Бӯи ҳадисии биўрдаҳи пайғамбар
بو حدیثی بیورده پیغمبر
Қнқи кашӣ ки дар локини астар
قنق کشی که در لکن استر
Бигузар аз гуфт туркӣу рӯмӣ
بگذر از گفت ترکی و رومی
Чун аз он истилоҳи маҳрӯмӣ
چون از آن اصطلاح محرومی
Лек аз порсӣ ва аз тозӣ
لیک از پارسی و از تازی
Гӯ ки дар ҳар ду хуши ҳамеи тозӣ
گو که در هر دو خوش همیتازی
Гарчи сар дар сухан наме гунҷад
گرچه سرّ در سخن نمیگنجد
Кӣ тарозуии ақли он синҷид ?
کی ترازوی عقل آن سنجد؟
Вар ба ҳарфу баёни касаши синҷид
ور به حرف و بیان کسش سنجد
Кӣ зи бодӣ чу ки киӣ ҷунбад ?
کی ز بادی چو که کهُی جنبد؟
Ҳарф чун кӯзаасту сари дарё
حرف چون کوزه است و سرّ دریا
Баҳр аз кӯза чун шавад пайдо ?
بحر از کوزه چون شود پیدا؟
Кӣ дар ин мшг гунҷад он дарё ?
کی در این مشگ گنجد آن دریا؟
Канг азон шуд зи васфи ҳақ гуё
کنگ ازان شد ز وصف حق گویا
Гузар аз порсӣ ва аз тозӣ
گذر از پارسی و از تازی
Каз забони шарҳи ҳақ буд бозӣ
کز زبان شرح حق بود بازی
Гар бигӯям ба сад забони суханаш
گر بگویم به صد زبان سخنش
Нашавад аз забони баёни суханаш
نشود از زبان بیان سخنش
Баҳр аз лӯла чун шавад маълум ?
بحر از لوله چون شود معلوم؟
Шамс аз зарра кӣ буд мафҳум ?
شمس از ذره کی بود مفهوم؟
Магар ӯ бо ту безабон гуяд
مگر او با تو بی زبان گوید
Аз раҳи бираҳ ниҳон гуяд
از ره بیره نهان گوید
Аз ту ҷӯ шуд чунонкии чашмаи зи хок
از تو جو شد چنانکه چشمه ز خاک
То аз он ҷўшшши шӯии чолок
تا از آن جوششش شوی چالاک
Илм ӯ аз дилат равон гардад
علم او از دلت روان گردد
Танат аз лутф ӯ равон гардад
تنت از لطف او روان گردد
Чашм дил бинад он на чашми бадан
چشم دل بیند آن نه چشم بدن
Кор ҷонаст дар гузар аз тан !
کار جان است در گذر از تن!
Сари ҳақро зи гуфтугӯии мҷўӣ
سرّ حق را ز گفتگوی مجوی
Чун биёбӣ нигоҳдор ва магӯӣ
چون بیابی نگاهدار و مگوی
Гузар аз наҳви сарфу маҳваши шӯ
گذر از نحو صرف و محوش شو
Вази раҳи маҳви зуди наҳваши шӯ
وز ره محو زود نحوش شو
Қалам ӣнҷо расед ва сар бишикаст
قلم اینجا رسید و سر بشکست
Хона зу шуд хароб ва дар бишикаст
خانه زو شد خراب و در بشکست
Неи пас ва пеш монаду зеру зибр
نی پس و پیش ماند و زیر و زبر
Неи чапу рости ҳам на хшг ва на тар
نی چپ و راست هم نه خشگ و نه تر
Ъўр гаштем нест моро ҳеҷ
عور گشتیم نیست ما را هیچ
Тарк мо кун ба ҳеҷ ҳеҷ мапӣч
ترک ما کن به هیچ هیچ مپیچ
Зонка мо дар гузори оби шудем
زانکه ما در گذار آب شدیم
Аз май бе нишони хароби шудем
از می بینشان خراب شدیم
наменамоем нақши пешат лек
مینماییم نقش پیشت لیک
Нест сӯрат на нақш бингар нек
نیست صورت نه نقش بنگر نیک
Дар нмксор чун фитад ҳайвон
در نمکسار چون فتد حیوان
Нақш ҳайвон намонад алои он
نقش حیوان نماند الا آن
Намак маҳз бошад эй доно
نمک محض باشد ای دانا
Набӯд ҳеҷ ҷузи намаки онҷо
نبود هیچ جز نمک آنجا
Гар ту дар дег он биндозӣ
گر تو در دیگ آن بیندازی
Нақш набӯд дар он чу пардозӣ
نقش نبود در آن چو پردازی
Пас яқин гардад ончӣ нақш намӯд
پس یقین گردد آنچه نقش نمود
Кули намак буд ва ҳеҷ нақш намӯд
کل نمک بود و هیچ نقش نمود
Ин китобам чу он нмклон аст
این کتابم چو آن نمکلان است
Ҳамаи маънӣу сар қуръон аст
همه معنی و سر قرآن است
Ҳар ки дилро бад-ӣн диҳад аз ҷон
هر که دل را بدین دهد از جان
Шавад ӯ маҳви маънии қуръон
شود او محو معنی قرآن
Чун гузорад дар ӯ равад бо ӯ
