Ҷузи магар бар ибоди мухлис ӯ

جز مگر بر عباد مخلص او

Каз азал софӣанду поку накӯ

کز ازل صافی ‌ اند و پاک و نکو

Дастрас нест ҳеҷ навъ ӯ ро

دسترس نیست هیچ نوع او را

Ки нигаҳдорашон худаст худо

که نگهدارشان خود است خدا

Зикри ин рафтааст дар қуръон

ذکر این رفته است در قرآن

Ки чу ҳақ қаҳр кард бар шайтон

که چو حق قهر کرد بر شیطان

Гуфт аз баҳри одамам чу чунин

گفت از بهر آدمم چو چنین

Лаънат омад кашами зи наслаши кин

لعنت آمد کشم ز نسلش کین

Ҳамаро раҳ занам кунам ғофил

همه را ره زنم کنم غافل

Гарчи бошанд солеҳу оқил

گرچه باشند صالح و عاقل

Ғайри он бандагони хоси туро

غیر آن بندگان خاص ترا

Ки парронд аз азали зи сидқу сафо

که پراند از ازل ز صدق و صفا

Балки аз сояи шани гурезами ман

بلکه از سایه شان گریزم من

Ҳамчу каз тири марди биҷўшн

همچو کز تیر مرد بیجوشن

Не ки аз сояи умри шайтон

نی که از سایۀ عمر شیطان

Шуд гурезон чу рӯбаҳ аз шерон

شد گریزان چو روبه از شیران

Аз ҳамаи авлиёи гурезади ҳам

از همه اولیا گریزد هم

Номашон башнавад равад барҳам

نامشان بشنود رود برهم

Зонка як нур ва як гуҳар доранд

زانکه یک نور و یک گهر دارند

Ҳама аз асли ғарқи дидор а над

همه از اصل غرق دیدار ا ند

Ҳарчӣ як нон кунад ҳамаи нонҳо

هرچه یک نان کند همه نانها

Он кунанд эй писар бидон ин ро

آن کنند ای پسر بدان این را

Вончаҳ Ҷайҳун кунад Фуроти ҳамон

وانچه جیحون کند فرات همان

Мекунад бихтоу саҳву гумон

میکند بیخطا و سهو و گمان

Дид шахсеи блисро як рӯз

دید شخصی بلیس را یک روز

Бар дар масҷиди истода чу юз

بر در مسجد ایستاده چو یوز

Гуфт бо ӯ чаҳ мекунӣ ӣнҷо

گفت با او چه میکنی اینجا

Ҳилаи мандяшу рости гӯии маро

حیله مندیش و راست گوی مرا

Гуфт ӯ зоҳидӣаст дар масҷид

گفت او زاهدی است در مسجد

Бнмози истодаи сахти бҷд

بنماز ایستاده سخت بجد

Хоҳам ӯро ки тобрм аз роҳ

خواهم او را که تابرم از راه

Лек дар ҷанб ӯ яке огоҳ

لیک در جنب او یکی آگاه

Ҳаст хуфта аз ӯ ҳросонм

هست خفته از او هراسانم

Зон сабаб пеш рафт натавонам

زان سبب پیش رفت نتوانم

Агар онҷо нахуфта будӣ ӯ

اگر آنجا نخفته بودی او

Кор зоҳид шудӣ бкоми аду

کار زاهد شدی بکام عدو

Тоъаташро бдодмии барбод

طاعتش را بدادمی برباد

Хешро кардамӣ бидон дилшод

خویش را کردمی بدان دلشاد

Лек он хуфта монеъаст маро

لیک آن خفته مانع است مرا

Вази чунин кор дофеъаст маро

وز چنین کار دافع است مرا

Чун ки дар хоби даст дузд бибаст

چون که در خواب دست دزد ببست

Не ки ин хоб аз он намоз ба аст

نی که این خواب از آن نماز به است

Пас ҳамаи корҳои марди худо

پس همه کارهای مرد خدا

Ҳамчунонаст аз савобу хато

همچنان است از صواب و خطا

Сайряш ба зи рӯзаи халқон

سیریش به ز روزۀ خلقان

Бухл ӯ ба зи ҷӯади ҷумлаи ҷаҳон

بخل او به ز جود جمله جهان

Хандааш ба зи гиряи зӯҳҳод

