Ин ҷазоро ту чун садои майдон

این جزا را تو چون صدا میدان

Каз ки ояд буқати бонгу фиғон

کز که آید بوقت بانگ و فغان

Гар буд бонги сахти ҳам зи садо

گر بود بانگ سخت هم ز صدا

Бонг сахт оядат бгоҳ Нидо

بانگ سخت آیدت بگاه ندا

Ғурраши шерро садо аз кӯҳ

غرش شیر را صدا از کوه

Лоиқ ғуррашаш расад бшкўаҳ

لایق غرشش رسد بشکوه

Бонги рӯбоҳро муносиб ӯ

بانگ روباه را مناسب او

Ҳам садо бошад эй рафиқи накӯ

هم صدا باشد ای رفیق نکو

Мисли бонгҳости ин аъмол

مثل بانگهاست این اعمال

Ки зи мо содираст дар ҳар ҳол

که ز ما صادر است در هر حال

Вари бгўӣӣ агар азим буд

ور بگوئی اگر عظیم بود

Ҳам ҷазо аз худо азим шавад

هم جزا از خدا عظیم شود

Вар миёна расад миёнаи ҷазо

ور میانه رسد میانه جزا

Вар буд андак андакаст сазо

ور بود اندک اندک است سزا

Дар бадӣ низ ҳамчунин майдон

در بدی نیز همچنین میدان

Пас бхўиши оўи сӯии бад кам рон

پس بخویش آو سوی بد کم ران

Ҳақ аз аъмоли хуби сохт биҳишт

حق از اعمال خوب ساخت بهشت

Дӯзах аз феълҳои зишти сиришт

دوزخ از فعلهای زشت سرشت

Асл ҳар ду тўӣӣ накӯ бингар

اصل هر دو توئی نکو بنگر

Зод аз хайрати он ва ин аз шар

زاد از خیرت آن و این از شر

Зон сабаб дар биҳишти шоху шаҷар

زان سبب در بهشت شاخ و شجر

Зинда ва нотиқанд ҳамчуи башар

زنده و ناطق اند همچو بشر

Каз амалҳои зинда сохта шуд

کز عملهای زنده ساخته شد

Вази дами муъминон Фрохтаҳ шуд

وز دم مؤمنان فراخته شد

Сангу хишташи зи тоъат ва зикр аст

سنگ و خشتش ز طاعت و ذکر است

Дар вбомши зи ҷӯшаш ва фикр аст

در وبامش ز جوشش و فکر است

Лоҷарами зиндау сухан гӯй аст

لاجرم زنده و سخن گوی است

Дар ва бомай ки андари он кӯй аст

در و بامی که اندر آن کوی است

Гар нахоҳӣ ту хешро мағбун

گر نخواهی تو خویش را مغبون

Умрро кун бзкри ҳақи мақрун

عمر را کن بذکر حق مقرون

Чанд сӯии ҳавоу нафас рӯй

چند سوی هوا و نفس روی

Чанд дилшод дар ҷҳими шӯй

چند دلشاد در جحیم شوی

Чун ки гардии ту оқибати бедор

چون که گردی تو عاقبت بیدار

Бонг ва афғон кунӣ зи ғам бисёр

بانگ و افغان کنی ز غم بسیار

Дасти хоӣӣ чу золимон дар ҳашар

دست خائی چو ظالمان در حشر

Будат хавф бе амони дрншр

بودت خوف بی امان درنشر

Нолаи ?ути он замон надорад суд

ناله ‌ ات آن زمان ندارد سود

Чун ки ӣнҷоати дард ва нола набӯд

چون که اینجات درد و ناله نبود

Дар заминӣ ки ғаллаи равед аз он

در زمینی که غله روید از آن

Тухми нндохтии з ҷаҳл бидон

تخم ننداختی ز جهل بدان

Каз якат сад ҳазор бурдорӣ

کز یکت صد هزار برداری

Маст аз кимиёаши зари дорӣ

مست از کیمیاش زر داری

Дар заминӣ ки тухм бурноед

در زمینی که تخم برناید

Чун бакории туро чаҳ бар зояд

چون بکاری ترا چه بر زاید

Худ бҷди андари он ҳмикорӣ

خود بجد اندر آن همیکاری

Аз чунон коштан чаҳ бурдорӣ

از چنان کاشتن چه برداری

То к ӣ аз ҷаҳли боди пимоӣӣ

تا ک ی از جهل باد پیمائی

Бодаи паймо ки то бёсоӣӣ

باده پیما که تا بیاسائی

Бодаи ишқро зи мардони ҷӯ

بادۀ عشق را ز مردان جو

Маликату сарварии зи султони ҷӯ

ملکت و سروری ز سلطان جو

Чашмаи бодаи худ вале худост

چشمۀ باده خود ولی خداست

Зилл ӯ дар ҷаҳон ҳумо осост

ظل او در جهان هما آساست

Лек ӯро бичишам ҳиси мангар

لیک او را بچشم حس منگر

Машумораш ту ҳамчуи хеши башар

مشمارش تو همچو خویش بشر

Каз млоики зи лутф пинҳон аст

کز ملایک ز لطف پنهان است

Дил ва ҷонҳои зиндаро ҷон аст

دل و جانهای زنده را جان است

Сар ҳақасту сар буд пинҳон

