Шамси ролшкрш на нўрўӣ аст

شمس رالشکرش نه نوروی است

Тоб чун ханҷараши Фтўл фӣ аст

تاب چون خنجرش فتول فی است

Дар чароғӣ чу ҳаст ин маънӣ

در چراغی چو هست این معنی

Ки ҳамӯи мади ъости ҳам даъвӣ

که همو مد ّ عاست هم دعوی

Пеш ва пас ӯ вайасту боло ӯ

پیش و پس او ویست و بالا او

Баргу шоху дарахту хурмо ӯ

برگ و شاخ و درخت و خرما او

Пар аз ӯ осмонҳоу замин

پر از او آسمانها و زمین

Равшан аз нур ӯ ясору ямин

روشن از نور او یسار و یمین

Офтобӣ ки камтарин банда аст

آفتابی که کمترین بنده است

Зеру болои зи лутф тобанда аст

زیر و بالا ز لطف تابنده است

Бар наботу ҷамоди митобд

بر نبات و جماد میتابد

Бар бахилу ҷаводи митобд

بر بخیل و جواد میتابد

Зиндаи зўҳми ҳубуб ва ҳам конҳо

زنده زوهم حبوب و هم کانها

Равшан аз ваии қўолб ва ҷонҳо

روشن از وی قوالب و جانها

Бемуайян карда сад ҳазорон кор

بی معین کرده صد هزاران کار

Худ бахуди неи варои рафиқ ва на ёр

خود بخود نی ورا رفیق و نه یار

Чаҳ аҷаб зон шаҳӣ ки холиқ ӯст

چه عجب زان شهی که خالق اوست

Гар атоҳо расад бдшмну дӯст

گر عطاها رسد بدشمن و دوست

Бевазирӣу ҳоҷибӣу сипоҳ

بی وزیری و حاجبی و سپاه

Корҳо худ бахуд кунад он шоҳ

کارها خود بخود کند آن شاه

ӣнҳама дар даруни худ бинӣ

اینهمه در درون خود بینی

Гар дамӣ бо ҳузур биншинӣ

گر دمی با حضور بنشینی

Аршу курсӣу садҳазори чунон

عرش و کرسی و صدهزار چنان

Бинад андари вуҷӯди худ ҳақи дон

بیند اندر وجود خود حق دان

Дили толиб чу оинааст яқин

دل طالب چو آینه است یقین

Гар з доед дар ӯ шавад таъйин

گر ز داید در او شود تعیین

Нақшҳои ҷаҳон ва ҳам наққош

نقشهای جهان و هم نقاش

Фаршҳои ҷинон ва ҳам фаррош

فرشهای جنان و هم فراش

Хунаки он ҷон ки хешро бишнохт

خنک آن جان که خویش را بشناخت

Ҷамъи гашт ва бхўиштн пардохт

جمع گشت و بخویشتن پرداخت

Ҳасани худро бидид бе парда

حسن خود را بدید بی پرده

Ҳамчу май софи гашт бе дарда

همچو می صاف گشت بی درده

Кард ағёрро зи суҳбати давр

کرد اغیار را ز صحبت دور

То ки шуд бе ҳиҷоби зулмати нур

تا که شد بی حجاب ظلمت نور

Раст аз қайд бандагӣ шуд шоҳ

رست از قید بندگی شد شاه

Шаст дар манзил ва раҳед аз роҳ

شست در منزل و رهید از راه

Ранҷро тарк кард ва ганҷ гузид

رنج را ترک کرد و گنج گزید

Гашти ширини зи ҷӯши ишқ ва пазед

گشت شیرین ز جوش عشق و پزید

Роҳи ҳақро тамом чунки бурид

راه حق را تمام چونکه برید

Шайх манзил шуд он ягонаи мурӣд

شیخ منزل شد آن یگانه مرید

Дид ҳарчӣ ки ҳаст ва нест вай аст

دید هرچه که هست و نیست وی است

Ҳамаи фонӣ ва ӯ зи ишқ ҳӣ аст

همه فانی و او ز عشق حی است

Кори худро гузоради пеш аз марг

کار خود را گزارد پیش از مرگ

Пели ҷонро халос дод зи ки раг

پیل جانرا خلاص داد ز ک رگ

Ончӣ бо нафас хост кард аҷал

