Буд розии вай аз ҳисоми аддӣн

بود راضی وی از حسام الدین

Дода будаш ҳазор ганҷ гузин

داده بودش هزار گنج گزین

Муршиди ҷумла буд мавлоно

مرشد جمله بود مولانا

Он хдиўи ягона дар ду саро

آن خدیو یگانه در دو سرا

Ртбт ҳар яке бар ӯ равшан

رتبت هر یکی بر او روشن

Гашта ҳамчун миёни рӯҳу бадан

گشته همچون میان روح و بدن

Гуфт чун хур бирафт зон шаби зоғ

گفت چون خور برفت زان شب زاغ

Иваз омад расед вақти чароғ

عوض آمد رسید وقت چراغ

Моҳ чун шуд ниҳони бобири андар

ماه چون شد نهان به ابر اندر

Равшанӣ кӣ диҳад биҷузи ахтар

روشنی کی دهد به‌جز اختر

Не ки ахтар намӯд дар дарё

نی که اختر نمود در دریا

Роҳро ҳамчуи моҳ дар саҳро

راه را همچو ماه در صحرا

Он яке боз гуфт мавлоно

آن یکی باز گفت مولانا

Зини се нойиби кадом буд аъло

زین سه نایب کدام بود اعلی

Гуфташ андари ҷавоби к-эии ҳамроҳ

گفتش اندر جواب کای همراه

Шамс чун меҳри бади салоҳ чу моҳ

شمس چون مهر بُد‌، صلاح چو ماه

Чун ситорааст шаҳи ҳисом алҳақ

چون ستاره است شه حسام الحق

Зонка гаштааст бо малики мулҳақ

زانکه گشته است با ملک ملحق

Ҳамаро як шинос чунки туро

همه را یک شناس چونکه ترا

Мирсоннд ҳар яке бхдо

می‌رسانند هر یکی به خدا

Доман ҳар яке кигирӣ ту

دامن هر یکی که گیری تو

Зиндаи гардӣ дигар намирӣ ту

زنده گردی دگر نمیری تو

Чунки рафт аз ҷаҳони салоҳи аддӣн

چونکه رفت از جهان صلاح الدین

Шайх гуфт эй ҳисоми ҳақи ойин

شیخ گفت ای حسام حق‌آیین

Баъд аз ин нойибу Халифаи тўӣӣ

بعد از این نایب و خلیفه تویی

Зонка андар миёна нест дўӣӣ

زانکه اندر میانه نیست دویی

Шайхи инро биҷой он бинишонад

شیخ این را به‌جای آن بنشاند

Бар сараши нурҳо нисор ифшоанд

بر سرش نورها نثار افشاند

Гуфт асҳобро ки сар бунаед

گفت اصحاب را که سر بنهید

Пеш ӯ оҷизонаи п р бунаед

پیش او عاجزانه پر بنهید

Ҳамаи амраши зи дил баҷо оред

همه امرش ز دل به‌جا آرید

Меҳр ӯро дарун ҷон корид

مهر او را درون جان کارید

Дастгир шумост дар ълом

دستگیر شماست در عالم

Пой аз вай наед бар олам

پای از وی نهید بر عالم

Чашмҳоро кунед аз ӯ равшан

چشم‌ها را کنید از او روشن

Дар чунин ҷӯйу боғи пари гулшан

در چنین جوی و باغ پر گلشن

Ҳар крои корҳо тамом нашуд

هر که‌را کارها تمام نشد

Ҳолаташи хуб ва бо низом нашуд

حالتش خوب و با نظام نشد

Зу шавад корашон чу бркор ӯст

زو شود کارشان چو برکار اوست

Бодаи шан ӯ диҳад чу хумор ӯст

باده‌شان او دهد چو خمار اوست

Ҳар кро нест сар сараш диҳад ӯ

هر که‌را نیست سَر‌، سرش دهد او

Ҳар кро нест пар париш диҳад ӯ

هر کرا نیست پَر‌، پرش دهد او

Ҳамаро ишқи роҳ байн бахшад

همه را عشق راه‌بین بخشد

Ҳамаро сидқу ишқ ва дайн бахшад

همه را صدق و عشق و دین بخشد

Маъдан раҳматасту нури худо

معدن رحمت است و نور خدا

Худ худои ҳеҷ аз ӯ набӯд ҷудо

خود خدا هیچ از او نبود جدا

Ҳарки ӯ мазҳар худо бошад

هرکه او مظهر خدا باشد

Кӣ зи феълаши худо ҷудо бошад

کی ز فعلش خدا جدا باشد

Феълу қавлаши зи ҳақ буд на аз ӯ

فعل و قولش ز حق بود نه از او

