Зарра Эй нест осмону замин

ذره ‌ ای نیست آسمان و زمین

Пеши он офтоби ъли ӣин

پیش آن آفتاب عل ّ یین

Чун ту бо мо зи ҷону дили ёрӣ

چون تو با ما ز جان و دل یاری

Чашм бигушо агар басари дорӣ

چشم بگشا اگر بصر داری

То бибинӣ ки сад ҳазор ҷаҳон

تا ببینی که صد هزار جهان

Ки надоранд аввалу поён

که ندارند اول و پایان

Гирди он хур чу зарра гардон анд

گرد آن خور چو ذره گردان ‌ اند

Ҳама доим бираваш ҳайрон анд

همه دایم بروش حیران ‌ اند

Ин ҷаҳони соя эй аз он тӯбо аст

این جهان سایه ‌ ای از آن طوبی است

ё чу баррагии зи гулшан уқбо аст

یا چو برگی ز گلشن عقبی است

Ин ҷаҳон пуртӯйаст аз тобиш

این جهان پرتوی است از تابش

Балки зи анҷости ҷумлаи асбобаш

بلکه ز انجاست جمله اسبابش

Ин ҷаҳон аз барои даврон аст

این جهان از برای دوران است

Ҳаркии ӣнҷо хушаст ҳайвон аст

هرکه اینجا خوش است حیوان است

Вонкаҳи инсон буд кунад нақлон

وانکه انسان بود کند نقلان

Аз ҷаҳони бадани бъолми ҷон

از جهان بدن بعالم جان

Ҷон фонӣ кунад баҳақи эсор

جان فانی کند بحق ایثار

То биҷои яке баради ду ҳазор

تا بجای یکی برد دو هزار

Ивази тани зи ҳақи баради ҷонҳо

عوض تن ز حق برد جانها

Ивази як қурозае конҳо

عوض یک قراضه ‌ ای کانها

Ивази хонае баради шаҳрӣ

عوض خانه ‌ ای برد شهری

Ивази қатрае баради наҳрӣ

عوض قطره ‌ ای برد نهری

Инчунин суд агар ббозргон

اینچنین سود اگر ببازرگان

Брсидӣ яқин шудӣ султон

برسیدی یقین شدی سلطان

Аз чунин суд чун гурезоне

از چنین سود چون گریزانی

Магари ин судро намайдонӣ

مگر این سود را نمیدانی

Гар шудӣ ҷони ту аз ин огоҳ

گر شدی جان تو از این آگاه

Таркро дидае дар ин харгоҳ

ترک را دیده ‌ ای در این خرگاه

Тани ту харгаҳаст ва дар ваии ҷон

تن تو خرگه است و در وی جان

Ҳаст туркӣ чу ма дар он пинҳон

هست ترکی چو مه در آن پنهان

Гар бибинӣ варо дар ин харгоҳ

گر ببینی ورا در این خرگاه

Аз сари дил чу мо шӯии огоҳ

از سر دل چو ما شوی آگاه

Ганҷ дар тести ҷӯй дар худ он

گنج در تست جوی در خود آن

Чун тўӣии ҷумлаи ошкору ниҳон

چون توئی جمله آشکار و نهان

Нест чизеи зи ту буруни майдон

نیست چیزی ز تو برون میدان

Фош карданд розро мардон

فاش کردند راز را مردان

Ақлро тарки гӯйу шӯи маҷнӯн

عقل را ترک گوی و شو مجنون

Чун ҳиҷобаст рӯи сӯии бичўн

چون حجاب است رو سوی بیچون

Гуфтугӯ чун ҳиҷоби роҳи тўост

گفتگو چون حجاب راه تواست

Ҳамчуи абрии бпиши моҳ нав аст

همچو ابری بپیش ماه نو است

Нест бояд шудан аз ин ҳастӣ

نیست باید شدن از این هستی

То ки бе май рисӣ дар он мастӣ

تا که بی می رسی در آن مستی

Маҳв бояд шудани зи ҷисму зи ҷон

محو باید شدن ز جسم و ز جان

То ки гардии муқорини ҷонон

تا که گردی مقارن جانان

Тўӣии ту ҳиҷоби роҳ ту аст

توئی تو حجاب راه تو است

Гири якроу ҳилл ҳар ончӣ давост

گیر یک را و هل هر آنچه دواست

Ранҷҳо ҷумла аз дуӣ ва сӯй аст

رنجها جمله از دوی و سوی است

Чун дўӣӣ рафт роҳи ишқ сӯй аст

چون دوئی رفت راه عشق سوی است

Нақш чун рафт ояд он маънӣ

نقش چون رفت آید آن معنی

Бе ту доим буд равони маънӣ

بی تو دایم بود روان معنی