خنده ‌ اش به ز گریۀ زهاد

Ҷурм ӯ ба зи тоъати ибод

جرم او به ز طاعت عباد

Гар бисозад касе зи зари тосӣ

گر بسازد کسی ز زر طاسی

ё суроҳеу кӯзау косӣ

یا صراحی و کوزه و کاسی

ё кунад мурғу моҳӣу чуғзӣ

یا کند مرغ و ماهی و چغزی

ё кунад нақши зишт ё нағзӣ

یا کند نقش زشت یا نغزی

Оқили он ҷумларо яке шимурд

عاقل آن جمله را یکی شمرد

Дар баду нек айб менигарад

در بد و نیک عیب مینگرد

Чунки норши зи ишқ ҳақ шуд нур

چونکه نارش ز عشق حق شد نور

Дар ғам ӯ мубини ту ғайри сарвар

در غم او مبین تو غیر سرور

Феъл ӯгар турои намояди бад

فعل او گر ترا نماید بد

Нек бошад макун зи ғифлати рад

نیک باشد مکن ز غفلت رد

Зонка некаст сари басари зотш

زانکه نیک است سر بسر ذاتش

Некӯии дони ҷиўшу ройоташ

نیکوی دان جیوش و رایاتش

Хайр маҳзаст дар либоси башар

خیر محض است در لباس بشر

Накунад ҳечгуна майли башар

نکند هیچگونه میل بشر

Неи гунаҳҳои Хизр назд алӣам

نی گنه های خضر نزد علیم

Буд беҳтари з хайрҳои кулем

بود بهتر ز خیرهای کلیم

Феъл ӯгар зи шаръи берун буд

فعل او گر ز شرع بیرون بود

Дар ҳақиқати зи шаръи афзӯн буд

در حقیقت ز شرع افزون بود

Пас сари раби мъсиаҳи маймун

پس سر رب معصیة میمون

Инчунин бошад эй латифи дарун

اینچنین باشد ای لطیف درون

Куштани Тифл агарчӣ буд гуноҳ

کشتن طفل اگرچه بود گناه

Не ки бар тоъаташ фузуд аллоҳ

نی که بر طاعتش فزود اللّه

Зоҳираши куфру ботинаши имон

ظاهرش کفر و باطنش ایمان

Сӯраташи дарду мъниши дармон

صورتش درد و معنیش درمان

Феъли Хизраш аз он намӯд табоҳ

فعل خضرش از آن نمود تباه

Ки худои андари он надодаши роҳ

که خدا اندر آن ندادش راه

Лоҷарами сари ниҳод аз дилу ҷон

لاجرم سر نهاد از دل و جان

Чун сар ҳар серо шунид баён

چون سر هر سه را شنید بیان

Зулми ин чун зи адл ӯ ба буд

ظلم این چون ز عدل او به بود

Ҳар бадаш бар накӯй ӯ афзуд

هر بدش بر نکوی او افزود

Чунки Мӯсои бдонҳмаҳи азимат

چونکه موسی بدانهمه عظمت

Оҷиз омад зи фаҳми он ҳаракат

عاجز آمد ز فهم آن حرکت

Ту чаҳ бошӣу хайру тоъати ту

تو چه باشی و خیر و طاعت تو

Ғаму шодӣу ранҷу роҳати ту

غم و شادی و رنج و راحت تو

Кун қиёс ва на бар ин сар ро

کن قیاس و نه بر این سر را

То барӣ аз чунин шаҳони сарҳо

تا بری از چنین شهان سرها

Ҳамчунин бишмор ҳар бад ӯ

همچنین بیشمار هر بد او

Ҳаст дар фоидаи фузуни знкў

هست در فایده فزون زنکو

Зонка зотши зи ҷумла мумтоз аст

زانکه ذاتش ز جمله ممتاز است

Ҳама чун ҷғд ва ӯ чу шаҳбоз аст

همه چون جغد و او چو شهباز است

Ҷғд бо боз кӣ буд яксон

جغد با باز کی بود یکسان

Чаҳ занад гурбаи пеши шери жён

چه زند گربه پیش شیر ژیان

Қавлу феъл варо зи халқ дигар

قول و فعل و را ز خلق دگر

Фарқ кун ҷумларо яке мшмр

فرق کن جمله را یکی مشمر

Кор ӯро макун қиёси бкс

کار او را مکن قیاس بکس