Олатаст ӯ бадасти ҳазрати ҳў

آلت است او به‌دست‌ِ حضرت هو

Ва ҳўи мъкми шинави ту аз қуръон

«و هو معکم‌» شنو تو از قرآن

Ҳаст бо ҷумлаи холиқи ду ҷаҳон

هست با جمله خالق دو جهان

Ин чу омаст хос чун бошад

این چو عام است خاص چون باشد

Он маъаяти зи ҷон бурун бошад

آن معیت ز جان برون باشد

Бо ҳамааст ӯ вале бидон фарқ аст

با همه است او ولی بدان فرق است

Фарқ ҳар як зи ғарб то шарқ аст

فرق هر یک ز غرب تا شرق است

Зон ато кӯ диҳад бмқбўлон

زان عطا کاو دهد به مقبولان

Нарасад шамае бмхзўлон

نرسد شمه‌ای به مخذولان

Гарчи ҳақ бо ҳама аст нест ҷудо

گرچه حق با همه است نیست جدا

Доимои рӯзу шаби халоу мулло

دائماً روز و شب خلا و ملا

Лек бо авлиёст навъ дигар

لیک با اولیاست نوع دگر

Чашм бигушо дар ин накӯ бингар

چشم بگشا در این نکو بنگر

Коўлёро чигуна медорад

ک‌اولیا را چگونه می‌دارد

Дар дарунашон чаҳ тухм мекорд

در درونشان چه تخم می‌کارد‌؟

Мибрдшони фарози арши барин

می‌بردشان فراز‌ِ عرش برین

Медиҳад шани ҳазор ганҷи дафин

می‌دهدشان هزار گنج دفین

Мекунад шани зи роҳи ҷони огоҳ

می‌کند‌شان ز راه جان آگاه

Мидҳдшони бмнзли дили роҳ

می‌دهدشان به منزل‌ِ دل راه

Олами ғайбро ҳамеи бенанд

عالم غیب را همی‌بینند

Миваҳоаш биҳишт ме чинанд

میوه‌های بهشت می‌چینند

Чашмаи ҳикмат аз дили ҳамагон

چشمۀ حکمت از دل همگان

Ҷӯш кард ва равона шуд зи забон

جوش کرد و روانه شد ز زبان

Бар ҳамаи ганҷи васл пайдо кард

بر همه گنجِ وصل پیدا کرد

Чашмашонро бхўиш бино кард

چشمشان را به خویش بینا کرد

То шуданд аз балоу хавфи эмин

تا شدند از بلا و خوف ایمن

Шодмон дар ҷавори ҳақи сокин

شادمان در جوار حق ساکن

Бинмуданд баси кароматҳо

بنمودند بس کرامت‌ها

Ошкороу ниҳони аломатҳо

آشکار و نهان علامت‌ها

Ҳамаро мансаб ва хилофат дод

همه را منصب و خلافت داد

Ҷумларо кард пари зи лутф ва з дод

جمله را کرد پر ز لطف و ز داد

Сокинон само баранд сабақ

ساکنان سما برند سبق

Ҳамаи афлок то ба Фи ти тибқ

همه افلاک تا به هفت طبق

Ва аҳл рӯй замин ки халқон анд

و اهل روی زمین که خلقان‌ند

Аз худои бихбр чу ҳайвон анд

از خدا بی‌خبر چو حیوان‌ند

Ҳама аз додашон фиришта шаванд

همه از دادشان فرشته شوند

Ҳамагон оқибат бачарх раванд

همگان عاقبت به چرخ روند

Киу ма дар паноҳашон бошанд

که و مه در پناه‌شان باشند

Пасту боло сипоҳашон бошанд

پست و بالا سپاه‌شان باشند

Халқ олам баранд дарсу сабақ

خلق عالم برند درس و سبق

Ҳамаи зи эшон ва он гуруҳ аз ҳақ

همه ز ایشان و آن گروه از حق

Ҳамаи шани чашмаи висоли ҷалол

همه‌شان چشمهٔ وصال جلال

Ташнагонро диҳанд оби зулол

تشنگان را دهند آب زلال

Зосмони вуҷӯдашони хуршед

ز‌آسمان وجودشان خورشید

Тофта бар само ва бар ноҳид

تافته بر سما و بر ناهید

Осмонҳо зи нурашони равшан

آسمان‌ها ز نورشان روشن

Шуда аз тобашони замини гулшан

شده از تابشان زمین گلشن

Ҳаст бо авлиёи мудоми чунин

هست با اولیا مدام چنین

Ҳақи таъолии кушоду чашм ва бибин

حق تعالی، گشا دو چشم و ببین‌!