Дар тан эй ҷон дигар нмигнҷм

در تن ای جان دگر نمیگنجم

Зонка андари ниҳони ду сад ганҷам

زانکه اندر نهان دو صد گنجم

Ганҷи ман биҳдаст ва бе поён

گنج من بیحد است و بی پایان

Тани ман ҳамчуи хок бар сари он

تن من همچو خاک بر سر آن

Гар ту бе ман ҷамоли ман бинӣ

گر تو بی من جمال من بینی

Қибласозӣ мар ӯ бгзинӣ

قبله سازی مر او بگزینی

Нанигарӣ дар машойихи дигар

ننگری در مشایخ دیگر

Нашиносӣ бғири ман сарвар

نشناسی بغیر من سرور

Лек чаҳ суд каз ту пинҳонам

لیک چه سود کز تو پنهانم

Сари басари ту танӣ ва ман ҷонам

سر بسر تو تنی و من جانم

Нур ҷонам гирифт олам ро

نور جانم گرفت عالم را

Кард равшани равони одам ро

کرد روشن روان آدم را

Баъди азин ҳар ки монад ӯ ағёр

بعد ازین هر که ماند او اغیار

Кофараши дони ту муъминаш машумор

کافرش دان تو مؤمنش مشمار

Ҷинс мардум набошад он ҳайвон

جنس مردم نباشد آن حیوان

Саги бӯи д дар либоси одамиён

سگ بو د در لباس آدمیان

Ҷон ӯ бошад аз бухору зхўн

جان او باشد از بخار و زخون

Қоим аз чори унсури он малъун

قایم از چار عنصر آن ملعون

Ҳамчуи Карамӣ буд ки раст аз хок

همچو کرمی بود که رست از خاک

Кӣ кунад майли ҷониби афлок

کی کند میل جانب افلاک

Майл бо мо касе кунад ӣнҷо

میل با ما کسی کند اینجا

Каш буд аз азали атои худо

کش بود از ازل عطای خدا

Ҷон ӯ бетан аз шароб аст

جان او بی تن از شراب است

Хӯрда бошад вазон буд сармаст

خورده باشد وزان بود سرمست

Ҷон ӯро бмо буд хешӣ

جان او را بما بود خویشی

Зон кунад майли сӯии дарвешӣ

زان کند میل سوی درویشی

Хешии ҷонҳо буд зонҷо

خویشی جانها بود زانجا

Нест фонӣ чу хешӣ танҳо

نیست فانی چو خویشی تنها

Чанд рӯзаст хешии абадон

چند روز است خویشی ابدان

Хешии ҷонҳости ҷовидон

خویشی جانهاست جاویدان

Ақли ҷузи вай куҷо расад дрмо

عقل جز وی کجا رسد درما

Ақли кул чунки хираи гашти ӣнҷо

عقل کل چونکه خیره گشت اینجا

Ончии касро надодааст худо

آنچه کس را نداده است خدا

Ҳамаи маҳсӯли мост эй доно

همه محصول ماست ای دانا

Зонка султони мо чунин фармуд

زانکه سلطان ما چنین فرمود

Чунки дар ҷилваи хешро бинмуд

چونکه در جلوه خویش را بنمود

Ки манам рӯҳу зубдаи одам

که منم روح و زبدۀ آدم

Ҷӯй аз одам чу авлиёи он дам

جوی از آدم چو اولیا آن دم

зи авлиёи нур нур наварам ман

ز اولیا نور نور نورم من

Аз назарҳо ниҳону даврами ман

از نظرها نهان و دورم من

Бқомоти ман касе нарасад

بقامات من کسی نرسد

Сари султони баҳр хасӣ нарасад

سر سلطان بهر خسی نرسد

Шуда ҳайрон биравӣ мо исо

شده حیران بروی ما عیسی

Ҷуста бар таври васли мо Мӯсо

جسته بر طور وصل ما موسی

Ҳеҷ Мӯсои з Хизр шуд огоҳ

هیچ موسی ز خضر شد آگاه

Гарчи буд ӯ набӣу хоси ?ала

گرچه بود او نبی و خاص آله

Дар ҳамаи корҳои Хизри инкор

در همه کارهای خضر انکار

Менамӯд он паямбари мухтор

مینمود آن پیمبر مختار

Зонка аз сар ӯ набӯд огоҳ

زانکه از سر او نبود آگاه

Буд аз ӯ хФиаҳи ҳолати он шоҳ

بود از او خفیه حالت آن شاه

Ҳамчу ӯ Хизри ошиқи рухи мост

همچو او خضر عاشق رخ ماست

Мондаи ҳайрони нури фаррухи мост

مانده حیران نور فرخ ماست