آنچه با نفس خواست کرد اجل

Пештар кард он амири аҷал

پیشتر کرد آن امیر اجل

Кард бо нафаси ҳарбҳои дурушт

کرد با نفس حرب های درشت

Даст азуӣ надошт тоаш бикушт

دست ازوی نداشت تاش بکشت

Бо силаҳи муҳаббату ихлос

با سلاح محبت و اخلاص

Кард ӯроу ҳалок ва ёфт халос

کرد او را و هلاک و یافت خلاص

Нафаси худро чу гашт ӯ пешин

نفس خود را چو گشت او پیشین

Марг киро кашад бигӯ пас аз ин

مرگ کی را کشد بگو پس از این

Зон хатар чун раҳед эмин шуд

زان خطر چون رهید ایمن شد

Дар сарои хатир сокин шуд

در سرای خطیر ساکن شد

Баъд аз ин зндгиш бемарг аст

بعد از این زندگیش بی مرگ است

Боғи ҷонаши пар аз бар ва барг аст

باغ جانش پر از بر و برگ است

Дар паии ин баҳор дай набӯд

در پی این بهار دی نبود

Зин сипас ғайри ҷом ва ме набӯд

زین سپس غیر جام و می نبود

Инчунин май ки бихмор буд

اینچنین می که بیخمار بود

Поку софӣ дар он диёр буд

پاک و صافی در آن دیار بود

Гар ту софӣ шудӣ бсоФи рисӣ

گر تو صافی شدی بصاف رسی

Варна чун дард дар масофи пасӣ

ورنه چون درد در مصاف پسی

Муҳаррамонро насиби чанг буд

محرمان را نصیب چنگ بود

Муҷримонро итобу ҷанг буд

مجرمان را عتاب و جنگ بود

Дар хур ҳар касе хурӣ ояд

در خور هر کسی خوری آید

Шутурӣ дид кас ки хар зояд

شتری دید کس که خر زاید

Ҳар амалро чунин ҷазоӣ дигар

هر عمل را چنین جزای دگر

Мерасад дмбдми зи хайру зи шар

میرسد دمبدم ز خیر و ز شر

Аз ғазаб бегумон ғазаб зояд

از غضب بی گمان غضب زاید

Вази тараби ҳам яқин тараб зояд

وز طرب هم یقین طرب زاید

Сӯй тоъат равад зи ҳақи раҳмат

سوی طاعت رود ز حق رحمت

Басӯии маъсияти ду сад заҳмат

بسوی معصیت دو صد زحمت

Ҷои гули доимо буд гулшан

جای گل دائماً بود گلشن

Ҷой хораст бегмони гулхан

جای خار است بیگمان گلخن

Тоъату илмро чу гули майдон

طاعت و علم را چو گل میدان

Маъсиятро чу хори зишти маон

معصیت را چو خار زشت مهان

Пас тугар оқилӣ нкўӣӣ кун

پس تو گر عاقلی نکوئی کن

Бехи зулм ва бадӣ бикун аз бен

بیخ ظلم و بدی بکن از بن

Чунки аз халқи зишти гардии пок

چونکه از خلق زشت گردی پاک

Бар шӯй чун фиришта бар афлок

بر شوی چون فرشته بر افلاک

Чун бадиро з худ кунӣ берун

چون بدی را ز خود کنی بیرون

Некят болад ва шавад афзӯн

نیکیت بالد و شود افزون

Боғбони шохи бади баради зи шаҷар

باغبان شاخ بد برد ز شجر

То ки шох накӯ фазояд бар

تا که شاخ نکو فزاید بر

Чун ту бадро кунӣ зи неки ҷудо

چون تو بد را کنی ز نیک جدا

Баъд аз он некяти баради бхдо

بعد از آن نیکیت برد بخدا

Ғайри некии нмипзирди раб

غیر نیکی نمیپذیرد رب

То туоне ту нек кун ағлаб

تا توانی تو نیک کن اغلب

Адлро гир зонка васф худост

عدل را گیر زانکه وصف خداست

Зулм бигзор кони з шайтон хост

ظلم بگذار کان ز شیطان خاست