Гарчи бо халқи ҳам буд халлоқ

گرچه با خلق هم بود خلاق

Доимо дар висоли қурби тлоқ

دائماً در وصال قرب تلاق

Лек ин навъ нест то эшон

لیک این نوع نیست تا ایشان

Надиҳадашони висоли даравишон

ندهدشان وصال درویشان

Лоиқи ҳолашон ато бахшад

لایق حالشان عطا بخشد

Гоҳашони дарду гуҳ даво бахшад

گاهشان درد و گه دوا بخشد

Прўрдшон бихобу бедорӣ

پروَرَدْشان به خواب و بیداری

Кунад аз нону оби меъморӣ

کند از نان و آب معماری

Сиҳҳат тан диҳад бадали шодӣ

صحت تن دهد‌، به دل شادی

То кунанд аз атоаши озодӣ

تا کنند از عطاش آزادی

Инчунинаст илоҳ бо эшон

این‌چنین است اله با ایشان

Несташон ҳаззи дигар аз яздон

نیستشان حظ دیگر از یزدان

Он маъаяти бойен чаҳ ме монад

آن معیت به‌این چه می‌ماند؟

Он баланди ин ба паст меронад

آن بلند‌، این به پست می‌راند

Он буд ҳамчуи меҳр ва ин чўсҳо

آن بود همچو مِهر و این چو سُها

Ин буд ҳамчуи арз ва он чу само

این بود همچو ارض و آن چو سما

Нола кун аз дил ва бигӯ ёрб

ناله کن از دل و بگو یارب

Гарчи ту бо манӣ бурузу бшб

گرچه تو با منی به‌روز و به‌شب

Минмоӣии бмн аз эшон рӯ

می‌نمایی به‌من از ایشان رو

Дмбдми ошкору пинҳони рӯ

دم‌به‌دم آشکار و پنهان رو

Лек бинмо зи лутфи он дидор

لیک بنما ز لطف آن دیدار

Ки намӯдӣ боўлёии кбор

که نمودی به‌اولیای کبار

Бош бо мо чунонкӣ бо эшон

باش با ما چنانکه با ایشان

Дори моро зи силки даравишон

دار ما را ز سلک درویشان

То чу эшон шавем хосу надим

تا چو ایشان شویم خاص و ندیم

Дар сарои ҷалоли васли муқӣм

در سرای جلال وصل مقیم

Хештанро бмо чунон бинмо

خویشتن را به‌ما چنان بنما

Ки намӯдӣ боҳилли ишқу сафо

که نمودی به‌اهل عشق و صفا

То ки шокир шавем аз он дидор

تا که شاکر شویم از آن دیدار

То раҳем аз ҳиҷоби он пиндор

تا رهیم از حجاب آن پندار

Дар ҷаҳони яқин равон гирдем

در جهان یقین روان گردیم

Бесипеҳру замин давон гирдем

بی سپهر و زمین‌، دوان گردیم

Ҳама гирдем ҷону ҷони бахшем

همه گردیم جان و جان بخشیم

Бгдои ганҷи шоягони бахшем

به گدا گنج شایگان بخشیم

Бандагиро ҳиллем ва шоҳ шавем

بندگی را هلیم و شاه شویم

Дастгиру ҷаҳон паноҳ шавем

دستگیر و جهان‌پناه شویم

Шавад аз ҳукми мо фалаки гардон

شود از حکم ما فلک گردان

Сад чунинаст шоҳии мардон

صد چنین است شاهی مردان

Пас яқини дон ки дар ҳисоми аддӣн

پس یقین دان که در حسام الدین

Ҳама ҳастанд ҳамчуи ганҷи дафин

