Халқ ҷамъ омаданд перу ҷавон

خلق جمع آمدند پیر و جوان

Ҳама шоФъ шуданд лобаи кунон

همه شافع شدند لابه‌کنان

К-эии валади ҷои волиди он ту буд

کای ولد جای والد آن تو بود

Зонка пайвастаи меҳрбони ту буд

زانکه پیوسته مهربان تو بود

Кардяш бо ҳисоми дайни эсор

کردیش با حسام دین ایثار

Зонка бади пеши волидати мухтор

زانکه بد پیش والدت مختار

Чунки рафт ӯ баҳона ?ит намонад

چونکه رفت او بهانه‌ایت نماند

Ҳақи таъолӣ чу ин қазоро ронад

حق‌تعالی چو این قضا را راند

Баъд аз ӯ кун қабули шайхӣ ро

بعد از او کن قبول شیخی را

Халқро шӯи эмому роҳнамо

خلق را شو امام و راهنما

Сари ин қавми шӯ ки бе сарвар

سر این قوم شو که بی‌سرور

Ҳеҷ корӣ наёяд аз лашкар

هیچ کاری نیاید از لشکر

Бе шаҳи аспоаҳи ҷумла гумроҳ над

بی شه اسپاه جمله گمراه‌ند

Гарчи кӯҳанд камтар аз коҳ над

گرچه کوه‌اند کمتر از کاه‌ند

Тахтро кун ба бахти худ мақрун

تخت را کن به بخت خود مقرون

То ки дар поши сар наад гардун

تا که در پاش سر نهد گردون

Аҳли гардуни ҳама мурӣд тавонад

اهل گردون همه مرید تواند

Ҳама дар орзӯӣ дид тавонад

همه در آرزوی دید تواند

Ҳамаи ҳайрони фикр ва рой тавонад

همه حیران فکر و رای تواند

Ҳама биниҳода сар ба пой тавонад

همه بنهاده سر به پای تواند

Ҳамаро з ту мерасад идрор

همه را ز تو می‌رسد ادرار

Ҳамаро мешавад чу зари зи ту кор

همه را می‌شود چو زر ز تو کار

Дар ҷаҳони хӯшаи чини ин хирман

در جهان خوشه‌چین این خرمن

Бандааст инчунин гузин хирман

بنده است اینچنین گزین خرمن

Аҳли гардун чу ин чунин бошанд

اهل گردون چو این چنین باشند

Сокинони замин ки , фаррошанд

ساکنان زمین که، فراشند

Фаҳм кун то чигуна паст шаванд

فهم کن تا چگونه پست شوند

Пеши ин рифъату з даст шаванд

پیش این رفعت و ز دست شوند

Ҳамчунин ин сухан дароз кашид

همچنین این سخن دراز کشید

Кард аз эшон валади қабул ва шунид

کرد از ایشان ولد قبول و شنید

Бар сар тахт рафт бе пое

بر سر تخت رفت بی‌پایی

Дар ҷаҳонӣ ки несташ ҷое

در جهانی که نیستش جایی

Беқадам рафт ҷон ба сӯии қадам

بی قدم رفت جان به سوی قدم

Бе вуҷӯди башар ба шаҳри адам

بی وجود بشر به شهر عدم

Гашти ғаввос дар чунон дарё

گشت غواص در چنان دریا

Бадар оварад тӯҳфаи гавҳарҳо

بدر آورد تحفه گوهرها

Бар мурӣдон нисор кард он ро

بر مریدان نثار کرد آن را

Зиндагӣ дод ҷону имон ро

زندگی داد جان و ایمان را

Халқ ҳайрон шуданд ва гуфтанд ин

خلق حیران شدند و گفتند این

Ки зиҳии қутб подшоҳ гузин

که زهی قطب پادشاه گزین

Ончӣ дар умрҳо шавад ҳосил

آنچه در عمرها شود حاصل

зи авлиёии гузидаи восил

ز اولیای گزیدۀ واصل

Ҳар дамӣ май баради мурӣд аз ӯ

هر دمی می‌برد مرید از او

намешавад дар ҷаҳони Фарид аз ӯ

می‌شود در جهان فرید از او

Гашти роҳи ниҳон аз ӯ пайдо

گشت راه نهان از او پیدا

Ҷоҳилонро ҳаме кунад доно

جاهلان را همی‌کند دانا

Муддати ҳафт сол гуфт асрор

مدت هفت سال گفت اسرار

Бар сари турбати падар бисёр

بر سر تربت پدر بسیار

Шарқ то ғарб рафт овоза