Ҳарки бошад зи васфи яздони пи р

هرکه باشد ز وصف یزدان پ ر

Раҳад аз бандагӣ ва гардад ҳур

رهد از بندگی و گردد حر

Баҳри ин васф хеш кард худо

بهر این وصف خویش کرد خدا

Бо набӣ дар набӣ ки то доно

با نبی در نبی که تا دانا

Бипазирад биҷаҳад он авсоф

بپذیرد بجهد آن اوصاف

То ки дардяш пок гардаду соф

تا که دردیش پاک گردد و صاف

Халқ ҳақ гирад ваз худ гузарад

خلق حق گیرد وز خود گذرد

Умрро дар ҳусӯли он супурд

عمر را در حصول آن سپرد

Бо касоне нишаст ва хост кунад

با کسانی نشست و خاست کند

Ки биорӣ он гуруҳ кунад

که بیاری آن گروه کند

Бехи нафаси лӣимро аз бен

بیخ نفس لئیم را از بن

То аз ӯ сар кунад улӯми лдн

تا از او سر کند علوم لدن

Чун худиро кунад фидои худо

چون خودی را کند فدای خدا

Ҷғд ҷонаш шавад зи ҳақи анқо

جغد جانش شود ز حق عنقا

Қофу анқо чаҳ бошад эй доно

قاف و عنقا چه باشد ای دانا

Ки буд васфи он шаҳи воло

که بود وصف آن شه والا

Сифат ӯ куҷо кунад махлуқ

صفت او کجا کند مخلوق

Чунки ҷонаши гузашт аз ъиўн

چونکه جانش گذشت از عیون

Ҳоли ошиқ буд зи халқи ниҳон

حال عاشق بود ز خلق نهان

Нашносад варои биҷузи дён

نشناسد ورا بجز دیان

Дорад ӯро ниҳони зи ғайрати худ

دارد او را نهان ز غیرت خود

То ки ҳар чашм бар Рахш нафитад

تا که هر چشم بر رخش نفتد

Нест лоиқ ки ҳар касаш бинад

نیست لایق که هر کسش بیند

ё бпҳлўш ҳар хасӣ шайъанд

یا بپهلوش هر خسی شیند

Кӣ буд лоиқи малики тунӣ

کی بود لایق ملک تونی

Чун дун чун равад бичўнӣ

چون دون چون رود بیچونی

Шарҳи шаҳ шаҳ кунад на ҳар банда

شرح شه شه کند نه هر بنده

Кӣ расад сари шаҳи бхрбндаҳ

کی رسد سر شه بخربنده

Дар гузари зини ҳадис ва кун оғоз

در گذر زین حدیث و کن آغاز

Васфи он ёри ҷонФзорои боз

وصف آن یار جانفزارا باز

Ки чисон раҳбараст дар даврон

که چسان رهبرست در دوران

Сар пайғамбараст он ҳақи дон

سر پیغمبرست آن حق دان

Ҳар ки хизмат кунад зи ҷон ӯ ро

هر که خدمت کند ز جان او را

Раҳад аз ҳабсу куфру ҷаҳлу ъмӣ

رهد از حبس و کفر و جهل و عمی

Панд ӯ ҳар ки башнавад аздл

پند او هر که بشنود ازدل

Ҷони баста аш раҳад аз обу згл

جان بسته ‌ اش رهد از آب و زگل

Ҳарки аз дод ӯ шавад зинда

هرکه از داد او شود زنده

Гардад ӯ сари фарозу поянда

گردد او سر فراز و پاینده

Дили тангаши шӯ чу сҳроӣӣ

دل تنگش شو چو صحرائی

Ҷони қатрааш басони дрёӣӣ

جان قطره ‌ اش بسان دریائی

Маъдани илму нур ҳақ гардад

معدن علم و نور حق گردد

Бар фарози нуҳум тибқ гардад

بر فراز نهم طبق گردد

Луқмаҳо бедаҳон ва ком хӯрд

لقمه ‌ ها بی دهان و کام خورد

Бесабуу қадаҳ мудом хӯрд

بی سبو و قدح مدام خورد

Ҳуру ҷинати дарун худ бинад

حور و جنت درون خود بیند

Рутаб аз нахлҳои худ чӣанд

رطب از نخلهای خود چیند

Ҳамчуи хури сӯрат вале пайдост