همه هستند همچو گنج دفین

Нестанд авлиё аз ӯ берун

نیستند اولیا از او بیرون

Пеш ӯ зикрашон буд зи ҷунун

پیش او ذکرشان بود ز جنون

Дар ҳузур шукр магӯ зи шукр

در حضور شکر مگو ز شکر

Чун дуӣ нест зин шукр мехур

چون دوی نیست‌، زین شکر می‌خور

То бидонам ки ту шукри хорӣ

تا بدانم که تو شکر خواری

Вар кунӣ зикри он шукри хорӣ

ور کنی ذکر آن شکر خواری

Ташна аз об агар биҷӯед об

تشنه از آب اگر بجوید آب

ё шавад толиби саволу ҷавоб

یا شود طالب سؤال و جواب

Ҷумла донанд аз об бегона аст

جمله دانند از آب بیگانه است

Обхўр нест банд афсона аст

آبخور نیست، بند افسانه است

Ҳаззаш аз оби ҷуз ҳикоят нест

حظش از آب جز حکایت نیست

Ташна ӯ ҷуз ки бар ривоят нест

تشنه او جز که بر روایت نیست

Авлиё чунки ҷумлаи як зот анд

اولیا چونکه جمله یک ذات اند

Аз худои зиндаи вази худ мот анд

از خدا زنده و ز خود مات اند

Ҳаркии якро ду бинад ӯ зи ҳавл

هرکه یک را دو بیند او ز حول

Кӯр ва кар монад охиру аввал

کور و کر ماند آخر و اول

Ҳама дарҷанд андар ӯ бишк

همه درج اند اندر او بی‌شک

Нест чизе дар ӯ биҷузи он як

نیست چیزی در او بجز آن یک

Шарҳ ӯро бҳрФ натавон гуфт

شرح او را به حرف نتوان گفت

Дар ҷонро касе бигуфт насуфт

درّ جان را کسی به گفت نسفت

Ҷумларо воҷибаст аздлу ҷон

جمله را واجب است از دل و جان

Ки ғуломаш шаванд дар ду ҷаҳон

که غلامش شوند در دو جهان

Ҳамаи ёрони мутӣъ ӯ гаштанд

همه یاران مطیع او گشتند

Оби лутфи варои сабуи гаштанд

آب لطف ورا سبو گشتند

Ҳар яке захми хӯрда буд аввал

هر یکی زخم خورده بود اول

Шудаи нодам аз он хатоу злл

شده نادم از آن خطا و زلل

Гашта буданд бо адаби ҷумла

گشته بودند با ادب جمله

Зон накарданд ҳам бар ин ҳамла

زان نکردند هم بر این حمله

Хӯрда буданд захмҳо зи инкор

خورده بودند زخم‌ها ز انکار

Ҳама карданд зон хатари иқрор

همه کردند زان خطا اقرار

зи аввалин зарбат қавӣ хӯрданд

ز اولین ضربت قوی خوردند

Дар дувуми фитна кмтрк карданд

در دوم فتنه کمترک کردند

Дар сеюм нарм ва бо адаби гаштанд

در سوم نرم و با ادب گشتند

Бе ҳасади роми марди раби гаштанд

بی حسد رام مرد رب گشتند

Кас аз он қавм саркашӣ нанамуд

کس از آن قوم سرکشی ننمود

Ҳар яке амрро з ҷон башнавад

هر یکی امر را ز جان بشنود

Солҳо шодмон баҳам буданд

سال‌ها شادمان به‌هم بودند

Комрони ҷумла беситам буданд

کامران جمله بی‌ستم بودند