Авлиёро мақом ҳаст се ҳол

اولیا را مقام هست سه حال

Дар тариқи худоӣ бе зи завол

در طریق خدای بی ز زوال

Ҳолатӣ ҳаст кон буд торӣ

حالتی هست کان بود طاری

Аз ъаноёту раҳмати борӣ

از عنایات و رحمت باری

Набӯд ҳоким ӯ бар он ҳолат

نبود حاکم او بر آن حالت

Пеши он ҳолатаст чун олат

پیش آن حالت است چون آلت

Ҳолат ӯро барад чу киро бод

حالت او را برد چو که را باد

Гоҳ ғамнок дорадаш гуҳи шод

گاه غمناک داردش گه شاد

Ҳолатӣ дигараст азин беҳтар

حالتی دیگر است ازین بهتر

Ки бар он ҳокимаст он сарвар

که بر آن حاکم است آن سرور

Ҳар замонӣ ки хондаш ояд

هر زمانی که خواندش آید

На диҳад интизор ва не поед

نه دهد انتظار و نی پاید

Ҳамчуи бози мутӣъи он ҳолат

همچو باز مطیع آن حالت

Шавад инро бъкси он олат

شود این را بعکس آن آلت

Ҳолатӣ дигараст бартар аз ин

حالتی دیگر است برتر از این

Ки буд он варои чарху замин

که بود آن ورای چرخ و زمین

Ки шавад шахси айни он ҳолат

که شود شخص عین آن حالت

наменагардад ҷудо аз он роҳат

می‌نگردد جدا از آن راحت

Ҳамчуи мисӣ ки зар шуд аз эксир

همچو مسی که زر شد از اکسیر

Напазирад ба ҳичгўни тағйир

نپذیرد به هیچگون تغییر

Қутбро бошад ин мақоми баланд

قطب را باشد این مقام بلند

Нарасад фаҳми ин ба донишманд

نرسد فهم این به دانشمند

намекунам фош ҳар дамии асрор

می‌کنم فاش هر دمی اسرار

Аз мақомоту манзили аҳрор

از مقامات و منزل احرار

То ки худро зании барин се маҳак

تا که خود را زنی برین سه محک

Ҳеҷ андар дилат намонад шак

هیچ اندر دلت نماند شک

Ҳар кадомии азин се эй доно

هر کدامی ازین سه ای دانا

Аввалии аўстӣ ва ё аъло

اولی اوسطی و یا اعلی

Ваон казин ҳар се ҳолатаст бурун

وان کزین هر سه حالت است برون

Накунаш ёд кӯаст ноқису дун

نکنش یاد کوست ناقص و دون

Набӯд одамӣ буд ҳайвон

نبود آدمی بود حیوان

Гарчи бошад ба сӯрати инсон

گرچه باشد به صورت انسان

Бози ҳам ин бидон каз он се нафар

باز هم این بدان کز آن سه نفر

Эминаст охирин зи ранҷу хатар

ایمن است آخرین ز رنج و خطر

Ғолиб онаст кон миёна раҳад

غالب آن است کان میانه رهد

Чунки ҳолат мутӣъ ӯст ҷаҳд

چونکه حالت مطیع اوست جهد

Нодир уфтад ки ин чунин кас ро

نادر افتد که این چنین کس را

Сари баради теғи тези маргу фано

سر برد تیغ تیز مرگ و فنا

Мухлисаст ӯ аз он хатар дорад

مخلص است او از آن خطر دارد

Дар сафар чунки сим ва зар дорад

در سفر چونکه سیم و زر دارد

Мумкинаст ин ки раҳзанони бало

ممکن است این که رهزنان بلا

Бизананд ва баранд аз ӯ коло

بزنند و برند از او کالا

Аввалинро ки ҳолаташи гуҳи гоҳ

اولین را که حالتش گه گاه

Ояд онгаҳ шавад аз он огоҳ

آید آنگه شود از آن آگاه

Ҳолат ӯро мутӣъ ва ром нашуд

حالت او را مطیع و رام نشد

Ҳеҷ бо ваии чунонкӣ хост набад

هیچ با وی چنانکه خواست نبد

Ногаҳон мешудӣ ба ваии мақрун

ناگهان می‌شدی به وی مقرون

Ҳам ба ноком аз ӯ шудӣ берун

هم به ناکام از او شدی بیرون

Хатар ӯ буд ду сад чандон

خطر او بود دو صد چندان

Нодаро ёбад ӯ зи хавфи амон

نادرا یابد او ز خوف امان

Зонкагар охирин нафаси гуҳи мӯат

زانکه گر آخرین نفس گه موت

Ҳолаташ ноед он шавад зу фӯт

حالتش ناید آن شود زو فوت

Чунки ҳоким набад бар он ҳолат

چونکه حاکم نبد بر آن حالت

Кӣ шавад сӯй ӯ равони ҳолат ?

