Раҳбари раҳравони ҳақ сухан аст
رهبر رهروان حق سخن است
Бар фалаки нардбони ҳақ сухан аст
بر فلک نردبان حق سخن است
Ҳарки ӯро ғизо сухан гардад
هرکه او را غذا سخن گردد
Бар сари баҳр бесФн гардад
بر سَر بحر بی سفن گردد
Ҳамчуи исо бар осмон равад ӯ
همچو عیسی بر آسمان رود او
Бе тани андари ҷаҳон ҷон шавад ӯ
بی تن اندر جهان جان شود او
Рӯҳ мутлақ шавад раҳад аз тан
روح مطلق شود رهد از تن
Ду ҷаҳонро кунад чу хури равшан
دو جهان را کند چو خور روشن
Дар ҷаҳон аз худо сухан омад
در جهان از خدا سخن آمد
Сухан аз илми ман лдн омад
سخن از علم من لدن آمد
Мӯъҷизӣ нест дар ҷаҳон чу сухан
معجزی نیست در جهان چو سخن
Ҷузи суханро паноҳ гоҳ макун
جز سخن را پناهگاه مکن
Мӯъҷизи ростин на қуръонаст ?
معجز راستین نه قرآن است؟
Ҷони пари дардро на дармонаст ?
جان پر درد را نه درمان است؟
Ҳамаи қуръони зи поу сар сухан аст
همه قرآن ز پا و سر سخن است
Андрўи ҷумлаи хшг ватар сухан аст
اندرو جمله خشگ و تر سخن است
Ҳама ҳастӣ чу бенгарӣ сухан аст
همه هستی چو بنگری سخن است
Фавқу пастӣ чу бенгарӣ сухан аст
فوق و پستی چو بنگری سخن است
Ин замину самоу хур сухан аст
این زمین و سما و خور سخن است
Кӯҳу саҳроу баҳр ва бар сухан аст
کوه و صحرا و بحر و بر سخن است
Ҷуз сухан нест дар ҷаҳони чизе
جز سخن نیست در جهان چیزی
Фаҳм кун гар турост тмииз ӣ
فهم کن گر تراست تمییزی
Боғу айвону хонаҳо яксар
باغ و ایوان و خانهها یکسر
Не з фикранд гашта ҷумлаи сувар
نی ز فکراند گشته جمله صور
Ҳамчунин фаршу арш ва ҳарчӣ дар ӯст
همچنین فرش و عرش و هرچه در اوست
Андаруну даруни зи мағзу зи пӯст
اندرون و درون ز مغز و ز پوست
Ҳамаи зодаи зи илм яздон анд
همه زاده ز علم یزدان اند
Аҳли дили ҷумларо сухан донанд
اهل دل جمله را سخن دانند
Зонка беҳикматӣ нашуд мавҷӯд
زانکه بی حکمتی نشد موجود
Инсу ҷину замину чархи кабӯд
انس و جن و زمین و چرخ کبود
Гуфт ганҷӣ бидам хади яздон
گفت گنجی بدم خد یزدان
Хостам то шавам падеду аён
خواستم تا شوم پدید و عیان
Пас ҷаҳонро бидон сабаби зоҳир
پس جهان را بدان سبب ظاهر
Кардаам то шавад ҳувайдои сар
کردهام تا شود هویدا سر
То бидонанд инки шоҳӣ ҳаст
تا بدانند اینکه شاهی هست
Зонка аз худ нашуд баландӣу паст
زانکه از خود نشد بلندی و پست
Ин ҷаҳонро насохт ҳақи зи газоф
این جهان را نساخت حق ز گزاف
Ки дар ӯ мардумон зӣанд муъоф
که در او مردمان زیند معاف
Баҳри сад гӯна ҳикматаш пардохт
بهر صد گونه حکمتش پرداخت
Хунаки он кас ки чун бидид шинохт
خنک آن کس که چون بدید شناخت
Ки ҷуз ӯ дар ҷаҳон худоӣ нест
