Зон мурӣдони салоҳи дайни бдик

زان مریدان صلاح دین بدیک

Ки аз ӯ дошт нури ҳуру малик

که از او داشت نور حور و ملک

Роҳи ҳақро бурӣда буд чу шайх

راه حق را بریده بود چو شیخ

Пардаҳоро дарида буд чу шайх

پرده ‌ ها را دریده بود چو شیخ

Буд як қатраи гашти сад дарё

بود یک قطره گشت صد دریا

Чунки шуд маҳви шайхи он ҷӯё

چونکه شد محو شیخ آن جویا

Изтиробаш наменишаст дамӣ

اضطرابش نمی نشست دمی

Ҷузи лақоӣ худо надошт ғамӣ

جز لقای خدا نداشت غمی

Биқрории сӯии қарораши барад

بیقراری سوی قرارش برد

Дар сафо рафт ва вораед аз дард

در صفا رفت و وارهید از درد

Нест шуд аз худ ваз ҳақ шуд ҳаст

نیست شد از خود وز حق شد هست

Ҳамчуи қатраи ббҳр дар пайваст

همچو قطره ببحر در پیوست

Ҳама ӯ гашт ва шуд мубаддили ҳол

همه او گشت و شد مبدل حال

Гашти қоими бзоти ҷли ҷалол

گشت قایم بذات جل جلال

Бо чунин кас магӯ зшиху мурӣд

با چنین کس مگو زشیخ و مرید

Чунки шуд ҳамчуи шайхи қт бу Фарид

چونکه شد همچو شیخ قط ب و فرید

Айн шайхаст ин мурӣди аён

عین شیخ است این مرید عیان

Зонка ҳастанд бе ду тани як ҷон

زانکه هستند بی دو تن یک جان

Обро боз чун биҷӯ резӣ

آب را باز چون بجو ریزی

Як шавад об гар наёмизӣ

یک شود آب گر نیامیزی

Зонка як бӯдаанд ҳар ду зи асл

زانکه یک بوده ‌ اند هر دو ز اصل

Аз ҳиҷобаст дар назари ин фасл

از حجاب است در نظر این فصل

Чун ҳиҷоб сувар дарид ва намонад

چون حجاب صور درید و نماند

Оби маънии биҷавӣ ваҳдат ронад

آب معنی بجوی وحدت راند

Шайхро ростини мурӣд ин аст

شیخ را راستین مرید این است

Ки ҳамеша чу шайхи ҳақ байн аст

که همیشه چو شیخ حق بین است

Неи мурӣди мурӣд каз раҳи шайх

نی مرید مرید کز ره شیخ

Бенасибаст ва нест огаҳи шайх

بی نصیب است و نیست آگه شیخ

Аз чунон тахту бахти ҷузи номӣ

از چنان تخت و بخت جز نامی

Нашудаш ҳосилу саранҷомӣ

نشدش حاصل و سرانجامی

Аз чунон кору бору ҷоҳи баланд

از چنان کار و بار و جاه بلند

Шуд бофасона аз харӣ хурсанд

شد بافسانه از خری خرسند

Ки фалони рӯзи шаҳ чунин фармуд

که فلان روز شه چنین فرمود

Ваон фалони шахсро басии бстўд

وان فلان شخص را بسی بستود

Дар фалони боғи хуш баҳам гаштем

در فلان باغ خوش بهم گشتیم

Тухми пандаши дарун ҷон киштем

تخم پندش درون جان کشتیم

Ошу ттмоҷҳо баҳам хӯрдем

آش و تتماجها بهم خوردیم

Ҳар яке сад нўолаҳ зу барадем

هر یکی صد نواله زو بردیم

Дар фалони хонаи шаби баҳам будем

در فلان خانه شب بهم بودیم

Як нафас то бурузи нғнўдим

یک نفس تا بروز نغنودیم

Гоҳи рақсону гоҳи дасти занон

گاه رقصان و گاه دست زنان

Гуҳ шунида зи шоҳи илму баён

گه شنیده ز شاه علم و بیان

Дида аз шоҳи ҷумлаи зоҳир ӯ

دیده از شاه جمله ظاهر او

Ғофил аз сару зоти тоҳир ӯ

غافل از سر و ذات طاهر او

Гуфтугӯии тиҳӣ аз ӯ барда

گفتگوی تهی از او برده

Зон бимонаданд ҷумлаи афсурда

زان بماندند جمله افسرده

Вонгҳоншони гумон ки мо барадем

وانگهانشان گمان که ما بردیم

Аз шароби таҳур ӯ хӯрдем

از شراب طهور او خوردیم

Завқи гуфторро гумони барда