کی شود سوی او روان حالت ؟

Гар бияёд дар он нафас некӯаст

گر بیاید در آن نفس نیکوست

Вар наёяд бдонкаҳи вой бар ӯст

ور نیاید بدانکه وای بر اوست

Охирин коваст қутб бе ҳамто

آخرین کاوست قطب بی‌همتا

Эминасту бузург дар ду саро

ایمن است و بزرگ در دو سرا

Зонка гаштааст айни он ҳолат

زانکه گشته است عین آن حالت

Кӣ зи роҳат ҷудо шавад роҳат

کی ز راحت جدا شود راحت

Дўииӣ нест андар ӯ ки равад

دوییی نیست اندر او که رود

Ҳар яке сӯии асл хеш шавад

هر یکی سوی اصل خویش شود

Нест ҷисмӣ ки он шавад мақсум

نیست جسمی که آن شود مقسوم

Нест илмӣ ки гардад он маълум

نیست علمی که گردد آن معلوم

Илм ва ҳаламанд ҳар ду авсофаш

علم و حلم‌اند هر دو اوصافش

ӯ чу анқоу ишқи ҳақи қофаш

او چو عنقا و عشق حق قافش

Ҳамаи ашё аз ӯ баранд ато

همه اشیا از او برند عطا

зи осмону замину арши ъло

ز آسمان و زمین و عرش علا

Бидиҳад ӯ атоу нстонд

بدهد او عطا و نستاند

Бе зи устоди илм ҳо донад

بی ز استاد علم‌ها داند

Илму ҳалам ва ҳазор васф дигар

علم و حلم و هزار وصف دگر

Ҳама аз вай чу равшанӣ аз хур

همه از وی چو روشنی از خور

Зот ӯ аслу фаръҳо авсоф

ذات او اصل و فرع‌ها اوصاف

Ҳама аз неку бади зи дарду зи соф

همه از نیک و بد ز درد و ز صاف

Ҳамаро ӯ бидӯзаду бадарад

همه را او بدوزد و بدرد

Ду ҷаҳонро ба як ҷӯй нахирад

دو جهان را به یک جوی نخرد

Авлиёро хирад ки хосон анд

اولیا را خرد که خاصان اند

Боқӣонро ҳиллад чу беҷон анд

باقیان را هلد چو بی‌جان اند

Онкии ҳақи шани харид боқӣ анд

آنکه حق شان خرید باقی اند

Вонкаҳ ҳақашон фурухт оқӣ анд

وانکه حقشان فروخت عاقی اند

Чун нагаштӣ чунин зи ҷаҳли газоф

چون نگشتی چنین ز جهل گزاف

Аз чаҳ рӯ май зании зи фақри ту лоф ?

