Ҳамчу санг гузин ки лаъл шавад

همچو سنگ گزین که لعل شود

Дар худии худ ӯ наҳуфта равад

در خودی خود او نهفته رود

Раҳраваст он вале ниҳони зи назар

رهرو است آن ولی نهان ز نظر

Охири кор чун шавад ҷавҳар

آخر کار چون شود جوهر

Ҳама донанд кови зи роҳи дароз

همه دانند کاو ز راه دراز

Омад ва ёфт ин чунин эъзоз

آمد و یافت این چنین اعزاز

Иззат аз сайр ёфт неи зи сукӯн

عزت از سیر یافت نی ز سکون

Гар гузидӣ сукӯн шудӣ мағбун

گر گزیدی سکون شدی مغبون

Мустафо гуфт ҳар кро ба ҷаҳон

مصطفی گفت هر کرا به جهان

Гузарад ҳар ду рӯз ӯ яксон

گذرد هر دو روز او یکسان

Сахти мағбун буд дар ин бозор

سخت مغبون بود در این بازار

Оқибати нола ҳо кунад бозор

عاقبت ناله‌ها کند بازار

Чунки он ғабн гардадаш маълум

چونکه آن غبن گرددش معلوم

Даст хоед зи ғуссаи он маҳрӯм

دست خاید ز غصه آن محروم

Дониш ҳар ки гашти рӯзи афзӯн

دانش هر که گشت روز‌افزون

Оқибати кор ӯ шавад мавзун

عاقبت کار او شود موزون

Вонкаҳи аўри а трқӣӣ набӯд

وانکه اور ا ترقئی نبود

Лоҷарами ҷузи сӯй сафар наравад

لاجرم جز سوی سفر نرود

Чунки ҷомиди нӣӣ давон мерӯ

چونکه جامد نئی دوان میرو

Басӯии олам равон мерӯ

بسوی عالم روان میرو

Вой бар вай ки дар худӣ монад

وای بر وی که در خودی ماند

Нашавад нек ва дар бадӣ монад

نشود نیک و در بدی ماند

Наравад хуши зи сӯи сӯии бисў

نرود خوش ز سو سوی بیسو

Дар ҷаҳон адам наёрад рӯ

در جهان عدم نیارد رو

Бар нуқӯш ҷаҳон шавад мафтӯн

بر نقوش جهان شود مفتون

Наравад ӯ зи ҳабси тани берун

نرود او ز حبس تن بیرون

Рафта бошад ба хӯни худ аблаҳ

رفته باشد به خون خود ابله

Ҷони худро фиканда дар ин чаҳ

جان خود را فکنده در این چه

Хунаки он кас ки дар сафар бошад

خنک آن کس که در سفر باشد

Аз баду нек дар гузар бошад

از بد و نیک در گذر باشد

Ҳар дам аз ишқи дарс нав хонд

هر دم از عشق درس نو خواند

Хештанро з куҳна барраанд

خویشتن را ز کهنه برهاند

Ҷон ӯ доимо буд дар сайр

جان او دائماً بود در سیر

Пурзанон дар ҳавои ишқ чу тайр

پرزنان در هوای عشق چو طیر

Сафар аз хеш кун на аз хона

سفر از خویش کن نه از خانه

То шавад ҷони қарини ҷонона

تا شود جان قرین جانانه

Гар шудӣ толиби чунон матлӯб

گر شدی طالب چنان مطلوب

Вари зи ҷонии муҳиби он маҳбӯб

ور ز جانی محبّ آن محبوب

намеишқаш бануш белабу ком

می عشقش بنوش بی لب و کام

То ки гардӣ з ҳаст нест тамом

تا که گردی ز هست نیست تمام

Чун наМонӣ ту ; монад ӯ танҳо

چون نمانی تو؛ ماند او تنها

Пеши он меҳри маҳви шӯ чу сҳо

پیش آن مهر محو شو چو سها

То бадоне ки ту баҳонаи бадӣ

تا بدانی که تو بهانه بدی

Ҳама ӯ буд ту фасонаи бадӣ

همه او بود تو فسانه بدی

Чашм бандӣаст варна кӯи дигар ?

چشم‌بندی است ورنه کو دیگر؟

Бинмо ту бғир ӯ дигар

بنما تو بغیر او دیگر

Чашми сӯрат буд яқини аҳвал

چشم صورت بود یقین احول

Нури яздони баради зи дидаи сбл

نور یزدان برد ز دیده سبل

То ки нури худо мадад накунад

تا که نور خدا مدد نکند

Ҷони назари боз дар аҳад накунад

جان نظر باز در احد نکند

Бо худӣ кас надид рӯй варо

با خودی کس ندید روی ورا

Худ ту ӯст зини худии бдро

خود تو اوست زین خودی بدرآ

Баҳр будӣ чу қатрае акнӯн

بحر بودی چو قطره‌ای اکنون

Бози гирд аз бурун ба баҳри дарун

باز گرد از برون به بحر درون

То дгрбори айни баҳри шӯй

تا دگربار عین بحر شوی

Маҳви он зоту лутфу қаҳри шӯй

محو آن ذات و لطف و قهر شوی

Рӯи фанои шӯи зи зид ва наду адад

رو فنا شو ز ضد و ند و عدد

То кунад васфи худ худои аҳад

تا کند وصف خود خدای احد

Чун наМонӣ ту онгаҳе Монӣ

چون نمانی تو آنگهی مانی

Ҷони боқии биҷавӣ дар фонӣ

جان باقی بجوی در فانی

Ғўргӣ чун равад шавад ангур

غورگی چون رود شود انگور

Чунки зулмат бирафт ояд нур

چونکه ظلمت برفت آید نور

То нашуд ҳазм дар танати он нон

تا نشد هضم در تنت آن نان

Кӣ шуд он зиндагии маҳз чу ҷон ?

کی شد آن زندگی محض چو جان؟

Тўтё дар басар чу рафт ва намонад

توتیا در بصر چو رفت و نماند

Нур дида шуд ва савод бихонад

نور دیده شد و سواد بخواند

Чун ҷамод аз фано чунин гардад

چون جماد از فنا چنین گردد

Шавад ӯ нуру роҳ байн гардад

شود او نور و راه‌بین گردد

Ҷон ки зинда аст кун зи ақли қиёс

جان که زنده است کن ز عقل قیاس

Дар фано то аз ӯ чаҳ навъи асос

در فنا تا از او چه نوع اساس

Бунаанд он тараф ки ҷое нест

بنهند آن طرف که جایی نیست

Дар чунон арзи каш смоӣӣ нест

در چنان ارض کش سمائی نیست