Тарҳи инро худоӣ дар қуръон
طرح این را خدای در قرآن
Кард то тупазиряш аз ҷон
کرد تا تو پذیریش از جان
Гуфт арзу само ва ҳарчӣ дар ӯст
گفت ارض و سما و هرچه در اوست
Аз сғирўи кабӣру душману дӯст
از صغیرو کبیر و دشمن و دوست
Аз вуҳушу туюр ва ҳар ҳайвон
از وحوش و طیور و هر حیوان
Ҷумлаи андар ибодат анд бидон
جمله اندر عبادت اند بدان
Бозҳами зини гуруҳи одамиён
بازهم زین گروه آدمیان
Ки надоранд охиру поён
که ندارند آخر و پایان
Як гиреҳ дар ниёзу зикри худо
یک گره در نیاز و ذکر خدا
Як гиреҳи монда аз намози ҷудо
یک گره مانده از نماز جدا
Як гиреҳи дузду мулҳиду раҳзан
یک گره دزد و ملحد و رهزن
Як гиреҳ дар зинои зи марду зи зан
یک گره در زنا ز مرد و ز زن
Кори онҳо зҷону дили тоъат
کار آنها زجان و دل طاعت
Кои райнҳо гурез аз роҳат
کا راینها گریز از راحت
Тоъати як гуруҳ ҳаст бтўъ
طاعت یک گروه هست بطوع
Тоъати як бикрау қасдаши тамаъ
طاعت یک بکره و قصدش طمع
Нақшҳои ғариб кард падед
نقشهای غریب کرد پدید
Як гиреҳи пок ва як гуруҳи палид
یک گره پاک و یک گروه پلید
Рафтаи андари фуҷуру фисқи фурӯд
رفته اندر فجور و فسق فرود
Ҳамчуи шаддоду балъаму намруд
همچو شداد و بلعم و نمرود
Андари он кор росиханд қавӣ
اندر آن کار راسخ اند قوی
Ҳар яке дар бадии эмом ва рӯй
هر یکی در بدی امام و روی
Қобилият бирафта аз дилашон
قابلیت برفته از دلشان
Ҳеҷ покӣ намонда дар гулашон
هیچ پاکی نمانده در گلشان
Ҳақ чу хоҳад ки дар сарои сипанҷ
حق چو خواهد که در سرای سپنج
Бошад аз хубу зишту роҳату ранҷ
باشد از خوب و زشت و راحت و رنج
Кофару дузду хоину ғаддор
کافر و دزد و خائن و غدار
Муъмину солеҳу накӯи кирдор
مؤمن و صالح و نکو کردار
Ҳамаро нақш кард бе паргор
همه را نقش کرد بی پرگار
То ки бошанд ҷумла зу бар кор
تا که باشند جمله زو بر کار
Ҳикмати ин чу ҳаст давр аз ваҳм
حکمت این چو هست دور از وهم
Бо ту гӯям ки гардадат ин фаҳм
با تو گویم که گرددت این فهم
Лек тарсам ки ин дароз кашад
لیک ترسم که این دراز کشد
Мунтазирро з интизор кашад
منتظر را ز انتظار کشد
Худ худоят бигӯед аз раҳи роз
خود خدایت بگوید از ره راز
Дар баста кунад басӯии ту боз
در بسته کند بسوی تو باز
Нофеъати он бад ки ҳақ гуяд
نافعت آن بد که حق گوید
Васли ёбӣ чу ҳазраташ ҷӯяд
وصل یابی چو حضرتش جوید
Ҳар ки дуздӣ ва хоинӣ багазед
هر که دزدی و خائنی بگزید
Кард қасди гузидагон чу язид
کرد قصد گزیدگان چو یزید
Бандагӣ худост он майдон
بندگی خداست آن میدان
Зонк ар ӯ қоимаст он бҷҳон
زانک ار او قایم است آن بجهان
Лек мақсӯд ӯ на бандагӣ аст
لیک مقصود او نه بندگی است
Нияташи ҳирсу тамаъ зиндагӣ аст
نیتش حرص و طمع زندگی است
Мистонди бғсби мол аз халқ
میستاند بغصب مال از خلق
То наад луқмаи ҳароми бҳлқ
تا نهد لقمۀ حرام بحلق
Некӯон бо ҳазор рағбату тўъ
نیکوان با هزار رغبت و طوع
Мекунанд ва бидон зи ҳирсу зи тамаъ
میکنند و بدان ز حرص و ز طمع
Карда он аз барои ҳақи тоъат
کرده آن از برای حق طاعت
Ҷустаи ин аз барои худ роҳат
جسته این از برای خود راحت
Он буд тоиъи ин ҳамеша кара
آن بود طایع این همیشه کره
Ин пар аз ранҷ ва он зи завқи шара
این پر از رنج و آن ز ذوق شره
Пас ҳамаи халқ аз валеу аду
پس همه خلق از ولی و عدو
Хошиъанду баҳақ будашон рӯ
خاشع اند و بحق بودشان رو
Зин сабаб гуфт ҷумлаи ашё
زین سبب گفت جملۀ اشیا
Аз ҷамоду м ваот ва аз эҳё
