Ҳарчӣ зон хуши шӯии воФзоӣӣ

هرچه زان خوش شوی وافزائی

Гирди он гирд агар ту доноӣӣ

گرد آن گرد اگر تو دانائی

Вар буд акси ин гурез аз он

ور بود عکس این گریز از آن

Ҷинс ту нест он яқини майдон

جنس تو نیست آن یقین میدان

Гарчи нон нест ҷинси одамиён

گرچه نان نیست جنس آدمیان

Зоҳиран лек ҳаст қӯти ҷон

ظاهراً لیک هست قوت جان

Пас азин рӯй ҷинс одамӣ аст

پس ازین روی جنس آدمی است

Ҳарки аинро надонад аз камӣ аст

هرکه اینرا نداند از کمی است

Ҷинс аз ҷинси худ биафзояд

جنس از جنس خود بیفزاید

Зон сабаби пеш ҷинс ме ояд

زان سبب پیش جنس می ‌ آید

Об аз об мешавад афзӯн

آب از آب میشود افزون

Ақл гардад зи ақли ҳам мавзун

عقل گردد ز عقل هم موزون

Ҳарки аз ҷинси худ гурезон аст

هرکه از جنس خود گریزان است

Чун хазони барги хеш резон аст

چون خزان برگ خویش ریزان است

Нест лозими таҷонус аз раҳи зот

نیست لازم تجانس از ره ذات

Ҷинс обасту хок аз онкии набот

جنس آب است و خاک از آنکه نبات

Ҳама аз об парвариш доранд

همه از آب پرورش دارند

Неку бадгар гуланд ва гар хоранд

نیک و بد گر گل ‌ اند و گر خاراند

Боди ҳамҷинс оташ аст бидон

باد همجنس آتش است بدان

Зонка аз бод мефазояд он

زانکه از باد میفزاید آن

Не ки пайвастааст ҷон бо тан

نی که پیوسته است جان با تن

Ҳеҷ монад бетон бигӯ бо ман

هیچ ماند بتن بگو با من

Нури чашмон бпиаҳ шуд мақрун

نور چشمان بپیه شد مقرون

Нури дили ҳам даруни қатраи хӯн

نور دل هم درون قطرۀ خون

Шодмонии дарунаи гарда

شادمانی درونۀ گرده

Байн ки чунаст ҷойгаҳ карда

بین که چون است جایگه کرده

Нест монанди гарда бо шодӣ

نیست مانند گرده با شادی

Лек ҷинси офаридашони ҳодӣ

لیک جنس آفریدشان هادی

Ҳамчунон ғуссаро даруни ҷигар

همچنان غصه را درون جگر

Ақлро дар димоғу каллау сар

عقل را در دماغ و کله و سر

Не ки бичўншони тълқҳост

نی که بیچونشان تعلقهاست

Дониши он бъқл ноед рост

دانش آن بعقل ناید راست

Ҳамчунин ёр шуд бҷони ҷонон

همچنین یار شد بجان جانان

Гши ти ҳ дар қатрае ниҳони Аммон

گش ت ه در قطره ‌ ای نهان عمان

Пеши он қатрае ки баҳр дар ӯст

پیش آن قطره ‌ ای که بحر در اوست

Осмону замин кам аз як ҷӯаст

آسمان و زمین کم از یک جوست

эй хунаки онкии ҷинс худ ҷӯяд

ای خنک آنکه جنس خود جوید

Дар паии ҷинси худ з ҷон пуед

در پی جنس خود ز جان پوید

Ҳар кро инчунин буд ҳолаш

هر کرا اینچنین بود حالش

Дар тараққӣаст ҷумлаи аҳволаш

در ترقی است جمله احوالش

Зин сабаб гуфт шоҳи диндорон

زین سبب گفت شاه دینداران

Давр аз ағёри шӯ на аз ёрон

دور از اغیار شو نه از یاران

Пӯстинро барои даии созанд

پوستین را برای دی سازند

Чунки ояд баҳор андозанд

چونکه آید بهار اندازند

Ҷӯй дар мснўиши инро зуд

جوی در مثنویش این را زود

То барӣ бе зиёни ҳазорон суд

تا بری بی زیان هزاران سود

Хилват аз ғайр ҷинс мебояд

خلوت از غیر جنس میباید

Варна аз ҷинси ҷони биафзояд

ورنه از جنس جان بیفزاید

Ақл бо ақл чун дар омезанд

عقل با عقل چون در آمیزند

Илмҳои шариф ангезанд

علمهای شریف انگیزند

Нафас бо нафас чун шаванд қарин

نفس با نفس چون شوند قرین

Акси он макрҳо кунанд дафин

عکس آن مکرها کنند دفین

Сояи оқилии талаб аз ҷон

سایۀ عاقلی طلب از جان

Кандар он сояаст амну амон

کاندر آن سایه است امن و امان