Кӣ чу анқои пурди бқоФи магас

کی چو عنقا پرد بقاف مگس

Санг дар дасти аўшўди гавҳар

سنگ در دست اوشود گوهر

Хок гардад бадасти халқони зар

خاک گردد بدست خلقان زر

Луқмае кӯ хӯрд шавад ҳамаи нур

لقمه ‌ ای کو خورد شود همه نور

Вончаҳ эшон хуранд ҷумлаи ғурур

وانچه ایشان خورند جمله غرور

Заҳр дар ком ӯ шукр гардад

زهر در کام او شکر گردد

Вондри эшон шукр қзр гардад

واندر ایشان شکر قذر گردد

Ҳамчуи лафзи аноолҳқ аз Мансур

همچو لفظ اناالحق از منصور

Зоди вшди пеши мардумони машҳур

زاد وشد پیش مردمان مشهور

Лек аз он вақти тобдини соъат

لیک از آن وقت تابدین ساعت

МиФрстнди мардумаши раҳмат

میفرستند مردمش رحمت

Ҳам ҳамон лафз омад аз фиръавн

هم همان لفظ آمد از فرعون

Чун дар он ҳақ надода будаш Авн

چون در آن حق نداده بودش عون

Сӯй ӯ лаънат аст гашта равон

سوی او لعنت است گشته روان

Аз забонҳо ӣ халқи рӯзу шубон

از زبانها ی خلق روز و شبان

Зонка ҳаллоҷи андари он маъмур

زانکه حلاج اندر آن مأمور

Буду фиръавн аз харии мағрур

بود و فرعون از خری مغرور

Лоҷарами сӯй ин равад раҳмат

لاجرم سوی این رود رحمت

Сӯии он писи кули ду сад лаънат

سوی آن پیس کل دو صد لعنت

Зини забони ҳақи сухани ҳмигўид

زین زبان حق سخن همیگوید

Зон забони макр нафас меравед

زان زبان مکر نفس میروید

Ин кунад зинда он кунад мурда

این کند زنده آن کند مرده

Ин кунад соф ва он кунад дар даҳ

این کند صاف و آن کند در ده

Ин диҳад тахт ва он бар дарахтат

این دهد تخت و آن بر درختت

Ин диҳад саъд ва он баради бахтат

این دهد سعد و آن برد بختت

Ин диҳад ҷоҳ ва он кунад дар чоҳ

این دهد جاه و آن کند در چاه

Он диҳад ғифлат ин кунад огоҳ

آن دهد غفلت این کند آگاه

Ин барад чун малики бФўқи само

این برد چون ملک بفوق سما

Ваон баради ҳамчуи деви таҳти срӣ

وان برد همچو دیو تحت ثری

Ҳамчу обаст рӯҳи одамиён

همچو آب است روح آدمیان

Обҳогар намоядати яксон

آبها گر نمایدت یکسان

Лек дар зоти хеш мухталиф анд

لیک در ذات خویش مختلف ‌ اند

Як буд ҳамчуи заҳр ва як чун қанд

یک بود همچو زهر و یک چون قند

Аз яке ҷӯшад оби софӣу пок

از یکی جوشد آب صافی و پاک

Вази яке оби тираи глнок

وز یکی آب تیرۀ گلناک

Аз яке ҷӯшад оби ъзби улӯм

از یکی جوشد آب عذب علوم

Вази яке оби ҷаҳл чун зи қавм

وز یکی آب جهل چون ز قوم

Аз яке ҳарчӣ беҳтар ва хуштар

از یکی هرچه بهتر و خوشتر

Вази яке ҳарчӣ наҳс тар зад си р

وز یکی هرچه نحس تر زد س ر

Сабади як пар аз гуласту смор

سبد یک پر از گل است و ثمار

Сабади як параст каждуму мор

سبد یک پر است کژدم و مار

Як буд нор ва як буд ҳамаи нур

یک بود نار و یک بود همه نور

Як бпиш оварад баради як давр

یک بپیش آورد برد یک دور

Як диҳад хор ва як диҳад ҳамаи гул

یک دهد خار و یک دهد همه گل

Як фазояд хумор ва як ҳамаи мл

یک فزاید خمار و یک همه مل