که جز او در جهان خدایی نیست
Ғайри зоти варо Бақоӣ нест
غیر ذات ورا بقایی نیست
Пас яқин шуд ки кун ва ҳарчӣ дар ӯст
پس یقین شد که کون و هرچه در اوست
Сӯрати илм ва ҳикматаст эй дӯст
صورت علم و حکمت است ای دوست
Илму ҳикмати сухан буд май дон
علم و حکمت سخن بود میدان
Гарчи шуд нақш ӯ замину замон
گرچه شد نقش او زمین و زمان
Нақш ӯро зи ман мгири ҷудо
نقش او را ز من مگیر جدا
Сар ҳамонаст гарчи шуд пайдо
سر همان است گرچه شد پیدا
Ин сувари ҳамчуи об буд яқин
این صور همچو آب بود یقین
Гашти яхи ҷумлаи андари ин таквин
گشت یخ جمله اندر این تکوین
Фикрро оби дони сухан чун ях
فکر را آب دان سخن چون یخ
Пеши он оби нутқи кафу всх
پیش آن آب نطق کف و وسخ
Назд оқил бидон ки ях об аст
نزد عاقل بدان که یخ آب است
Магари он кови зи ҷаҳл дар хоб аст
مگر آن کاو ز جهل در خواب است
Чизи дигари камони баради ях ро
چیز دیگر کمان برد یخ را
Зиди шиносад чу донау Фх ро
ضد شناسد چو دانه و فخ را
Лек чун офтоби дртобд
لیک چون آفتاب درتابد
Маҳзи оби равона аш ёбад
محض آب روانهاش یابد
Ҳамчунон осмону чарху замин
همچنان آسمان و چرخ و زمین
Чун шавад офтоби ҳашари мубин
چون شود آفتاب حشر مبین
Бгдозд шавад ҳамаи ночиз
بگدازد شود همه ناچیز
Нхрии ганҷи шан ба ним пашиз
نخری گنجشان به نیم پشیز
Чарх ва кайвон шаванд зеру зибр
چرخ و کیوان شوند زیر و زبر
Резад аз осмони мау ахтар
ریزد از آسمان مه و اختر
Кӯҳҳо ҳамчуи коҳ пурҳ шаванд
کوهها همچو کاهپره شوند
Кули мавҷӯди зарра зарра шаванд
کل موجود ذره ذره شوند
Малик сӯрат шавад тамоми хароб
ملک صورت شود تمام خراب
Ях ҳастӣ равад равона чу об
یخ هستی رود روانه چو آب
Ҳама ҳолк шаванд ва ҳӣ монад
همه هالک شوند و حی ماند
Доим ӯро биҷӯ ки вай монад
دایم او را بجو که وی ماند
То Бамонеи ту низ поянда
تا بمانی تو نیز پاینده
Фориғ аз рафтау зи оянда
فارغ از رفته و ز آینده
Ҷуз худо нест ҳеҷ пушту паноҳ
جز خدا نیست هیچ پشت و پناه
Рӯи бадви ору пой на дар роҳ
رو بدو آر و پای نه در راه
Ки раҳи рости ҷустуҷӯӣ ҳақ аст
که ره راست جستجوی حق است
Роҳату эминӣ ба сӯй ҳақ аст
راحت و ایمنی بهسوی حق است
Ҳар ки ҳақро гузид доно ӯст
هر که حق را گزید دانا اوست
Хунаки он ҷон ки доим инаш хуаст
خنک آن جان که دائم اینش خوست
Вой бар вай ки хоҳиши ш ба ҷаҳон
وای بر وی که خواهشش به جهان
Ғайр ҳақ бошад ошкору ниҳон
غیر حق باشد آشکار و نهان
Пеши чашмаши ҷаҳон буд парда
پیش چشمش جهان بود پرده
Монад андари фироқи афсурда
ماند اندر فراق افسرده
Зиндагӣ ӣӣ ки бошадаш баравад