Лек сиррӣ худоӣ кард падед

لیک سری خدای کرد پدید

Кӯи зи мо сад ҳазор чандон дид

کو ز ما صد هزار چندان دید

Ки аз ӯ дида бад кулем Карим

که از او دیده بد کلیم کریم

Кард иқрор ва шуд бъшқи надим

کرد اقرار و شد بعشق ندیم

Кажии мо чу ростӣ ӯ ро

کژی ما چو راستی او را

Барад то садри ҷинати алмأўӣ

برد تا صدر جنت المأوی

Қӯти он дон ки ҳар чаҳ бнмоӣӣ

قوت آن دان که هر چه بنمائی

Толиби хешро биФзоӣӣ

طالب خویش را بیفزائی

Барад аз дардҳои ту дармон

برد از دردهای تو درمان

Ҳам пазиради зи куфрҳо имон

هم پذیرد ز کفرها ایمان

Кӣ кунад саркашии зари ситами шер

کی کند سرکشی زر ستم شیر

Бар ҳама гарчи шер бошад чир

بر همه گرچه شیر باشد چیر

Бар мо шер кам з рӯбоҳ аст

بر ما شیر کم ز روباه است

Гарчи пеши вуҳуши худ шоҳ аст

گرچه پیش وحوش خود شاه است

Ҳамаи шоҳони гадои даргаи мо

همه شاهان گدای درگه ما

Барда ҳар як зи мо ҳазор ато

برده هر یک ز ما هزار عطا

Нест даъвии гушои чашм ва бибин

نیست دعوی گشای چشم و ببین

Ҳамчуи мардони варои чарху замин

همچو مردان ورای چرخ و زمین

Дар ҷаҳонӣ ки ҷонҳои шариф

در جهانی که جانهای شریف

Хуши бҳмдигрнди ёру ҳариф

خوش بهمدیگرند یار و حریف

Ҷони моро чу қурси хури тобон

جان ما را چو قرص خور تابان

Бингар ошкори нури афшон

بنگر آشکار نور افشان

Ҳамчинонкии зи нури хури олам

همچنانکه ز نور خور عالم

Равшанаст ва бидид шаҳи зи ҳашам

روشن است و بدید شه ز حشم

Менамояд бадви сиёҳу сипед

مینماید بدو سیاه و سپید

Фарқ аз ӯ мешавад чанор аз бед

فرق از او میشود چنار از بید

Офтоби сипеҳри олами ҷон

آفتاب سپهر عالم جان

Дон ки моӣими андари ин даврон

دان که مائیم اندر این دوران

Гашти азмои ҷудо вале зи аду

گشت ازما جدا ولی ز عدو

Шабаҳ аз гавҳару бад аз некӯ

شبه از گوهر و بد از نیکو

Гарчи нӯронӣанд он арвоҳ

گرچه نورانی اند آن ارواح

Пеш ин гавҳаранд кам зи ашбоҳ

پیش این گوهرند کم ز اشباح

Бар ин лутф чун тананд касиф

بر این لطف چون تن ‌ اند کثیف

Ҳамчинонкии хасиси пеши шариф

همچنانکه خسیس پیش شریف

Ъқлҳоӣӣ ки ршг амлок анд

عقلهائی که رشگ املاک اند

Пеши ин баҳри пок хошок анд

پیش این بحر پاک خاشاک اند

Чун шаҳони ҳақиқатӣ дар мо

چون شهان حقیقتی در ما

Нарасидаанд ва мондаанд ҷудо

نرسیده ‌ اند و مانده ‌ اند جدا

Ҷамъи кӯрони ҷамоли ҳасани маро

جمع کوران جمال حسن مرا

Гар набенанд дон ки ҳаст раво

گر نبینند دان که هست روا

Ҳақ чу моро бўослон нанамуд

حق چو ما را بواصلان ننمود

Чун намояди бад-ӣни гуруҳи ҳасуд

چون نماید بدین گروه حسود

Тамаъи хоми ҷамъи кӯрони байн

طمع خام جمع کوران بین

Ки надоранд буии сидқу яқин

که ندارند بوی صدق و یقین

Ҳама дар чоҳ ҳаст худ маҳбӯс

همه در چاه هست خود محبوس

Ҳама гашта зи ҷурмҳо мнкўс

همه گشته ز جرمها منکوس

Кӣ бибинанди ин хасони мо ро

کی ببینند این خسان ما را

Чун надиданд он ҳисони мо ро

چون ندیدند آن حسان ما را

Ҳар ки моро бидид ӯ аз мост

هر که ما را بدید او از ماست

Мавҷи дарёи яқин ки аз дарёст

موج دریا یقین که از دریاست

Инчунин рамз ишорат аст бидон

اینچنین رمز اشارت است بدان