از چه رو می‌زنی ز فقر تو لاف ؟

Сад ҳазораш чунин сифат беш аст

صد هزارش چنین صفت بیش است

Ту пасӣ дар ҳиҷоб ва ӯ пеш аст

تو پسی در حجاب و او پیش است

Ҳаркасии гирди нек ва бад гардад

هرکسی گرد نیک و بد گردد

Доимои қутби гирд худ гардад

دائماً قطب گرد خود گردد

Ҳамаи ҷӯён ӯ ва ӯ худ ро

همه جویان او و او خود را

Ҳама бо ёри ҷуфт ӯ узро

همه با یار جفت او عذرا

Ҳамаи олам бар ӯ шудаи ошиқ

همه عالم بر او شده عاشق

Бар ҷамоли худ ӯ бидиҳ ошиқ

بر جمال خود او بده عاشق

Ҳар кас аз феъли нек , нек шавад

هر کس از فعل نیک، نیک شود

Бадии қутб ба зи нек буд

بدی قطب به ز نیک بود

Чун бар оҳан кунанд нақши накӯ

چون بر آهن کنند نقش نکو

Гарчи бе нақши бади баҳоаши тсў

گرچه بی‌نقش بد بهاش تسو

Оварад ба ҳар нақши як динор

آورد به هر نقش یک دینار

Гар кунандаш мзод дар бозор

گر کنندش مزاد در بازار

Қимат ӯро з нақш шуд на зи худ

قیمت او را ز نقش شد نه ز خود

Чун равад нақш аз ӯ бимонад рад

چون رود نقش از او بماند رد

Ҳамчуи он оҳанаст гавҳари бад

همچو آن آهن است گوهر بد

Илм ӯ орӣа аст нест зи худ

علم او عاریه است نیست ز خود

Ҳолати марг аз он шавад холӣ

حالت مرگ از آن شود خالی

Ҳамчу аз малики зевари молӣ

همچو از ملک زیور مالی

Ба хилофи онкии зар буд зотш

به خلاف آنکه زر بود ذاتش

Бошад аз худ ҷиўшу ройоташ

باشد از خود جیوش و رایاتش

Набӯд қиматаши зи нақш ва нигор

نبود قیمتش ز نقش و نگار

Нашавад гуҳи азиз ва гоҳе хор

نشود گه عزیز و گاهی خوار

Гар кунандаш салиб ё миҳроб

گر کنندش صلیب یا محراب

Нашавад ради зи гардиши асбоб

نشود رد ز گردش اسباب

Ҳар дуро нархашон буд яксон

هر دو را نرخشان بود یکسان

Зар нагардад зи нақши бади арзон

زر نگردد ز نقش بد ارزان

Ғайри ориф чу маърифат гуяд

غیر عارف چو معرفت گوید

ӯ дар он дами худоиро ҷӯяд

او در آن دم خدای را جوید

Шинави онро аз ӯ ки суди барӣ

شنو آن را از او که سود بری

Зонка сад нафъ аз шунӯди барӣ

زانکه صد نفع از شنود بری

Вар бигӯед ҳикояти дунё

ور بگوید حکایت دنیا

ё зи шукру шикояти дунё

یا ز شکر و شکایت دنیا

Машну онро аз ӯ ки гумроҳ аст

مشنو آن را از او که گمراه است

Зонка ғофили зи зот аллоҳ аст

زانکه غافل ز ذات اللّه است

Мор ва ёраст андар ӯ мзмр

مار و یار است اندر او مضمر

Як сқр ҷӯяд ва яке кавсар

یک سقر جوید و یکی کوثر

Мор дар ваии нмўзҷ сқр аст

مار در وی نموذج سقر است

Ёр дар ваии кушанда шарар аст

یار در وی کشندۀ شرر است

Лек онкас ки қутб даврон аст

لیک آنکس که قطب دوران است

Неку бад зу бидон ки яксон аст

نیک و بد زو بدان که یکسان است

Ҳазл ӯ ҳамчуи ҷад буд нофеъ

هزل او همچو جد بود نافع

Бошад аз пастии ҷаҳони рофеъ

باشد از پستی جهان رافع

Ҳамчуи тавҳиди куфр ӯ барадат

همچو توحید کفر او بردت

Дар ҷаҳонӣ казон расад хирадат

در جهانی کزان رسد خردت

Аз шукргар касе кунад сад чиз

از شکر گر کسی کند صد چیز

Нақши гургу шағолу мардум низ

نقش گرگ و شغال و مردم نیز

Шакли шеру палангу каждуму мор

شکل شیر و پلنگ و کژدم و مار

Гӯнаи гаван бешумор аз ин бисёр

گونه‌گون بی‌شمار از این بسیار

Пеши оқил буд ҳамаи матлӯб

پیش عاقل بود همه مطلوب

Накунад нақшҳо варои маҳҷӯб

نکند نقش‌ها ورا محجوب

Нанигарад оқилӣ ба нақши бадаш

ننگرد عاقلی به نقش بدش

Ҳамчуи шукр ба ҷон ва дил хӯрдаш

همچو شکر به جان و دل خوردش

Ҳар мурӣдӣ ки шуд зи шайхи огоҳ

هر مریدی که شد ز شیخ آگاه

Бинад афъоли шайхро зи илоҳ

بیند افعال شیخ را ز اله

Ҳркотш кунад варои зинда

حرکاتش کند ورا زنده