زندگییی که باشدش برود
Лутф ӯ ҷумлаи айн қаҳр шавад
لطف او جمله عین قهر شود
Гар буд қобили сарои Наим
گر بود قابل سرای نعیم
Гардад охири сазои нори ҷҳим
گردد آخر سزای نار جحیم
зи офариниш чу омад ӣнҷо ӯ
ز آفرینش چو آمد اینجا او
Буд дар ваии атоу бахшиши ҳў
بود در وی عطا و بخشش هو
Омад аз боғи ҷон чу гули тоза
آمد از باغ جان چو گل تازه
Чун ки наниҳод по ба андоза
چون که ننهاد پا بهاندازه
Гашти машғӯли обу гули зи бала
گشت مشغول آب و گل ز بله
Шуд фаромӯши манзилаш ваон раҳ
شد فراموش منزلش وان ره
Монад дар ҳабси хокдони маҳбӯс
ماند در حبس خاکدان محبوس
Барадаш аз роҳи сӯрати маҳсус
بردش از راه صورت محسوس
Он асар чун бимонад бе мададӣ
آن اثر چون بماند بیمددی
Дар ҷаҳони касифи ҳамчуи садӣ
در جهان کثیف همچو سدی
Он асар рафт аз ӯ ва ҳеҷ намонад
آن اثر رفت از او و هیچ نماند
Лутфро бози ҳақ ба бесӯ хонд
لطف را باز حق به بیسو خواند
Лутфи ҳақи сӯии асл хеш бирафт
لطف حق سوی اصل خویش برفت
Гарчи кам буд ва гарчи беш бирафт
گرچه کم بود و گرچه بیش برفت
Ту зи зикру намози даҳ мададаш
تو ز ذکر و نماز ده مددش
Кун ба саъйу ҷиҳод бе адади ш
کن بهسعی و جهاد بیعددش
То шӯии зини сифоти бади мубаддил
تا شوی زین صفات بد مبدل
Қӯти даҳ доимаши зи зикру амал
قوت ده دایمش ز ذکر و عمل
Май Фзо дар слўаҳу савму ниёз
میفزا در صلوة و صوم و نیاز
Хоки шӯи даргузари зи кибру зи ноз
خاک شو درگذر ز کبر و ز ناز
Каз амали нур ҷон шавад афзӯн
کز عمل نور جان شود افزون
Вази Касал дар камӣу нои мавзун
وز کسل در کمی و ناموزون
Ҷунбиши андари раҳи худои некӯи сет
جنبش اندر ره خدا نیکوست
Шоди ҷонӣ ки ин чунинаш хуи сет
شاد جانی که این چنینش خوست
Гар ба фармони зӣ ӣӣ намирӣ ту
گر بهفرمان زییی نمیری تو
Ҷӯй дар бандагии асирии ту
جوی در بندگی اسیری تو
Бандаи султон буд накӯ бингар
بنده سلطان بود نکو بنگر
Куфр имон шавад накӯ бингар
کفر ایمان شود نکو بنگر
Не ки дармон барои дард буд
نی که درمان برای درد بود
Доим ар ҷон ба сӯй дард равад
دایم ار جان به سوی درد رود
Дардро чунки дар расад дармон
درد را چونکه در رسد درمان
Дард дармон шавад яқин май дон
درد درمان شود یقین میدان
Ҳамчунин чун худои намояди рӯ
همچنین چون خدا نماید رو
Не башар монад ва на ранг ва на бӯ
نی بشر ماند و نه رنگ و نه بو
Ғайри ҳақи ҷумлагӣ фано гардад
غیر حق جملگی فنا گردد
Зулмати куни пар зё гардад
ظلمت کون پر ضیا گردد
Зонк ҳақ чун расад равад ботил
زانک حق چون رسد رود باطل
Ҳастӣ толибон шавад оФл
هستی طالبان شود آفل