شرق تا غرب رفت آوازه

Ки шуд ойини ҳақи зи нави тоза

که شد آئین حق ز نو تازه

Мушкилотӣ ки баста буд кушод

مشکلاتی که بسته بود گشاد

Ин чунин тӯҳфаи ҳеҷ шайхи надод

این چنین تحفه هیچ شیخ نداد

Душманони ҷумлаи дӯстони гаштанд

دشمنان جمله دوستان گشتند

Аз сари хашм ва кӣна бигузаштанд

از سر خشم و کینه بگذشتند

Хашм Юсуф бирафт аз ихвон

خشم یوسف برفت از اخوان

Хашмро кишти ин ба захми баён

خشم را کشت این به زخم بیان

Ончӣ Юсуф накард кард ин он

آنچه یوسف نکرد کرد این آن

Хашмро барад аз дили ёрон

خشم را برد از دل یاران

Халқро зинда кард аз нави боз

خلق را زنده کرد از نو باز

Дар дил ҷумла кошт сидқу ниёз

در دل جمله کاشت صدق و نیاز

Парда аз пеши сарҳо бардошт

پرده از پیش سرها برداشت

Илми ишқ бар ҳавои афрошт

علم عشق بر هوا افراشت

Фҷ Фҷ афтод дар ҳамаи шайхон

فج‌فج افتاد در همه شیخان

Кин чаҳ мастӣаст вена чаҳ илму баён

کاین چه مستی است وین چه علم و بیان

Даврҳо хираи монда дар давраш

دورها خیره مانده در دورش

Хуштар аз роҳатаст ҳар ҷавраш

خوشتر از راحت است هر جورش

Куфр ӯ брФзўд бар имон

کفر او برفزود بر ایمان

Сӯраташи беҳтар аз ҳазорон ҷон

صورتش بهتر از هزاران جان

Кажяши хуби ҳамчу абрӯӣ аст

کژیش خوب همچو ابروی است

Беҳтар аз ростӣ аз ин рӯй аст

بهتر از راستی از این روی است

Аз ҳама даргузашт ва ме ҷӯшад

از همه درگذشت و می‌جوشد

Гарчи пешаст беш ме кӯшад

گرچه پیش است بیش می‌کوشد

Чун ҷуз ӯ нест пас чаҳ ҷӯён аст

چون جز او نیست پس چه جویان است

Дар висол аз чаҳ рӯй бӯён аст

در وصال از چه روی بویان است

Бенишон меравад зи роҳи дарун

بی‌نشان می‌رود ز راه درون

Нест онҷои худ андаруну бурун

نیست آنجا خود اندرون و برون

То ки гардон шудааст чархи кабӯд

تا که گردان شده است چرخ کبود

Ғайр ӯро чунин мақом набӯд

غیر او را چنین مقام نبود

Хос хос худост аз озол

خاص خاص خداست از آزال

Ҳечкасро набӯдаи ин иҷлол

هیچکس را نبوده این اجلال

Қолу ҳолаши зи ҷумла афзӯн аст

قال و حالش ز جمله افزون است

Ҳолҳо пеши қол ӯ дун аст

حالها پیش قال او دون است

Инчунин қолро чаҳ бошад ҳол

اینچنین قال را چه باشد حال

Кун қиёс ва ду чашми дил май мол

کن قیاس و دو چشم دل می‌مال

То бадоне ки ҳол ӯ зи қадам

تا بدانی که حال او ز قدم

Бади фузунтар зи раҳравони бқдм

بد فزونتر ز رهروان بقدم

Ончӣ ҳақ гуфт бо ваии андари сар

آنچه حق گفت با وی اندر سر

Нарасад кас бидон зи тоъат ва бар

نرسد کس بدان ز طاعت و بر

Нашавад ҳосили он ба саъйу ҷиҳод

نشود حاصل آن به سعی و جهاد

Хира дар корҳои ӯ аўтод

خیره در کارهای او اوتاد

Дод бе ҳади атои мурӣдон ро

داد بی‌حد عطا مریدان را

Пари з анвор кард ҳар ҷон ро

پر ز انوار کرد هر جان را

Ҳамаи бурданд бе шумори ато

همه بردند بی‌شمار عطا

Аз кабӣру сағиру перу Фтӣ

از کبیر و صغیر و پیر و فتی

Зон атогар кунун наянд огоҳ

زان عطا گر کنون نیند آگاه

Гарчи шан аз карам намӯд ин шоҳ

گرچه شان از کرم نمود این شاه

Оқибати огаҳ ва хабир шаванд

عاقبت آگه و خبیر شوند