ذوق گفتار را گمان برده

Кин буд хамри соф бе дарда

کاین بود خمر صاف بی درده

Гармӣ гуфташон чунон аз роҳ

گرمی گفتشان چنان از راه

Барад то монданд аз аллоҳ

برد تا ماندند از اللّه

Гуфт танҳо бидон ки барандаад

گفت تنها بدان که برندهد

Нарасад он касе ки сар наниҳад

نرسد آن کسی که سر ننهد

Мурданаст ин тариқи неи гуфтор

مردن است این طریق نی گفتار

Чунки мардӣ расед васлати ёр

چونکه مردی رسید وصلت یار

Нашунидааст ҳечкас бҷҳон

نشنیده است هیچکس بجهان

Ки шавад сайри каси зи гуфтани нон

که شود سیر کس ز گفتن نان

Ҳеҷ дидӣ ки каси зиноами шароб

هیچ دیدی که کس زنام شراب

Гашти сармаст ё фитод хароб

گشت سرمست یا فتاد خراب

Нақш ҳо мекунанд бар девор

نقش ‌ ها میکنند بر دیوار

Гӯнаи гаван аз дарахту баргу смор

گونه گون از درخت و برگ و ثمار

Нақши девори ҳеҷ соя кунад

نقش دیوار هیچ سایه کند

ё касе зон барои ҳема кунад

یا کسی زان برای هیمه کند

ё касе мивае аз ӯ чӣанд

یا کسی میوه ‌ ای از او چیند

ё касе зери соя аш шунид

یا کسی زیر سایه ‌ اش شنید

Қол беҳолро чунин майдон

قال بی حال را چنین میدان

Несташ ҳосилии Марви сӯии он

نیستش حاصلی مرو سوی آن

Ҳосилаши он буд ки донеи ин

حاصلش آن بود که دانی این

Ки касе ҳаст дар замонаи чунин

که کسی هست در زمانه چنین

Кончаҳ гуяд буд ҳамаи ҳолаш

کانچه گوید بود همه حالش

Ҳолаши афзӯн буд бал аз қолаш

حالش افزون بود بل از قالش

Сад чунон бошад ӯ ки мегуяд

صد چنان باشد او که میگوید

Шоди ҷонӣ ки дар пеш пуед

شاد جانی که در پیش پوید

Худ чаҳ гуфтам зи қоли ҳолат ӯ

خود چه گفتم ز قال حالت او

Кӣ шавад зоҳиру аён бар ту

کی شود ظاهر و عیان بر تو

Гар бгнҷди бкўзаҳи баҳри зулол

گر بگنجد بکوزه بحر زلال

Ҳол ӯ ҳам бгнҷди андари қол

حال او هم بگنجد اندر قال

Аз раҳи қоли фаҳм ӯ накунӣ

از ره قال فهم او نکنی

Баҳрро фаҳм аз сабу накунӣ

بحر را فهم از سبو نکنی

Ҳол аз қол агар намӯда шудӣ

حال از قال اگر نموده شدی

Занги шакҳо зи дил задуда шудӣ

زنگ شکها ز دل زدوده شدی

Лек аз қол онкӣ дорад ҳол

لیک از قال آنکه دارد حال

Бирасад бегмони бшҳри висол

برسد بیگمان بشهر وصال

Ҳамчу каз нақшу сӯрати девор

همچو کز نقش و صورت دیوار

Фаҳм гардад дарахтҳоу смор

فهم گردد درختها و ثمار

Зонка ҳар нақшро буд аслӣ

زانکه هر نقش را بود اصلی

Кас набинад фироқ бе васлӣ

کس نبیند فراق بی وصلی

Бе ҳақиқати муҷоз кӣ бошад

بی حقیقت مجاز کی باشد

Бе зарурати ниёз кӣ бошад

بی ضرورت نیاز کی باشد

Қалб бар нақд гаштааст гувоҳ

قلب بر نقد گشته است گواه

Ки савобии ту ман хатоу табоҳ

که صوابی تو من خطا و تباه

Гар буд дарди ишқи ҳамраҳи ту

گر بود درد عشق همره تو

Ту шӯии шоҳу дарди аспаи ту

تو شوی شاه و درد اسپه تو

Дар ҷаҳони бақои ҷаҳон гирӣ

در جهان بقا جهان گیری

Чн шудӣ мейри ишқ кӣ мерай

چن شدی میر عشق کی میری

Гӯйро чун рабӯдӣ аз майдон

گوی را چون ربودی از میدان

Ҳама ҳастӣ тўӣии яқини майдон

همه هستی توئی یقین میدان

Он мурӣдаш ки шуд бъшқи мурӣд

آن مریدش که شد بعشق مرید

Роҳи ҳақро бъўн ӯ бибаред