از جماد و م وات و از احیا
Аз бадви нек ва аз каж ва аз рост
از بدو نیک و از کژ و از راست
Ҳар яке бе забони мсби ҳи мост
هر یکی بی زبان مسب ح ماست
Зокиронанд чори унсури ҳам
ذاکران اند چار عنصر هم
Ҳаст аз мо равонаи шодӣу ғам
هست از ما روانه شادی و غم
Қабзу баст аз худост рӯ бархон
قبض و بسط از خداست رو برخوان
Бе кноити сариҳ дар қуръон
بی کنایت صریح در قرآن
Ҳама ҳақаст ғайри ҳақ худ кист
همه حق است غیر حق خود کیست
Ҳамаро зуаст дар ду олам зист
همه را زوست در دو عالم زیست
Аз вуфӯри зуҳӯр пинҳон аст
از وفور ظهور پنهان است
Дар тани шахси ин ҷаҳон ҷон аст
در تن شخص این جهان جان است
Дар тани зиндаи не ки ҷон бошад
در تن زنده نی که جان باشد
Сару поҳо зи ҷон равон бошад
سر و پا ها ز جان روان باشد
Тан баҳонааст байн дар ӯ ҷон ро
تن بهانه است بین در او جان را
Нигар аз боди гирди гардон ро
نگر از باد گرد گردان را
Оқил аз гирди бодро бинад
عاقل از گرد باد را بیند
Бар дилаши ҳеҷ гирд нанишинад
بر دلش هیچ گرد ننشیند
Ҳамчунин андари осмону замин
همچنین اندر آسمان و زمین
Ҳар касеро ки ҳаст ақли мубин
هر کسی را که هست عقل مبین
Хуш бибинад ҷамоли раҳмон ро
خوش ببیند جمال رحمان را
Ҳамчунон каз тани башари ҷон ро
همچنان کز تن بشر جان را
Зон сабаби боязиди инро гуфт
زان سبب بایزید این را گفت
Чун дар асрор дар маънии сифт
چون در اسرار در معنی سفت
Ки надидам дар ин ҷаҳони чизе
که ندیدم در این جهان چیزی
Дар замин ва дар осмони чизе
در زمین و در آسمان چیزی
Ки набӯд андарони худои пайдо
که نبود اندران خدا پیدا
Гашт чун оинаи ҷаҳон бар мо
گشت چون آینه جهان بر ما
Аинҷҳон оинааст ва мо нозир
اینجهان آینه است و ما ناظر
эй хунак онкӣ бошад ӯ ҳозир
ای خنک آنکه باشد او حاضر
Сунъи сонеъ аз он намӯд туро
صنع صانع از آن نمود ترا
То шавад сонеъат дар он пайдо
تا شود صانعت در آن پیدا
Ҳунар худ бидон намояди мард
هنر خود بدان نماید مرد
То шиносӣу доняши з он кард
تا شناسی و دانیش ز آن کرد
Баргузиняш аз ҳамаи ақрон
برگزینیش از همه اقران
Гўӣиши мадҳи ошкору ниҳон
گوئیش مدح آشکار و نهان
Аз дилу ҷони шӯии варои толиб
از دل و جان شوی ورا طالب
Сӯй ӯ майл ту шавад ғолиб
سوی او میل تو شود غالب
Ҳамчунин ҳақ намӯд санъати худ
همچنین حق نمود صنعت خود
То бибинӣ варо бичишам хирад
تا ببینی ورا بچشم خرد
Ки надорад бълми ҳмтоӣӣ
که ندارد بعلم همتائی
Ғайр ӯ нест шоҳу мўлоӣӣ
غیر او نیست شاه و مولائی
Шавадат ҳар замони фузуни ҳайрат
شودت هر زمان فزون حیرت
Сару по гум кунӣ дар ин фикрат
سر و پا گم کنی در این فکرت
Даври гардии зи халқ чун маҷнӯн
دور گردی ز خلق چون مجنون
Маст бошӣ ҳамеша чун зўолнўн
مست باشی همیشه چون ذوالنون
Нозири корҳои ҳў бошӣ
ناظر کارهای هو باشی
Ҳар дамии ҷону дил бар ӯ пошӣ
هر دمی جان و دل بر او پاشی
Неи зи бегонаи гўӣӣ ва наз хеш
نی ز بیگانه گوئی و نز خویش
Ба з навишт намояд аз ваии неш
به ز نوشت نماید از وی نیش
зи хами ҷўӣии кашии сар аз марҳам
ز خم جوئی کشی سر از مرهم
Нашӯй аи зи балоӣ ӯ дарҳам
نشوی ا ز بلای او درهم
Ранҷ ӯро бгнҷ ҳо надиҳӣ
رنج او را بگنج ها ندهی
Мис ӯро бкимё надиҳӣ
مس او را بکیمیا ندهی
Ғам ӯро харии бсди шодӣ
غم او را خری بصد شادی
Дар харобаши рисӣ ба ободӣ
در خرابش رسی به آبادی
Дарди дармон буд зи дарди мари м
درد درمان بود ز درد مر م
Дарди афзой эй писар ҳар дам
درد افزای ای پسر هر دم