Сад ҳазорон бишорат аст бидон

صد هزاران بشارت است بدان

Ки мурӣдами зи баҳри ман мавҷӣ аст

که مریدم ز بحر من موجی است

Гарчи пи сет ва гарчи дар авҷӣ аст

گرچه پ ست و گرچه در اوجی است

Пас чу мо рӯзу шаби баҳам будем

پس چو ما روز و شب بهم بودیم

Ҳарчӣ гуфт ӯ бсдқ башнавадем

هرچه گفت او بصدق بشنودیم

Раҳ буридем хуши зи гуфтораш

ره بریدیم خوش ز گفتارش

Басӯии манзили пари анвораш

بسوی منزل پر انوارش

Дрдтн гаштааст соф аз вай

دردتن گشته است صاف از وی

Зонка мастем доимо бе май

زانکه مستیم دائما بی می

Пас чаро лофҳо аз ӯ назанем

پس چرا لافها از او نزنیم

Ҳарчӣ хоҳеми мо чаро накунем

هرچه خواهیم ما چرا نکنیم

Мерасад гар кунем мо шоҳӣ

میرسد گر کنیم ما شاهی

Зеру болои зи моҳ то моҳӣ

زیر و بالا ز ماه تا ماهی

Зонка банда шаҳаст дар таҳқиқ

زانکه بنده شه است در تحقیق

Айн шаҳ шуд чу раст аз тафреқ

عین شه شد چو رست از تفریق

Шахс агарчӣ зи дасту по ва сар аст

شخص اگرچه ز دست و پا و سر است

Ду се мшмри варо ки як башар аст

دو سه مشمر ورا که یک بشر است

Ҳамчунин мавҷҳои дарёи бор

همچنین موجهای دریا بار

Гарчи бошанд дар адад бисёр

گرچه باشند در عدد بسیار

Сар бар оварда ҳар тарафи чапу рост

سر بر آورده هر طرف چپ و راست

Ҳамаро як бибин чу аз ӣам хост

همه را یک ببین چو از یم خاست

Мавҷҳо ҳамчуи дастҳои ӣам анд

موجها همچو دستهای یم ‌ اند

Айн баҳранд неи фузун на кам анд

عین بحراند نی فزون نه کم ‌ اند

Дар ададашон макун зи ҷаҳли назар

در عددشان مکن ز جهل نظر

Байни аҳадро ва аз адад бигузар

بین احد را و از عدد بگذر

Нақшро тарк кун бмънии рӯ

نقش را ترک کن بمعنی رو

Аз чӣӣ дар нуқӯши мурдаи гарав

از چئی در نقوش مرده گرو

Сад нафаргар баҳам рафиқ шаванд

صد نفر گر بهم رفیق شوند

Дар раҳи ҳақи ҳамаи бъшқи раванд

در ره حق همه بعشق روند

Ҳамдигарро мадад кунанд аз ҷон

همدگر را مدد کنند از جان

Аз сари сидқу ишқи рӯзу аён

از سر صدق و عشق روز و عیان

Як буванд онҳама чу воҷўӣӣ

یک بوند آنهمه چو واجوئی

Рӯи бмънӣ агар аз ин гўӣӣ

رو بمعنی اگر از این گوئی

Ҳар ки бигузашт нақши олам ро

هر که بگذشت نقش عالم را

Ҷуст аз ҷисми одами он дам ро

جست از جسم آدم آن دم را

Бар сувар пушт кард бе даъвӣ

بر صور پشت کرد بی دعوی

Рӯй оварад ҷониби маънӣ

روی آورد جانب معنی

Фаршро аз барои арш гузошт

فرش را از برای عرش گذاشت

Пардаҳоро зи пеши худ бардошт

پرده ‌ ها را ز پیش خود برداشت

Дӯхт аз ғайри чашми худ чун боз

دوخت از غیر چشم خود چون باز

То ки бар рӯй шаҳи кушояди боз

تا که بر روی شه گشاید باز

Ҷону дилро зи об ва гул барканд

جان و دل را ز آب و گل برکند

Хешро дар ҷаҳони ҷони афканд

خویش را در جهان جان افکند

Рӯҳро кард ҳамраҳи арвоҳ

روح را کرد همره ارواح

Раст аз заҳмати мисови сабоҳ

رست از زحمت مساو صباح

Рафт онҷо ки марг рораҳ нест

رفت آنجا که مرگ راره نیست

Сӯии он чархи каши хур ва ма нест

سوی آن چرخ کش خور و مه نیست

Балки ҳам чарх ва ҳам хур ва моҳ аст

بلکه هم چرخ و هم خور و ماه است

Ҳамаи шаҳ ва ҳам амир ва аспоаҳ ӯст

همه شه و هم امیر و اسپاه اوست