راه حق را بعون او ببرید

Бар фалак рафт ҳамчинонкии малик

بر فلک رفت همچنانکه ملک

Гуфт бо ҳақи зи ҷону дили анолк

گفت با حق ز جان و دل انالک

Буд ҳам зон яке ҳисоми аддӣн

بود هم زان یکی حسام الدین

Ки шуд ӯ муқтадои аҳли яқин

که شد او مقتدای اهل یقین

Ваон шаҳоне ки пеш аз ӯ буданд

وان شهانی که پیش از او بودند

Бар ҳамаи авлиёи биФзўднд

بر همه اولیا بیفزودند

Шарҳашон кардаем худ зини пеш

شرحشان کرده ‌ ایم خود زین پیش

наменагунҷад дар ин баён кам ва беш

می نگنجد در این بیان کم و بیش

Халқу халқӣ ки будашон гуфтем

خلق و خلقی که بودشان گفتیم

Ончии дидеми ҳеҷ ннҳФтим

آنچه دیدیم هیچ ننهفتیم

Пеши мо худ мурӣд эшон анд

پیش ما خود مرید ایشان ‌ اند

Ки бар арвоҳи нур афшон анд

که بر ارواح نور افشان اند

Ҳар мурӣдӣ ки роҳашон наравад

هر مریدی که راهشان نرود

Кӣ чу эшон қабул шайх шавад

کی چو ایشان قبول شیخ شود

Чунки доими мурод тан ҷӯяд

چونکه دایم مراد تن جوید

ӯ куҷои сӯии малик ҷон пуед

او کجا سوی ملک جان پوید

Ҳар ки тан пурвирд шавад ҳайвон

هر که تن پرورد شود حیوان

Вонкаҳи ҷони пурвирд буд инсон

وانکه جان پرورد بود انسان

Ҳар ки бошад зи хобу хўрзндаҳ

هر که باشد ز خواب و خورزنده

Хари танро буд зи ҷони банда

خر تن را بود ز جان بنده

Нақд бинад шавад бидон мағрур

نقد بیند شود بدان مغرور

Ҳамчуи кӯдаки ббохтни масрур

همچو کودک بباختن مسرور

Ғофил аз доми донаи мичинд

غافل از دام دانه میچیند

Нақдро ба з нася ме бинад

نقد را به ز نسیه می بیند

Аблаҳасту азим бихрд аст

ابله است و عظیم بیخرد است

Аз дар раҳравони ишқ рад аст

از در رهروان عشق رد است

Ҳар ки бошад худоиро ҷӯён

هر که باشد خدای را جویان

Боядаш хостани зи ҷисму зи ҷон

بایدش خواستن ز جسم و ز جان

Ҳар дуро то ббод бар надиҳад

هر دو را تا بباد بر ندهد

Нарасад бо худо зхўд нараҳад

نرسد با خدا زخود نرهد

То намирад куҷо шавад зинда

تا نمیرد کجا شود زنده

Дар ду олам чу ишқи поянда

در دو عالم چو عشق پاینده

Мейр гардад агар бимирад ӯ

میر گردد اگر بمیرد او

Чун млоики сӯии ҳақи оради рӯ

چون ملایک سوی حق آرد رو

Ҳамагӣ ҷон шавад агар ҷисм аст

همگی جان شود اگر جسم است

Дар мсмӣ расад агар исм аст

در مسمی رسد اگر اسم است

Сари басар он шавад агар ин аст

سر بسر آن شود اگر این است

Гар буд куфри баъд аз он дайн аст

گر بود کفر بعد از آن دین است

Неи з эксир мешавад миси зар

نی ز اکسیر میشود مس زر

Не з дарёст қатраҳо гавҳар

نی ز دریاست قطره ها گوهر

Марди ҳақи бегмони з ҳақ гуяд

مرد حق بیگمان ز حق گوید

Ғайри ҳақро дилаш куҷо ҷӯяд

غیر حق را دلش کجا جوید

Аз ҳақ омад баҳақ равад боз ӯ

از حق آمد بحق رود باز او

Мавҷро не ббҳр бошад рӯ

موج را نی ببحر باشد رو

Мангар дар ман эй бародари хор

منگر در من ای برادر خوار

Не ки гулзори мидмд аз хор

نی که گلزار میدمد از خار

Ҷисми ман хору ишқи ман чўгл аст

جسم من خار و عشق من چوگل است

Шаҳри ишқами ману ҷаҳон чу пул аст

شهر عشقم من و جهان چو پل است

Ҳамаи моӣим ва ин ҷаҳон ҳеҷ аст