چون گذارد در او رود با او
Ҳамчуи қатра ки аўФтд дар ҷӯ
همچو قطره که اوفتد در جو
Ҳар куҷо ҷӯ равад баҳам пуед
هر کجا جو رود بهم پوید
Гулу райҳону лола зу равед
گل و ریحان و لاله زو روید
Зон гузораши ту айн ӯ гардӣ
زان گذارش تو عین او گردی
Мавҷи дарёии ишқи ҳўи гардӣ
موج دریای عشق هو گردی
Айни маънии шӯии раҳеи зи сувар
عین معنی شوی رهی ز صور
Накунӣ дар сувари назари дигар
نکنی در صور نظر دیگر
Бали сувар аз лақот бигурезанд
بل صور از لقات بگریزند
Ҳама аз нур ту бипарҳезанд
همه از نور تو بپرهیزند
Зонка аз нури нор кушта шавад
زانکه از نور نار کشته شود
Гар бзФтии ҳазор пушта шавад
گر بزفتی هزار پشته شود
Гуфт дӯзахи сариҳ бо муъмин
گفت دوزخ صریح با مؤمن
Бишинав инро зи лутф эй мўқн
بشنو این را ز لطف ای موقن
Зуд бигузар зи ман барои худо
زود بگذر ز من برای خدا
То нигарадам зи нури сидқи фано
تا نگردم ز نور صدق فنا
Нор аз нур муъминон мерад
نار از نور مؤمنان میرد
Нурро бози нур ҷон гирад
نور را باز نور جان گیرد
Дон ки вайронии сувари гардӣ
دان که ویرانی صور گردی
Хасми зулмат чу моҳу хури гардӣ
خصم ظلمت چو ماه و خور گردی
Маснавӣ гарчи сӯратаст ба ҳарф
مثنوی گرچه صورت است به حرف
Омадаи ҳамчуи оби андари зарф
آمده همچو آب اندر ظرف
Лек ӯ офат суварҳо шуд
لیک او آفت صورها شد
Қӯту қӯти илм беҷо шуд
قوت و قوت علم بیجا شد
Маснавӣ маънавӣаст ғайри сувар
مثنوی معنوی است غیر صور
Маснавии офтобу ғайри ахтар
مثنوی آفتاب و غیر اختر
Чун шавад офтоби нури афшон
چون شود آفتاب نور افشان
Ҳамаи астораҳ ҳо шаванд ниҳон
همه استارهها شوند نهان
Зонка ҷон ғолибасту тани мағлуб
زانکه جان غالب است و تن مغلوب
Ҳар ду маҳванд дар ӣам матлӯб
هر دو محوند در یم مطلوب
наменагунҷад сухан дар ин ашъор
مینگنجد سخن در این اشعار
Зонка сарро буд аз инаши ор
زانکه سر را بود از اینش عار
Гарчи хораст ҳамраҳи гулшан
گرچه خار است همره گلشن
Врчаҳ доранд як мақому ватан
ورچه دارند یک مقام و وطن
Лек дар хори лутф гул набӯд
لیک در خار لطف گل نبود
Фаҳми гулшани з хор ме нашавад
فهم گلشن ز خار مینشود
Чист чора бигӯ ки хори сухан
چیست چاره بگو که خار سخن
наменагардад ҷудо аз он гулшан
مینگردد جدا از آن گلشن
Бе сухани он наме ҷаҳди зи даҳон
بیسخن آن نمیجهد ز دهان
Ки бигиранд хати ҳасани азҳон
که بگیرند خط حسن اذهان
Он қадар фаҳм мешавад кин хор
آن قدر فهم میشود کاین خار
Аз қадам бӯдааст бо гулзор
از قدم بوده است با گلزار
Фаҳм ин медиҳад ба мо ёрӣ
فهم این میدهد به ما یاری
Ҳамчу аз сунъи дониши борӣ
همچو از صنع دانش باری
Ин суханро ки нур тобанда аст
این سخن را که نور تابنده است
Ҷӯ ки ҷӯянда зуд ёбанда аст
جو که جوینده زود یابنده است
Андари ин маснавии ҳама панд аст
اندر این مثنوی همه پند است
Мӯнис ӯст кандар ин банд аст
مونس اوست کاندر این بند است
Маснавиро ба сидқ хон на ба лаб
مثنوی را به صدق خوان نه به لب
То атоҳо барии зи ҳазрати раб
تا عطاها بری ز حضرت رب
Чун ба сидқ ва сафоаш бархонӣ
چون به صدق و صفاش برخوانی
Донк ҳамчун малик дар он хуоне
دانک همچون ملک در آن خوانی
Андарон хон беҳаду боқӣ
اندران خوان بیحد و باقی
Доимои бошиддати худои соқӣ
دائماً باشدت خدا ساقی
Бекаф ва бе қадаҳи шароби хурӣ
بیکف و بیقدح شراب خوری
Бе даҳани нақл ва ҳам кабоби хурӣ
بیدهن نقل و هم کباب خوری