Дар улувва бартар аз асир шаванд

در علو برتر از اثیر شوند

Гар ба тифлӣ ато кунад султон

گر به طفلی عطا کند سلطان

Гила бешумор аз асбон

گلهٔ بی‌شمار از اسبان

Нашавад Тифл аз он атои дилшод

نشود طفل از آن عطا دلشاد

Чун хабар несташ ки шоҳ чаҳ дод

چون خبر نیستش که شاه چه داد

Гар шавад болиғу хирадманд ӯ

گر شود بالغ و خردمند او

Бипазиради зи оқилони панд ӯ

بپذیرد ز عاقلان پند او

Бар баду неку хайру шари огоҳ

بر بد و نیک و خیر و شر آگاه

Гардад ва рост пуед андари роҳ

گردد و راست پوید اندر راه

Донад ин кон буд атои азим

داند این کان بود عطای عظیم

Шоҳ гардад зи ҷӯади шоҳи Карим

شاه گردد ز جود شاه کریم

Гилаи асбро ба кӯдаки хирад

گلهٔ اسب را به کودک خرد

Чун бубахшӣ надонад ӯ ки чаҳ барад

چون ببخشی نداند او که چه برد

Бали Ромад зон атои з бе хурдӣ

بل رمد زان عطا ز بی‌خردی

Ки на некии шиносад ва на бадӣ

که نه نیکی شناسد و نه بدی

Қимати гилагар буд бисёр

قیمت گله گر بود بسیار

Пеши Тифл андакаст ва бе миқдор

پیش طفل اندک است و بی‌مقدار

Мурғакигар диҳӣ ба вай хандад

مرغکی گر دهی به وی خندد

Шодмонаи дили андари он бандад

شادمانه دل اندر آن بندد

Аз ду сад гила хўштрш ояд

از دو صد گله خوشترش آید

Чунки як мурғ дар буриш ояд

چونکه یک مرغ در برش آید

Ҳаст он гила дод марди худо

هست آن گله داد مرد خدا

Кови дамӣ аз худо нагашт ҷудо

کاو دمی از خدا نگشت جدا

ӯст шъшоъи нури он хуршед

اوست شعشاع نور آن خورشید

Ки шуд аз нур ӯ равони хуршед

که شد از نور او روان خورشید

Аз чунин дод бехабар бошад

از چنین داد بی‌خبر باشد

Гарчи хури нур бар сараши пошад

گرچه خور نور بر سرش پاشد

Онки азин нури ишқ бехабар аст

آنک ازین نور عشق بی‌خبر است

Мшмр аз башари варо ки хар аст

مشمر از بشر ورا که خر است

Ҳар ки ӯ зини атоӣ бе поён

هر که او زین عطای بی‌پایان

Бехабар монад Тифли роҳаши дон

بی‌خبر ماند طفل راهش دان

Аз чунон ганҷ дар трҳ омад

از چنان گنج در ترح آمد

Вази яке пӯл дар фараҳ омад

وز یکی پول در فرح آمد

Шод гардад зи сунъ аз сонеъ

شاد گردد ز صنع از صانع

Сунъ аз сонеъаш шавад монеъ

صنع از صانعش شود مانع

Ромад аз маликати бақои он дун

رمد از ملکت بقا آن دون

Ҷон диҳад баҳри хоки он малъун

جان دهد بهر خاک آن ملعون

Чаҳ буд хок ? бишинав ва дарёб

چه بود خاک؟ بشنو و دریاب

Гар нӣии ҳамчуи мункирон дар хоб

گر نئی همچو منکران در خواب

Ҳарчӣ ҳаст андари ин ҷаҳон май дон

هرچه هست اندر این جهان می‌دان

Ҷумла хокаст аз таому занон

جمله خاک است از طعام و زنان

Атласу тоҷи зар буд хокӣ

اطلس و تاج زر بود خاکی

Зон сабаб оқибат шавад хокӣ

زان سبب عاقبت شود خاکی

Аввали он хок буд ва рангӣ ёфт

اول آن خاک بود و رنگی یافت

Ҷиҳати ранг бар ту чун ма тофт

جهت رنگ بر تو چون مه تافت

Охири кори ранг аз ӯ баравад

آخر کار رنگ از او برود

Ҳамчуи аввал ки буд хок шавад

همچو اول که بود خاک شود

Оқил аз ранг кӣ равад аз роҳ ?

عاقل از رنگ کی رود از راه؟

Рангу бӯро куҷои хиради огоҳ ?