Ҳарчӣ бинад шавад зи ҷони банда

هرچه بیند شود ز جان بنده

Чунки шуд ҳолати марӣзи чунин

چونکه شد حالت مریض چنین

Бешак ӯ рустамаст дар раҳи дайн

بی‌شک او رستم است در ره دین

Вонкаҳ бо шайхи ёр ғораст ӯ

وانکه با شیخ یار غار است او

Дар раҳи ишқ шаҳсавораст ӯ

در ره عشق شهسوار است او

Ту мурӣдаши мубини муродаши байн

تو مریدش مبین مرادش بین

Ту ғуломаши мубини Қубодаши байн

تو غلامش مبین قبادش بین

Бошад аз рӯй нақшу номи мурӣд

باشد از روی نقش و نام مرید

Буд аз рӯй ҷон чу шайхи Фарид

بود از روی جان چو شیخ فرید

Ҳамаро байни зи ҳақ ки гардии чуст

همه را بین ز حق که گردی چست

Ту зи ҳақи ғофилӣ аз онии суст

تو ز حق غافلی از آنی سست

Ҳарки гардад зи сари ҳақи огоҳ

هرکه گردد ز سر حق آگاه

Ду ҷаҳонро шавад зи хавфи паноҳ

دو جهان را شود ز خوف پناه

Ориф алҳақ маъдани алосрор

عارف الحق معدن الاسرار

Мисли алшмси манбаи алонвор

مثل الشمس منبع الانوار

ҳи аӣми фӣаи ақли аҳли аларз

ه ائم فیه عقل اهل الارض

Ҷисмаи фии улқулуби рӯҳи маҳз

جسمه فی القلوب روح محض

Ҳўи фии алхлқи доимои ҳнон

هو فی الخلق دائماً حنان

Лӣси фии қалбаи сӯии алмнон

لیس فی قلبه سوی المنان

Мазҳар алҳақ ҷисмаи алтоҳр

مظهر الحق جسمه الطاهر

Кули ман лоиҳбаҳи кофар

کل من لایحبه کافر

Ҳўи фии алхлқи раҳмаи амон

هو فی الخلق رحمة امان

Ҳубаи фии алҷанони ?или Фи ҷинон

حبه فی الجنان ال ف جنان

Даргузари зин сухан бихӯр бода

درگذر زین سخن بخور باده

Чун гул аз хаси хеши шӯи сода

چون گل از خس خویش شو ساده

Нақшҳоро башу зи таҳтаи ҷон

نقش‌ها را بشو ز تختهٔ جان

Шӯ чу хуршеди содаи нўроФшон

شو چو خورشید ساده نورافشان

Бигузар аз нақшҳо агар ҷонӣ

بگذر از نقش‌ها اگر جانی

Нақд маънӣ биҷӯ чу зон конӣ

نقد معنی بجو چو زان کانی

Сувару нақшҳо буд чун шаб

صور و نقش‌ها بود چون شب

Субҳ бошад ҷамоли ҳазрати раб

صبح باشد جمال حضرت رب

Чун шавад офтоби ҷони толеъ

چون شود آفتاب جان طالع

Аз сӯии осмони дили ломъ

از سوی آسمان دل لامع

Ҳама карданд лочўи ях аз хур

همه کردند لاچو یخ از خور

Ғунчаҳо аз замин бар оради сар

غنچه‌ها از زمین بر آرد سر

Ҳама гӯйанд безабон ки худо

همه گویند بی‌زبان که خدا

Гуфт бо ях бирав ба ғунчаи биё

گفت با یخ برو به غنچه بیا

Гашт ях нест то шумо ойед

گشت یخ نیست تا شما آیید

Ин ҷаҳонро зи нави бёроиид

این جهان را ز نو بیارایید

Нашуд он нест бо шумо омад

نشد آن نیست با شما آمد

Дард ҳар баргро даво омад

درد هر برگ را دوا آمد

Гар нахурдӣ наботи хокии об

گر نخوردی نبات خاکی آب

Шаҷари пер кӣ шудӣ кашу шабоб

شجر پیر کی شدی کش و شباب

наменамонад фано ва нест фано

می نماند فنا و نیست فنا

Бингар дар фанои ҳазор бақо

بنگر در فنا هزار بقا

Не ки барфу бахт фано бинмуд

نی که برف و بخت فنا بنمود

Байн ки чун шуд анору себу Марвад

بین که چون شد انار و سیب و مرود

Набӯд аз чи ми йен дигар бадтар

نبود از چ م ین دگر بدتر

Чун ба бустон равад накӯ бингар

چون به بستان رود نکو بنگر

намешавад қӯти гулу насрин

می‌شود قوت گل و نسرین

Май ҳиллади куфр ва меравад дар дайн

می‌هلد کفر و می‌رود در دین

Шӯи хамаш , хешро ба ҳақ бисипор

شو خمش، خویش را به حق بسپار

Даст ва пое мазан ба вай бигзор

دست و پایی مزن به وی بگذار

Баҳри онат ки сохт хоҳад кард

بهر آنت که ساخت خواهد کرد

Ҳеҷ судӣ надорад ин ғаму дард

هیچ سودی ندارد این غم و درد

Ғами ту биҳдаҳаст ҳоким ӯст

غم تو بیهده است حاکم اوست

Гузар аз парда ҳо бибин рухи дӯст

گذر از پرده‌ها ببین رخ دوست