Ҳам чу шайтони бад аз азали кофар

هم چو شیطان بد از ازل کافر

Зон нигарадед аввалу охир

زان نگردید اول و آخر

Мурғ каз модараш сиёҳ омад

مرغ کز مادرش سیاه آمد

Аз қадами кофар ва табоҳ омад

از قدم کافر و تباه آمد

Гар шавад аз гачу зи дуғи сипед

گر شود از گچ و ز دوغ سپید

Он буд ъроиаҳ чу гули брбид

آن بود عرایه چو گل بربید

Обҳои аҷали барад зу он

آبهای اجل برد زو آن

То ки гардад сиёҳ чун зоғон

تا که گردد سیاه چون زاغان

Вонкаҳи ҷонаши бад аз азал аспед

وانکه جانش بد از ازل اسپید

Зода буд аз шуъоъи он хуршед

زاده بود از شعاع آن خورشید

Аз гунаҳ ар шавад чу зоғи сиёҳ

از گنه ار شود چو زاغ سیاه

Ҷон покаш шавад зи ҷурми табоҳ

جان پاکش شود ز جرم تباه

Баравад зоби тавбаи он сияҳӣ

برود زاب توبه آن سیهی

Пок гардад нмондши тбҳӣ

پاک گردد نماندش تبهی

Ҳарки омад сифеди модари зод

هرکه آمد سفید مادر زاد

Оқибати зин бало шавад озод

عاقبت زین بلا شود آزاد

Чун бадӣҳо набӯд лоиқ ӯ

چون بدیها نبود لایق او

Гунаҳ ва ҷурмҳо мутобиқ ӯ

گنه و جرمها مطابق او

Боз гардад чунонкӣ буд аввал

باز گردد چنانکه بود اول

Накунад андар ӯ гуноҳи амал

نکند اندر او گناه عمل

Гар биёбад салиби зари шахсе

گر بیابد صلیب زر شخصی

Гар буд муттақе ва бе нақсӣ

گر بود متقی و بی نقصی

Баҳри нақш бадаш наяндозад

بهر نقش بدش نیندازد

Бали барад дар всоқу бгдозд

بل برد در وثاق و بگدازد

То равад нақши нописанд аз зар

تا رود نقش ناپسند از زر

Зонка бар хайр орӣааст он шар

زانکه بر خیر عاریه است آن شر

Нақши шар буд орӣа бархест

نقش شر بود عاریه برخاست

Хайри аслии чунонкӣ бад барҷост

خیر اصلی چنانکه بد برجاست

Нақши бад чун бар ӯ набӯд аслӣ

نقش بد چون بر او نبود اصلی

Равад он чунки хўбўди аслӣ

رود آن چونکه خوبود اصلی

Зот аз асл чун буд некӯ

ذات از اصل چون بود نیکو

Оқибати кор ӯ шавад некӯ

عاقبت کار او شود نیکو

Робиъаи не ки буд дар бади кор

رابعه نی که بود در بد کار

Гашти охири зи зумраи аҳрор

گشت آخر ز زمرۀ احرار

Не ки аввали Фзил буд фузул

نی که اول فضیل بود فضول

Раҳзан ва беҳифоз ҳамчун ғӯл

رهزن و بی حفاظ همچون غول

Охири кор муттақе шуд ӯ

آخر کار متقی شد او

Гашти бедор ва рафт аз ӯ он ху

گشت بیدار و رفت از او آن خو

Гашт аз силки авлиёии кбор

گشت از سلک اولیای کبار

Ҳамчу ӯ бӯда дар ҷаҳон бисёр

همچو او بوده در جهان بسیار

Номашонгар барам дароз шавад

نامشان گر برم دراز شود

Дар мақсӯд аз он фароз шавад

در مقصود از آن فراز شود

Фӯт гардад маъонии дигар

فوت گردد معانی دیگر

Нарасад тон аз он улӯми хабар

نرسد تان از آن علوم خبر

Фаҳм кун рамз агар хирадмандӣ

فهم کن رمز اگر خردمندی

Банд бигушо зи дил чаҳ дарбандӣ

بند بگشا ز دل چه دربندی

Сӯии зоҳири Марв чу нодонон

سوی ظاهر مرو چو نادانان

Сӯии ботини рӯ ар ту дории ои Н