همه مائیم و این جهان هیچ است

Ғайри мо сар басар бидон ҳеҷ аст

غیر ما سر بسر بدان هیچ است

Акси хӯбии мости ҳасани ҷаҳон

عکس خوبی ماست حسن جهان

Равнақ аз мо гирифт куну макон

رونق از ما گرفت کون و مکان

Неи з ҷонаст равнақи аҷсом

نی ز جان است رونق اجسام

Неи з бодааст сурхи шишау ҷом

نی ز باده است سرخ شیشه و جام

Ҷисми бирўҳро бгўр ниҳанд

جسم بیروح را بگور نهند

То зи гандаш ҷаҳонён барраанд

تا ز گندش جهانیان برهند

Рӯҳро ҳис наметавонад дид

روح را حس نمی ‌ تواند دید

Лек аз ӯ тозаасту хубу падед

لیک از او تازه است و خوب و پدید

Ҳам зи тадбиру рой ӯ олам

هم ز تدبیر و رای او عالم

Неи музайян ҳаме шавад ҳар дам

نی مزین همی شود هر دم

Аз шаҳӣ олимӣ шавад обод

از شهی عالمی شود آباد

Мардумонаши зи адл ӯ дилшод

مردمانش ز عدل او دلشاد

Ин сифоти он рӯҳ ҳайвонӣ аст

این صفات آن روح حیوانی است

Ки пас аз марги оқибат фонӣ аст

که پس از مرگ عاقبت فانی است

Рӯҳи ваҳйӣ ки нур яздон аст

روح وحیی که نور یزدان است

Сад ҳазорон ҳазор чандон аст

صد هزاران هزار چندان است

Онкӣ фонӣаст чун чунон бошад

آنکه فانی است چون چنان باشد

Онкӣ боқӣаст байн чисон бошад

آنکه باقی است بین چسان باشد

Неи з шарқасту неи зи ғарби он нур

نی ز شرق است و نی ز غرب آن نور

Ҳар ду олам аз ӯ буд маъмур

هر دو عالم از او بود معمور

Осмону замин бдўзндаҳ аст

آسمان و زمین بدوزنده است

Офтоб аз атоаш тобанда аст

آفتاب از عطاش تابنده است

Чарху моҳу ситора зу гардон

چرخ و ماه و ستاره زو گردان

Халқ дар корҳоши саргардон

خلق در کارهاش سرگردان

Пас аёни гашти инки ҷони ҷаҳон

پس عیان گشت اینکه جان جهان

Авлиёанд бо далелу баён

اولیااند با دلیل و بیان

Чарх бар ҷисмашон буд ғолиб

چرخ بر جسمشان بود غالب

Чархи матлӯбу ҷисмашони толиб

چرخ مطلوب و جسمشان طالب

Акси ин бар ҳазор чарху фалак

عکس این بر هزار چرخ و فلک

Рӯҳашон ҳокимасту ршги малик

روحشان حاکم است و رشگ ملک

Осмонҳо бҳкмшон гирданд

آسمانها بحکمشان گردند

Гар нахоҳанд зуди бнўрднд

گر نخواهند زود بنوردند

Бар ҳама чиз қодиранд эшон

بر همه چیز قادرند ایشان

Ҳоким ва нойибанд даравишон

حاکم و نایب ‌ اند درویشان

Танашон гарчи ҳаст хираду заъиф

تنشان گرچه هست خرد و ضعیف

Лек ҷонишон буд бузургу шариф

لیک جانشان بود بزرگ و شریف

Шамс дар заррае ниҳон гашта

شمس در ذره ‌ ای نهان گشته

Баҳр дар қатрае равон гашта

بحر در قطره ‌ ای روان گشته

Не ки ин нури ҳам чу сад дарё

نی که این نور هم چو صد دریا

Кард андари ду чашми хиради ту ҷо

کرد اندر دو چشم خرد تو جا

Нури софӣу ҳамчуи дрёӣӣ

نور صافی و همچو دریائی

Мезанад мавҷ аз чунин ҷоӣӣ

میزند موج از چنین جائی

Сари мавҷаш бар осмони рафта

سر موجش بر آسمان رفته

Кӯҳу саҳро ва дашт бигрифта

کوه و صحرا و دشت بگرفته

Чунки нур чу баҳр эй доно

چونکه نور چو بحر ای دانا

Ёфт дар чашми хиради ту гнҷо

یافت در چشم خرد تو گنجا

Чаҳ аҷаб бошад ар дар ин қолаб

چه عجب باشد ار در این قالب

Баҳрҳо гунҷад аз анояти раб

بحرها گنجد از عنایت رب