Гарчи бошад чу ки қавӣ ҳастӣ
گرچه باشد چو که قوی هستی
Нарм гардад чу пашм аз он мастӣ
نرم گردد چو پشم از آن مستی
Пашмро боди ишқи парронд
پشم را باد عشق پراند
Пардаро даст ишқ даранд
پرده را دست عشق دراند
Ишқ чун нФт ва ҳастҳо чун не
عشق چون نفط و هستها چون نی
зи оташ ӯ шавад яқини лошӣ
زآتش او شود یقین لاشی
Ҳама ашё шаванд азуи маъдӯм
همه اشیا شوند ازو معدوم
Ин нагардад ба зиракии мафҳум
این نگردد به زیرکی مفهوم
Гузар аз фаҳм то кунӣ фаҳмиш
گذر از فهم تا کنی فهمش
Нест шӯ то барӣ бар аз раҳмаш
نیست شو تا بری بر از رحمش
Ҳикмати ҳақи нигар дар ин эҷод
حکمت حق نگر در این ایجاد
Ки чаҳ сон кард аз адами бунёд
که چهسان کرد از عدم بنیاد
Кард аз илми сӯратии пайдо
کرد از علم صورتی پیدا
То шавад зон қадар ки буд аъло
تا شود زان قدر که بود اعلا
Шуд зи таркиби чори унсури тан
شد ز ترکیب چار عنصر تن
Гашти халқии равони зи марду зи зан
گشت خلقی روان ز مرد و ز زن
Раст аз хӯну лаҳму раги ҷонӣ
رست از خون و لحم و رگ جانی
Лек фонӣ чу ҷони ҳайвонӣ
لیک فانی چو جان حیوانی
Чун ки ҷамъ омад ин ҳамаи як ҷо
چون که جمع آمد اینهمه یکجا
Дар тан аз обу хоку нору ҳаво
در تن از آب و خاک و نار و هوا
Гашти зиндаи зи ҷони ҳайвони тан
گشت زنده ز جان حیوان تن
Нест пӯшида ҳаст ин равшан
نیست پوشیده هست این روشن
Чун ки афзуди ақл ҳақ бинмуд
چون که افزود عقل حق بنمود
Дар раҳмати зи лутф худ багушӯд
در رحمت ز لطف خود بگشود
Аз забон расӯл гуфт ба мо
از زبان رسول گفت به ما
Ки шадид аз ҷаҳони васли ҷудо
که شدید از جهان وصل جدا
Илм будят нақш маҳз шудят
علم بودیت نقش محض شدیت
Дарди гаштят агарчӣ софи бадят
درد گشتیت اگرچه صاف بدیت
Меҳри ҷону тан аз даруни бикунед
مهر جان و تن از درون بکنید
Дӯстии ҷаҳони з дил фиканед
دوستی جهان ز دل فکنید
Хизмат ман кунед рӯзу шубон
خدمت من کنید روز و شبان
То раҳед аз ҷаҳон чун зиндон
تا رهید از جهان چون زندان
Баси зи таркиби зикру савму намоз
بس ز ترکیب ذکر و صوم و نماز
Чун кунед аз барои ман ба ниёз
چون کنید از برای من به نیاز
Ҷони боқӣ аз он кунам пайдо
جان باقی از آن کنم پیدا
Зинда монед безаволу фано
زنده مانید بی زوال و فنا
Инчунин рӯҳ аз амали равед
اینچنین روح از عمل روید
Васл ёбад ҳар онкӣ ме ҷӯяд
وصل یابد هر آنکه میجوید
Аз бухору зи хӯни мҷуи ҷон ро
از بخار و ز خون مجو جان را
Доим аз зикри ҷӯии имон ро
دایم از ذکر جوی ایمان را
Нури имон з дод раҳмон аст
نور ایمان ز داد رحمان است
Зулмати кофарии з шайтон аст
ظلمت کافری ز شیطان است
Кӣ буд нур аз офтоби ҷудо ?