سوی باطن رو ار تو داری آ ن

Гарчи бар зари гули сиёҳ буд

گرچه بر زر گل سیاه بود

Нақди зар кӣ аз он табоҳ шавад

نقد زر کی از آن تباه شود

Вар шавад миси зишти зар андӯд

ور شود مس زشت زر اندود

Мхри онро ки нест дар ваии суд

مخر آن را که نیست در وی سود

Зар намонад бар ӯ чу орӣа аст

زر نماند بر او چو عاریه است

Мис танҳо бимонад андари даст

مس تنها بماند اندر دست

Лек сарроф ҳар дуро аз давр

لیک صراف هر دو را از دور

Бишносад чу нест зу мастур

بشناسد چو نیست زو مستور

Мису зарро шиносади он доно

مس و زر را شناسد آن دانا

Ҳамчу рӯзаст пеш ӯ пайдо

همچو روز است پیش او پیدا

То нагардӣ ғалати брнги бурун

تا نگردی غلط برنگ برون

Байн ки дар рангҳо чаҳ шуд мадфӯн

بین که در رنگها چه شد مدفون

Не ки дар даври хеш бар сисо

نی که در دور خویش بر صیصا

Буд бе мисли дар салоҳу тақӣ

بود بی مثل در صلاح و تقی

Чун набӯд он тқоши модарзод

چون نبود آن تقاش مادرزاد

Ҳар чаҳ ӯ карда буд рафт ббод

هر چه او کرده بود رفت بباد

Оқибати ҳамчуи мурғи он худ ком

عاقبت همچو مرغ آن خود کام

Баста шуд баҳри донае дар дом

بسته شد بهر دانه ای در دام

Гашти зонеу қотилу бади ном

گشت زانی و قاتل و بد نام

Рафт дайнаш бимонад душмани ком

رفت دینش بماند دشمن کام

Ҳар муяссари лмо халқ омад

هر میسر لما خلق آمد

Ҷузи бмисўри худ нёромд

جز بمیسور خود نیارامد

Не ки Иблис бар фалаки зи қадам

نی که ابلیس بر فلک ز قدم

Аз малоики фузуни бад ӯ бқдм

از ملائک فزون بد او بقدم

Дошт бар осмони вилоят ҳо

داشت بر آسمان ولایت ها

Карда амлок аз ӯ ривоят ҳо

کرده املاک از او روایت ها

Пеши амлоки ҳамчуи шогирдон

پیش املاک همچو شاگردان

ӯ чу устоди Фоиқу ҳамаи дон

او چو استاد فایق و همه دان

Буд устод бар самои номаш

بود استاد بر سما نامش

Неъмат омад зи ҳақи саранҷомаш

نعمت آمد ز حق سرانجامش

Чунки гавҳар надошт ҷони бадаш

چونکه گوهر نداشت جان بدش

Даст нагирифт илм ва ҳам хари ди ш

دست نگرفت علم و هم خر د ش

Дар набии ҳақи з кофаронаш хонд

در نبی حق ز کافرانش خواند

Вази баландяши сӯй пастӣ ронад

وز بلندیش سوی پستی راند

Зоҳиран гарчи ӯ мусулмон буд

ظاهراً گرچه او مسلمان بود

Ботно беҳузуру имон буд

باطناً بی حضور و ایمان بود

Буд аз асли кофару мардӯд

بود از اصل کافر و مردود

Охири кори ҳақ варо бинмуд

آخر کار حق ورا بنمود

Ки чаҳ буд аз азали ниҳоди бадаш

که چه بود از ازل نهاد بدش

Ваз чаҳ рӯ кард аз ани ҷаноби радаш

وز چه رو کرد از ان جناب ردش

Гашти сари ниҳон ӯ пайдо

گشت سر نهان او پیدا

Пеши хирад ва бузург шуд расво

پیش خرد و بزرگ شد رسوا

Неку бади бегмон дар охири кор

نیک و بد بیگمان در آخر کار

Ошкоро шаванд рӯзи шумор

آشکارا شوند روز شمار

Ин суханро карон нахоҳад буд

این سخن را کران نخواهد بود

Қиссаи шаҳи ҳисоми дайни гӯи зуд

قصۀ شه حسام دین گو زود