سر حق است و سر بود پنهان

Нест ӯро мақому ному нишон

نیست او را مقام و نام و نشان

Бар сар ҳарчӣ ту наҳй ангушт

بر سر هرچه تو نهی انگشت

Карда бошӣ басӯии он шаҳи пушт

کرده باشی بسوی آن شه پشت

То ки ҳастӣ бҳўш аз ӯ даврӣ

تا که هستی بهوش از او دوری

Маст машумор худ ки махмурӣ

مست مشمار خود که مخموری

Рӯи фанои шӯи зи хеш то бинӣ

رو فنا شو ز خویش تا بینی

Ки ту ҷонӣу нур ҳар динӣ

که تو جانی و نور هر دینی

Худии тести пардаи врнии ёр

خودی تست پرده ورنی یار

Ҳаст бо ту чу дар забони гуфтор

هست با تو چو در زبان گفتار

Ҳуш дар биҳшӣаст мардон ро

هوش در بیهشی است مردان را

Бе зи ҷон дидаанд ҷонон ро

بی ز جان دیده ‌ اند جانان را

Ҳӯшёрӣаст пардаи ушшоқ

هوشیاری است پردۀ عشاق

Монеъи он канору васлу тлоқ

مانع آن کنار و وصل و تلاق

Зон сабаб бо худӣ ки кажи назарӣ

زان سبب با خودی که کژ نظری

Аз рухи хуби ёр бе хабарӣ

از رخ خوب یار بی خبری

наменахурдӣ аз он ту ҳушёрӣ

می نخوردی از آن تو هشیاری

Банди хешӣ на банди дилдорӣ

بند خویشی نه بند دلداری

Онкӣ ӯ гашти қобили дидор

آنکه او گشت قابل دیدار

Нест шуд зу намонад ҳеҷ осор

نیست شد زو نماند هیچ آثار

Чунки рӯйиш бидид шуд биҳуш

چونکه رویش بدید شد بیهوش

Дил ӯ сайди гашт чун харгӯш

دل او صید گشت چون خرگوش

Шуд шикори чунон амири шикор

شد شکار چنان امیر شکار

Гашт аз теғи ғамзаҳоаш афкор

گشت از تیغ غمزه ‌‌ هاش افکار

Ҳар ки ошиқ нагашт ҳайвон аст

هر که عاشق نگشت حیوان است

Гар бетон зиндааст биҷон аст

گر بتن زنده است بیجان است

Ҷон беишқро махонаш ҷон

جان بی عشق را مخوانش جان

Каз бухор танаст ӯ ҷунбон

کز بخار تن است او جنبان

То таниш қоим аст ҷунбад ӯ

تا تنش قایم است جنبد او

Чун таниши мард аз ӯ ҳаёти мҷу

چون تنش مرد از او حیات مجو

Чанд рӯзаст ин ҳаёти ҷаҳон

چند روز است این حیات جهان

Хешро зини ҳаёти зуди ҷаҳон

خویش را زین حیات زود جهان

То биёбӣ ҷузи ин ҳаёти ҳаёт

تا بیابی جز این حیات حیات

Кин буд пеши он ҳаёти мамот

کاین بود پیش آن حیات ممات

Як ҳаёти латифи поянда

یک حیات لطیف پاینده

Фориғ аз рафтау зи оянда

فارغ از رفته و ز آینده

Васфи мозӣу ҳоли мстқбл

وصف ماضی و حال مستقبل

Ин ҷаҳонӣаст то буқати аҷал

این جهانی است تا بوقت اجل

Он ва ин дар ҷаҳон аҷсом аст

آن و این در جهان اجسام است

Варна онҷо на нақшу не ном аст

ورنه آنجا نه نقش و نی نام است

Бе пасу пеш ва беясору ямин

بی پس و پیش و بی یسار و یمین

Бе зи болоу зеру шаку яқин

بی ز بالا و زیر و شک و یقین

Дар ҷаҳонҳои рӯҳ кун сайрон

در جهانهای روح کن سیران

Масту бихўишу волау ҳайрон

مست و بیخویش و واله و حیران

Чун ки гардӣ аз ин сифатҳо пок

چون که گردی از این صفتها پاک

Ҳама бар пот сар ниҳанд афлок

همه بر پات سر نهند افلاک

Чаҳ ҷаҳонҳо ки баъд аз он бинӣ

چه جهانها که بعد از آن بینی

Рӯй бичўни ҳақи аёни бинӣ

روی بیچون حق عیان بینی

Биравӣ бе фанои бқоФи бақо

بروی بی فنا بقاف بقا

Шоҳи мурғони шӯии ту чун анқо

شاه مرغان شوی تو چون عنقا

Неку бадро ту ҷузви худ бинӣ

نیک و بد را تو جزو خود بینی

Хешро кул бе адади бинӣ

خویش را کل بی عدد بینی

Ақл ҷузвӣ шавад бпишти хор

عقل جزوی شود بپیشت خوار

Чун ки бо ақли кул буд сару кор

چون که با عقل کل بود سر و کار

Ду ҷаҳонро яке гуҳари бинӣ

دو جهان را یکی گهر بینی

Дар ҳақиқат на хайру шари бинӣ

در حقیقت نه خیر و شر بینی

Дидан як ду аҳвалӣ бошад

دیدن یک دو احولی باشد

Он ки як байн буд вале бошад

آن که یک بین بود ولی باشد