کی بود نور از آفتاب جدا ؟
Муъминонро мадони ҷудои зи худо
مؤمنان را مدان جدا ز خدا
Муъмин аз нури ҳақ ҳаме бинад
مؤمن از نور حق همی بیند
Доимо ҳар куҷо ки биншинад
دائماً هر کجا که بنشیند
Гуфтугӯяши зи ҳақ буд ҳар дам
گفتگویش ز حق بود هر دم
Шунавоӣ ш бошад аз ҳақи ҳам
شنواییش باشد از حق هم
Ҳамчуи олат буд ба дасти худо
همچو آلت بود به دست خدا
Ҷунбиш аз ҳақ кунад ба хашму ризо
جنبش از حق کند به خشم و رضا
Накунад ӯ зи нафаси худ ҳаракат
نکند او ز نفس خود حرکت
Ҳаракоти ш буд аз он ҳазрат
حرکاتش بود از آن حضرت
Нест инро ниҳоят эй ҷӯё
نیست این را نهایت ای جویا
Бози гирду зи рози шӯ гуё
باز گرد و ز راز شو گویا
Шарҳи он қисса кун ки ме гуфтӣ
شرح آن قصه کن که میگفتی
Дар мадҳи сухани ҳамеи сифтӣ
در مدح سخن همیسفتی
Ҳар ки худ қобиласт бипазирад
هر که خود قابل است بپذیرد
Ин суханро ба ҷон ва дил гирад
این سخن را به جان و دل گیرد
Баҳр ноқобилӣ хамӯш макун
بهر ناقابلی خموش مکن
Тарки ин хамру ҷом ва нӯш макун
ترک این خمر و جام و نوش مکن
Ҳамчуи хуршед дар ҷаҳон май тоб
همچو خورشید در جهان میتاب
Баҳри хафоаши рӯи зи халқи мтоб
بهر خفاش رو ز خلق متاب
Чун маи бадари нур май афшон
چون مهِ بدر نور میافشان
Гарчи ъўъў кунанду бонги сегон
گرچه عوعو کنند و بانگ سگان
Кор ма ҳаст ону кори саги ин
کار مه هست آن و کار سگ این
Баҳри кофар ниҳон кунад каси дайн ?
بهر کافر نهان کند کس دین؟
Кор ма чист нур афкандан
کار مه چیست نور افکندن
Кори саг ъўъўаст ва ҷон кандан
کار سگ عوعو است و جان کندن
Чун шавад ки офтоби баҳри хафоаш
چون شود کهآفتاب بهر خفاش
Дар ғто монад ва нтобад фош ?
در غطا ماند و نتابد فاش؟
Баҳри хафоаши ноқису мазмум
بهر خفاش ناقص و مذموم
Олимиро з худ кунад маҳрӯм
عالمی را ز خود کند محروم
Баҳри кейкӣ гилӣм натавон сӯхт
بهر کیکی گلیم نتوان سوخت
Баҳри як хаси ду чашм натавон дӯхт
بهر یک خس دو چشم نتوان دوخت
Сол ҳо менамӯд даъвати Нӯҳ
سالها مینمود دعوت نوح
Қуфл ҷонӣ нагашт аз ӯ мафтӯҳ
قفل جانی نگشت از او مفتوح
Бо хилоиқ ба ҷаҳди нуҳсад сол
با خلایق به جهد نهصد سال
Панд медод ҳам ба қол ва ба ҳол
پند میداد هم به قال و به حال
Кас аз он қавми пандро нишинад
کس از آن قوم پند را نشیند
Тори пиндор чаҳ ӯ дароз танед
تار پندار چه او دراز تنید
Кор худ мекуну зи каси мандяш
کار خود میکن و ز کس مندیش
Баҳри бегона Эй мабар аз хеш
بهر بیگانهای مبُر از خویش
Кист бегонаи ҷисми хокии ту
کیست بیگانه جسم خاکی تو
Ки ҳаме ҷӯяд ӯ ҳалокии ту
که همیجوید او هلاکی تو