همچو خور صورت ولی پیداست

Бар ҷумлаи аён чу моҳ самост

بر جمله عیان چو ماه سماست

Ҳар крои нури ақл ва тмииз аст

هر کرا نور عقل و تمییز است

Кӣ шуморади зари ончии арзизост

کی شمارد زر آنچه ارزیزاست

Кӣ хиради пшкро бқимти мшг

کی خرد پشک را بقیمت مشگ

Чун надонад дарахттар аз хшг

چون نداند درخت تر از خشگ

Назд ӯ хайр кӣ буд чун шар

نزد او خیر کی بود چون شر

Заҳри пешаши куҷо буд чу шукр

زهر پیشش کجا بود چو شکر

Софро чун надонад ӯ аз занг

صاف را چون نداند او از زنگ

Астари роҳвор аз хари ланг

استر راهوار از خر لنگ

Чун надонад зи нур то нор ӯ

چون نداند ز نور تا نار او

Чун надонад зи хори гулзор ӯ

چون نداند ز خار گلزار او

Чун надонад ваии осмони зи замин

چون نداند وی آسمان ز زمین

Фарши нопокро зи арши барин

فرش ناپاک را ز عرش برین

Донад ин ҷумла лек пӯшоанд

داند این جمله لیک پوشاند

Аз ғарази хеш кӯр гирданд

از غرض خویش کور گرداند

Илми пайдоӣ худ кунад пинҳон

علم پیدای خود کند پنهان

Аз ҳасудӣу буғзи он биҷон

از حسودی و بغض آن بیجان

То шаҳонро ҳақир бинмоед

تا شهان را حقیر بنماید

Хештанро амир бинмоед

خویشتن را امیر بنماید

Ғараз шавам кар ва кӯр кунад

غرض شوم کر و کور کند

Оби ъзби зулол шӯр кунад

آب عذب زلال شور کند

То кунад шоҳро назар чу ғулом

تا کند شاه را نظر چو غلام

То диҳад бо ғуруру кибри салом

تا دهد با غرور و کبر سلام

То ндонанд халқи кӯ беш аст

تا ندانند خلق کو بیش است

Ин пас афтодааст ва ӯ пеш аст

این پس افتاده است و او پیش است

Нест монандаши андари ин офоқ

نیست مانندش اندر این آفاق

Ҳаст дар даҳри сарвари ушшоқ

هست در دهر سرور عشاق

Халқ чун ахтаранд ва ӯ чун моҳ

خلق چون اختراند و او چون ماه

Ҳама ҳамчун сипоҳ ва ӯ чун шоҳ

همه همچون سپاه و او چون شاه

Ҳамчу худ хоҳадаш маону залил

همچو خود خواهدش مهان و ذلیل

Ҳамчу худ хоҳадаш заъифу алил

همچو خود خواهدش ضعیف و علیل

Натавонад ки ном ӯ шунӯд

نتواند که نام او شنود

Ҳам нахоҳад ки каси буии гаравад

هم نخواهد که کس بوی گرود

Хештанро аз ӯ фузун хоҳад

خویشتن را از او فزون خواهد

Марди ҳақро чу худ забун хоҳад

مرد حق را چو خود زبون خواهد

Рӯзу шаби солу ма дар он кӯшад

روز و شب سال و مه در آن کوشد

КоФтоби худоиро пӯшад

کافتاب خدای را پوشد

Он нахоҳад шудан валек бидон

آن نخواهد شدن ولیک بدان

Оқибат гардад ӯ чу моҳи аён

عاقبت گردد او چو ماه عیان

Андар охир шавад турои маълум

اندر آخر شود ترا معلوم

Кӯаст Маҳмӯду мункираши мазмум

کوست محمود و منکرش مذموم

ӯ чу моҳаст ва дигарон чўсҳо

او چو ماه است و دیگران چوسها

Ҳама чун қатраҳо ва ӯ дарё

همه چون قطره ‌ ها و او دریا

ӯст ганҷи худоу халқони ранҷ

اوست گنج خدا و خلقان رنج

Мондаи ағлаб дар ин сарои сипанҷ

مانده اغلب در این سرای سپنج