Ҳаст Маҳмӯди халқи ду ҷаҳон

هست محمود خلق دو جهان

Хўдпрстони мисоли он мейрон

خودپرستان مثال آن میران

Авлиё чун Аёзи ошиқи ҳақ

اولیا چون ایاز عاشق حق

Доимо аз худои гирифтаи сабақ

دائماً از خدا گرفته سبق

Ҳастӣ одамӣ буд гавҳар

هستی آدمی بود گوهر

Ҳар ки онро шикаст шуд сарвар

هر که آنرا شکست شد سرور

Халқро дили надод бар ҳастӣ

خلق را دل نداد بر هستی

Нестиро гузидану пастӣ

نیستی را گزیدن و پستی

Нестӣе ки ҳаст худ он аст

نیستییی که هست خود آن است

Асл ҳар ҷисму моя ӣ ҷон аст

اصل هر جسم و مایه‌ی جان است

Нестӣе ки ҳастҳо ҳама зуаст

نیستییی که هستها همه زوست

Неку бади софу дарду душману дӯст

نیک و بد صاف و درد و دشمن و دوست

Инчунин ҳаст нест шан бинмуд

اینچنین هست نیست‌شان بنمود

Ҳақ бар эшон дарӣ бахуд нагушӯд

حق بر ایشان دری بخود نگشود

Нестиро ба акс ҳаст намӯд

نیستی را به عکس هست نمود

Нақд бинмуд қалби зар андӯд

نقد بنمود قلب زر‌اندود

Бевуҷӯд аз адам гирифт вуҷӯд

بی وجود از عدم گرفت وجود

Зу ҷаҳонҳост нав ба нави мавҷӯд

زو جهان‌هاست نو به نو موجود

Ҳастҳо зон ӣам над чун қатра

هست‌ها زان یَم‌ند چون قطره

Ҳама зон офтоби як зарра

همه زان آفتاب یک ذره

Нест онаст кин тараф омад

نیست آنست کاین طرف آمد

Оқили ӣнҷо чигуна оромад

عاقل اینجا چگونه آرامد

Кунад онҷои руҷӯъ киаш асл аст

کند آنجا رجوع که‌اش اصل است

Зонк бе ҳиҷри он тараф васл аст

زانک بی‌هجر آن طرف وصل است

Неи ту ҳар чаҳ кунӣ ва май гӯйӣ

نی تو هر چه کنی و می‌گویی

зи андарун туаст чун ҷӯӣ

ز اندرون تو است چون جویی

Он дарун нестаст ва бечун аст

آن درون نیست است و بی‌چون است

Зондрўнаст ончӣ берун аст

زاندرون است آنچه بیرون است

Ҳарчӣ зод аз ту фаръ он бошад

هرچه زاد از تو فرع آن باشد

Ҳарчӣ ояд зи тани з ҷон бошад

هرچه آید ز تن ز جان باشد

Аслро фаръи хондаи муштии дун

اصل را فرع خوانده مشتی دون

Фаръро асл гуфта ҳар мағбун

فرع را اصل گفته هر مغبون

Ҳар ки зи амраши шикасти гавҳар ро

هر که ز امرش شکست گوهر را

Кард аз баҳри сари фидои сар ро

کرد از بهر سرّ فدا سر را

Гавҳари амр бар гуҳар багазед

گوهر امر بر گهر بگزید

Сарвариро чунон азизи сзид

سروری را چنان عزیز سزید

Аз вале ояд инчунин ҳунарӣ

از ولی آید اینچنین هنری

Шаканд чун Аёз ӯ гуҳарӣ

شکند چون ایاز او گهری

Амрро анбиё чу пзрФтнд

امر را انبیا چو پذرفتند

Ду ҷаҳон бемасоф бигирифтанд

دو جهان بی‌مصاف بگرفتند

Он блисаст кӯи шикасти амраш

آن بلیس است کو شکست امرش

Зонка мастӣ надошт аз хамраш

زانکه مستی نداشت از خمرش

Ҳарки бошад чунин зи насл вай аст

هرکه باشد چنین ز نسل وی‌ است

Гар зи рӯму зи шом вагар з рай аст

گر ز روم و ز شام و گر ز ری است

Рӯй амрасту ғайри он пушт аст

روی امر است و غیر آن پشت است

Рӯй ҷонасту ғайри ҷон пушт аст

روی جانست و غیر جان پشت است

Баҳр ин гуфт рӯҳи ман амре

