Дар баёни онкии ҳақи таъолӣ аз ҳамаи махлуқоту мавҷӯдот зоҳиртараст ва аз ғояти пайдое пинҳонаст ки хФии лшдаҳи зуҳӯра зеро ҳар махлуқиро аз одамӣу ғайраи боўсоФши тавон шинохтан Маслан сӯрати одамиро май бинӣ агар аз ту май пурсанад ки « чаҳ касаст ? » май гӯйӣ : « нмишносмш » баъд аз ихтилот ки афъолу ақволу ахлоқ ва ҳунарҳои ӯро мушоҳида мекунӣ гӯйӣ ки « некаши шинохтам » ; ончӣ аз ӯ дидӣ ки мӯҷиб шинохт шуд яқин ки сӯрат нест , маънӣ бе чун ва чигуна ӯст . Акнӯн чун бидон миқдори ахлоқу афъоли маънии одамӣ бар ту пайдо шуд ; ҳақи таъолӣ ки ҷумлаи махлуқоти афъолу ақвол ва осор ӯст чун пинҳон монад ? аз ин рӯй мефармоед ки алҳақ азҳари ман алшмси Фмни талаби албёни баъди алъёни Фҳўи фии алхсрон .

در بیان آنکه حق تعالی از همه مخلوقات و موجودات ظاهرتر است و از غایت پیدایی پنهان است که خفی لشدة ظهوره زیرا هر مخلوقی را از آدمی و غیره باوصافش توان شناختن مثلا صورت آدمی را می‌بینی اگر از تو می‌پرسند که «چه کس است؟» می‌گویی: «نمیشناسمش» بعد از اختلاط که افعال و اقوال و اخلاق و هنرهای او را مشاهده می‌کنی گویی که «نیکش شناختم»؛ آنچه از او دیدی که موجب شناخت شد یقین‌که صورت نیست، معنی بی‌چون و چگونهٔ اوست. اکنون چون بدان مقدار اخلاق و افعال معنی آدمی بر تو پیدا شد؛ حق تعالی که جملهٔ مخلوقات افعال و اقوال و آثار اوست چون پنهان مانَد؟ از این روی می‌فرماید که الحق اظهر من الشمس فمن طلب البیان بعد العیان فهو فی الخسران.

Ҳар ки бар ҳастӣ ҳақ ҷӯяд далел

هر که بر هستی حق جوید دلیل

ӯ зиёнмандасту аъамӣу залил

او زیانمند است و اعمی و ذلیل

Агарчӣ маънии одамиро ба чашм надидӣ аз афъолу ақволаши шинохтӣ ва май гӯйӣ ки дар ӯ ҷавҳарӣаст ки ӣнҳама аз ӯ меояд чаро бо худ нагӯйӣ ки « худо низ чунин зотӣаст ки ҳарчӣ дидам ва хоҳам дидани ҳамаи сунъ ва офарӣда ӯст » пас доими худои таъолиро аз ҳамаи пайдотар май байн ва магӯ ки наме байнам . Агар ғайри ин донеу бинӣ мислаши чунон бошад ки кас дар боғ гуяд ки баргро май байнаму боғро наме байнам ; мӯҷиб мазҳака бошад .

اگرچه معنی آدمی را به چشم ندیدی از افعال و اقوالش شناختی و می‌گویی که در او جوهری است که اینهمه از او می‌آید چرا با خود نگویی که «خدا نیز چنین ذاتی است که هرچه دیدم و خواهم دیدن همه صنع و آفریدهٔ اوست» پس دایم خدای تعالی را از همه پیداتر می‌بین و مگو که نمی‌بینم. اگر غیر این دانی و بینی مثلش چنان باشد که کس در باغ گوید که برگ را می‌بینم و باغ را نمی‌بینم؛ موجب مضحکه باشد.