رنگ و بو را کجا خَرَد آگاه؟

Рангҳои абади з берангӣ аст

رنگ‌های ابد ز بی‌رنگی است

Пеши бирнги рангҳо рангӣ аст

پیش بیرنگ رنگها رنگی است

Наз баҳораст ранги сурху сипед

نز بهار است رنگ سرخ و سپید

Бар дарахти чанор ва бар гулу бед

بر درخت چنار و بر گل و بید

Гӯнаи гавани рангҳои хуш дар боғ

گونه‌گون رنگهای خوش در باغ

Бинмуда зи боғ бе саббоғ

بنموده ز باغ بی‌صباغ

Он баҳорӣ ки ӣнҳамаи з вай аст

آن بهاری که اینهمه ز وی است

Пок аз рангҳо з дод ҳӣ аст

پاک از رنگها ز داد حیّ است

Ҳамчунин фаҳм кун ту маънӣ ро

همچنین فهم کن تو معنی را

Чашм бигушо гузори даъвӣ ро

چشم بگشا گذار دعوی را

Асл берангӣаст рӯи сӯии асл

اصلْ بی‌رنگی است رو سوی اصل

Ҷаҳд кун то шавад ба онат васл

جهد کن تا شود به آنت وصل

Мнъдми гирди пеши асли вуҷӯд

منعدم گرد پیش اصل وجود

То шавад аз ту сад ҷаҳони мавҷӯд

تا شود از تو صد جهان موجود

То ҳамаи нақшҳо з ту зояд

تا همه نقش‌ها ز تو زاید

Нўнў аз сунъ ту равад ояд

نونو از صنع تو رود آید

Зоти пакет ба худ буд қоим

ذات پاکت به خود بود قایم

Сунъҳо ҳам з ту расад доим

صنعها هم ز تو رسد دایم

Лек ин сунъ ҳо наме монад

لیک این صنع‌ها نمی‌ماند

Хунаки онкас ки сар ҳақ донад

خنک آنکس که سر حق داند

Баҳри он сар бибозад ин сар ро

بهر آن سر ببازد این سر را

Ҳиллади ин хона ҷӯяд он дар ро

هلد این خانه جوید آن در را

Маҳв гардад азин худии куллӣ

محو گردد ازین خودی کلّی

Раҳад аз некӣу бадии куллӣ

رهد از نیکی و بدی کلّی

Соф гардад азин ҳамаи авсоф

صاف گردد ازین همه اوصاف

Бесар ва по кунад ба каъбаи тавоф

بی‌سر و پا کند به کعبه طواف

Нест гардад тамом аз ҳастӣ

نیست گردد تمام از هستی

Бе май ва соғарӣ кунад мастӣ

بی می و ساغری کند مستی

Фаҳми ин сар ба ақл натавон кард

فهم این سر به عقل نتوان کرد

Олати фаҳми ин буд ғаму дард

آلت فهم این بود غم و درد

Дарди дайни пардаи сӯзи куфр буд

درد دین پرده سوز کفر بود

Қуфли ҷони зини калид боз шавад

قفل جان زین کلید باز شود

Ҳар киро дард нест дармон нест

هر که را درد نیست درمان نیست

Ҷон казу зинда нест он ҷон нест

جان کزو زنده نیست آن جان نیست

Гарчи монад ба ҷон махонаш ҷон

گرچه ماند به جان مخوانش جان

Зонка зинда нагашт аз ҷонон

زانکه زنده نگشت از جانان

Зинда аз чор унсураст он ҷон

زنده از چار عنصر است آن جان

Чун чароғӣ ки шаб шавад рахшон

چون چراغی که شب شود رخشان

Бошад он нур ӯ зи зяту Фтил

باشد آن نور او ز زیت و فتیل

Нест боқӣ чу баҳр ё чун нил

نیست باقی چو بحر یا چون نیل

То буд зят зинда бошад он

تا بود زیت زنده باشد آن

Чунки зитш намонад май марди он

چونکه زیتش نماند می‌مرد آن

Лек он каз худо буд зинда

لیک آن کز خدا بود زنده

Бошад ӯ безаволу поянда

باشد او بی‌زوال و پاینده

Қоим аз ҳақ буд на зи обу зи нон

قایم از حق بود نه ز آب و ز نان

Мадад ӯст доим аз манон

مدد اوست دایم از منان

Ҳамчуи хуршеди чашма нур аст

همچو خورشید چشمهٔ نور است

Ҳаст боқӣ ва аз фано давр аст

هست باقی و از فنا دور است

Зонка беиллатаст он нураш

زانکه بی‌علت است آن نورش

Нест маълули шодӣу сураш

نیست معلول شادی و سورش

Дорад аз зоти худ чу зари некӣ

دارد از ذات خود چو زر نیکی

Ҳама лутфасту сар ба сари некӣ

همه لطف است و سر به سر نیکی