Ҳамчуи хешат палид ме хоҳад
همچو خویشت پلید میخواهد
Дар азоб шадид ме хоҳад
در عذاب شدید میخواهد
Душмани тест дӯсташ машумор
دشمن تست دوستش مشمار
Фахр ӯро бтар шинос аз ор
فخر او را بتر شناس از عار
Зоҳиран ёру ботно мор аст
ظاهراً یار و باطنا مار است
Зер ҳар як гулаши ду зид хор аст
زیر هر یک گلش دو ضد خار است
Меҳр ӯ ҳамчу меҳр сӯзанда аст
مهر او همچو مهر سوزنده است
Оташи қаҳрро фурӯзанда аст
آتش قهر را فروزنده است
Рӯзятро ҳаме ба рӯзи Наим
روزیت را همی به روز نعیم
То шӯии рӯзии наҳанги ҷҳим
تا شوی روزی نهنگ جحیم
Май Фрибондт ба нақши ҷаҳон
میفریباندت به نقش جهان
Гуҳ ба молу гуҳӣ ба ҳасани занон
گه به مال و گهی به حسن زنان
Гуҳ ба нону кабобу гуҳ ба шароб
گه به نان و کباب و گه به شراب
Гоҳ бо сабзау канораи об
گاه با سبزه و کنارۀ آب
Бе адади зини нсқи намояд ӯ
بیعدد زین نسق نماید او
То кунад дар ҷуволати он ҷодӯ
تا کند در جوالت آن جادو
Ба ҳазар бош аз ӯ машав ғофил
بهحذر باش از او مشو غافل
То нагардӣ чу гмрҳони оФл
تا نگردی چو گمرهان آفل
Номи ҳақ май бар ва бар ӯ май дам
نام حق میبَر و بر او میدم
Ки фузӯнӣ ӯ шавад зон кам
که فزونی او شود زان کم
Ҳсни худ сози номи яздон ро
حصن خود ساز نام یزدان را
То раҳонеи зи макр ӯ ҷон ро
تا رهانی ز مکر او جان را
Зон сабаб дар набии худои вдўд
زان سبب در نبی خدای ودود
Аз паии дафъ ӯ ба мо фармуд
از پی دفع او به ما فرمود
Ки бигӯед зикри ман бисёр
که بگویید ذکر من بسیار
То раҳед аз ҷафои он макор
تا رهید از جفای آن مکار
Зикри ман дасту пой ӯ бабрад
ذکر من دست و پای او ببرد
Ҳамчуи мӯ аз сари сараши стрд
همچو مو از سر سرش سترد
Теғ тезаст зикри ман бар вай
تیغ تیز است ذکر من بر وی
Май барад бе гумони варои рагу пай
میبرد بیگمان ورا رگ و پی
Инчунин гар кунӣ раҳеи ту аз ӯ
اینچنین گر کنی رهی تو از او
Кӯр ва беком гардад аз ту аду
کور و بیکام گردد از تو عدو
Душман хирад нест он малъун
دشمن خرد نیست آن ملعون
Кард бисёр халқро мағбун
کرد بسیار خلق را مغبون
Рустамонро асир кард ин зол
رستمان را اسیر کرد این زال
Шуд аз ӯ ҷумларо табоҳи аҳвол
شد از او جمله را تباه احوال
Ту ки рустами нӣӣу Тифли раҳе
تو که رستم نئی و طفل رهی
Нестии шоҳу камтарини сипаҳӣ
نیستی شاه و کمترین سپهی
Зу биандеш ҳоли ту чаҳ шавад
زو بیندیش حال تو چه شود
Чаҳ ситамҳо аз ӯ ки бар ту равад
چه ستمها از او که بر تو رود
Дар паноҳи худои гурези ?ҳулло
در پناه خدا گریز هلا
Зикри ҳақи гӯй дар халоу мулло
ذکر حق گوی در خلا و ملا