بهر این گفت روح من امری

Ҳарки кӯраст азин , бар ӯ бгарӣ

هرکه کور است ازین، بر او بگری

Не ки халқи ту ба зи халқ буд

نی که خلق تو به ز خلق بود

Ртбти халқ кӣ чу халқ шавад

رتبت خلق کی چو خلق شود

Мағзи ту хостаасту боқии пӯст

مغز تو خواسته ‌ است و باقی پوست

Ту ҳамоне бдонкаҳи дории дӯст

تو همانی بدانکه داری دوست

Ҳарчӣ ӯро ба ишқи ҷӯйоне

هرچه او را به عشق جویانی

Дар ҳақиқат бидон ки ту онӣ

در حقیقت بدان که تو آنی

Бо тани мӯри сӯаш ( сӯяш ) чун ронӣ

با تن مور سوش(سویش) چون رانی

Ту Неи мӯр , сад сулаймонӣ

تو نیی مور، صد سلیمانی

Гузар аз мӯру нур ишқ бибин

گذر از مور و نور عشق ببین

Чун шуд андари таниши ниҳон ва дафин

چون شد اندر تنش نهان و دفین

эй писари зоин сухан машав ҳайрон

ای پسر زاین سخن مشو حیران

Сунъи байн аз худоӣ бе поён

صنع بین از خدای بی‌پایان

Андари ин чашми хирад хеш бибин

اندر این چشم خرد خویش ببین

Нури ҳафт осмон ва ҳафт замин

نور هفت آسمان و هفت زمین

Ҳамчуи дарёи зи чашм сар зада он

همچو دریا ز چشم سر زده آن

Баҳр дар киште ки дидаи аён

بحر در کشتیی که دیده عیان

Чашми киштӣу нури дарёӣ

چشم کشتی و نور دریایی

То фитад аз ду чашм ҳар ҷое

تا فتد از دو چشم هر جایی

Мавҷи он нур бар фалаки рафта

موج آن نور بر فلک رفته

Баҳр ва бар кӯҳ ва дашт бигрифта

بحر و بر کوه و دشت بگرفته

Дар дар чашми ҳамчуи як адасӣ

در در چشم همچو یک عدسی

Бингар баҳрҳои нури басӣ

بنگر بحرهای نور بسی

Нури ин дар чу олимӣ бигирифт

نور این در چو عالمی بگرفت

Нанамуд он турои бадеъу шигифт

ننمود آن ترا بدیع و شگفت

Чаҳ аҷаб дар тани ду сад чандон

چه عجب در تن دو صد چندان

Гар буд нур беҳаду поён

گر بود نور بی‌حد و پایان

Паии он нури пўии ҳамчуи малик

پی آن نور پوی همچو ملک

То рӯй чун малики фарози фалак

تا روی چون ملک فراز فلک

Май ишқу сафо агар хӯрдӣ

می عشق و صفا اگر خوردی

Дарини хнб аз чаҳ чун дардӣ

دراین خنب از چه چون دردی

Бен хнбаст осмону замин

بن خنب است آسمان و زمین

Гар ту софии бро ба арши барин

گر تو صافی برآ به عرش برین

Ҷон ба ҷонон равад агар ҷон аст

جان به جانان رود اگر جان است

Ҷон каз ӯ нест бод анбон аст

جان کز او نیست باد انبان است

Ҳамчу ҳайвон бихӯрад ва хобаст ӯ

همچو حیوان بخورد و خوابست او

Қатрае аз худо надорад бӯ

قطره‌ای از خدا ندارد بو

Гуяд аз боязид ва аз крхӣ

گوید از بایزید و از کرخی

Нанамояд зи шаҳди ҷузи талхӣ

ننماید ز شهد جز تلخی

Нанги дев ва парӣаст он малъун

ننگ دیو و پری است آن ملعون

Гарчи бинмуд хешро зўолнўн

گرچه بنمود خویش را ذوالنون

Зу барии шӯ ки нохуш ва хом аст

زو بری شو که ناخوش و خام است

Донаашро мучин ки он дом аст

دانه‌اش را مچین که آن دام است

Вой бар вай агар фаноаш расад

وای بر وی اگر فناش رسد

Дар фано бешаккӣ Балош расад

در فنا بی‌شکی بلاش رسد