اختر بدند و او خورشید

Ҳама аспа баданд ва ӯ ҷамшед

همه اسپه بدند و او جمشید

Вази бузургяши қисса Эй бишинав

وز بزرگیش قصه‌ای بشنو

То шавад куҳнаи ниҳодати нав

تا شود کهنۀ نهادت نو

Рафт рӯзӣ ба боғи сиркнон

رفت روزی به باغ سیرکنان

Бар занӣ хуб дид чанд ҷавон

بر زنی خوب دید چند جوان

Гашта аз ишқи волау ҳайрон

گشته از عشق واله و حیران

Ҳамаи андари гудоз ва ӯ нозон

همه اندر گداز و او نازان

Зон гудозаши чунон ҳаме болид

زان گدازش چنان همی‌بالید

Кандар арз ва само наме гунҷид

کاندر ارض و سما نمی‌گنجید

Сахт ӯро хуш омад он ҳолат

سخت او را خوش آمد آن حالت

Гуфт эй ҳақ ба ҳақи иҷлолат

گفت ای حق به حق اجلالت

Чун туро дорам ва туе каси ман

چون ترا دارم و تویی کس من

Зиндаи ҷонам ба ту чу аз ҷони тан

زنده‌جانم به تو چو از جان تن

Бо чунон ҳолатӣ маро бинавоз

با چنان حالتی مرا بنواز

То биболам ба сад ҳазор эъзоз

تا ببالم به صد هزار اعزاز

Бар лаби ҷӯии ин таманнои барад

بر لب جوی این تمنا برد

Пои ҷад дар талаби қавии афшурд

پای جد در طلب قوی افشرد

Дар замони андари оби нурии сабз

در زمان اندر آب نوری سبز

Кард ҷилва ки то шавад ӯ к б з

کرد جلوه که تا شود او ک ب ز

Нур май кост ва ӯ ҳаме болид

نور می‌کاست و او همی‌بالید

Бар лаб ҷӯ нишаста ва ме дид

بر لب جو نشسته و می‌دید

Нур бар вай чу ошиқони ҳайрон

نور بر وی چو عاشقان حیران

ӯ чу маъшӯқ гашта ҷилваи кунон

او چو معشوق گشته جلوه‌کنان

Ишқ бозӣ бибин миёни ду ёр

عشق‌بازی ببین میان دو یار

Нест ду даргузар аз ин гуфтор

نیست دو درگذر از این گفتار

Ишқи ҳақ бо худаст не ба касе

عشق حق با خود است نی به کسی

Чаҳ занад пеши мавҷи баҳри хасӣ ?

چه زند پیش موج بحر خسی؟