Гар кунам бози ман сари ибнон ( ? ӣнон )
گر کنم باز من سر ابنان (؟اینان)
Вазъҳои ҷаҳон шавад вайрон
وضع های جهان شود ویران
Ҳарчӣ гуфтанд раҳравони қадим
هرچه گفتند رهروان قدیم
зи ғаму шодӣу зи амну зи бим
ز غم و شادی و ز امن و ز بیم
Ҳама гирданд нест ҳамчун барф
همه گردند نیست همچون برف
Зонка шарҳ манаст меҳри шигарф
زانکه شرح من است مهر شگرف
Гар кунам фош ончӣ ме донам
گر کنم فاش آنچه میدانم
Вар кунад ҷилваи сари пинҳонам
ور کند جلوه سر پنهانم
Не милал монад ва на мазҳаби кеш
نی ملل ماند و نه مذهب کیش
Бар ту яксон шаванд марҳаму риш
بر تو یکسان شوند مرهم و ریش
Заҳру пои заҳр як шавад бар ту
زهر و پازهر یک شود بر تو
Қаҳр гардад чу лутф дар хури ту
قهر گردد چو لطف در خور تو
Накунӣ фарқи обро аз хок
نکنی فرق آب را از خاک
Пеши ту чаҳ замин ва чаҳ афлок
پیش تو چه زمین و چه افلاک
Не замин мешавад ба саъии фалак
نی زمین میشود به سعی فلک
намешавад деви ҳам ба ҷаҳди малик
میشود دیو هم به جهد ملک
Пас ту аз хештан мабар умед
پس تو از خویشتن مبر امید
Бар диҳии охир ар кунунии бед
بر دهی آخر ار کنونی بید
Нони мурда ки ҷомидаст ва хамӯш
نان مرده که جامد است و خموش
Неи тану ҷон аз ӯ буд дар ҷӯш ?
نی تن و جان از او بود در جوش ؟
Гарчи худ мурда ва ҷамодаст он
گرچه خود مرده و جماد است آن
Неи дилу рӯҳро имодаст он ?
نی دل و روح را عماد است آن ؟
Чун ки шуд ҳазм дар тани зинда
چون که شد هضم در تن زنده
Аз сукӯн расту гашти ҷанбнда
از سکون رست و گشت جنبنده
Серума чун дар ду дида нест шавад
سرمه چون در دو دیده نیست شود
Ном ҳо хонд ва ба роҳ равад
نامها خواند و به راه رود
Пас чу дар нестӣ буд ҳастӣ
پس چو در نیستی بود هستی
Чаҳ дар ҳаст хешро бастӣ ?
چه در هست خویش را بستی ؟
Ар чаҳ гӯям манам чунон ва чунин
ار چه گویم منم چنان و چنین
Нест шӯ то шӯй тамом гузин
نیست شو تا شوی تمام گزین
Нестӣ чун урӯҷ сӯй самост
نیستی چون عروج سوی سماست
Ҳарки дар ҳаст монад худро кост
هرکه در هست ماند خود را کاست
Ҳарки кам гашт аз ҳама беш аст
هرکه کم گشت از همه بیش است
Кам зании ихтиёр дарвеш аст
کم زنی اختیار درویش است
Ҳар ки камро гузид афзӯн шуд
هر که کم را گزید افزون شد
Ҳарки бешӣ гузид мағбун шуд
هرکه بیشی گزید مغبون شد
Ҳар ки куллӣ нагашт аз худ ло
هر که کلی نگشت از خود لا
Кӣ кунад фаҳми маънии ало
کی کند فهم معنی الا
Нестӣ бошад асл ҳар ҳастӣ
نیستی باشد اصل هر هستی
Май ҷони нӯш то расад мастӣ
می جان نوش تا رسد مستی
Ҳастӣ мо з нестӣ аст бидон
هستی ما ز نیستی است بدان
Ҳаст мо нест ҳамчу ҳаст касон
هست ما نیست همچو هست کسان
Гар ба сӯрат ба дигарон монем
گر به صورت به دیگران مانیم
Дигарон нақши маҳз ва мо ҷонем
دیگران نقش محض و ما جانیم
Сими шанро мҷу ки башмурда аст
سیم شان را مجو که بشمرده است
Софашон назд аҳли дил дард аст
صافشان نزد اهل دل دُرد است
Ҷони зи мо ҷӯ чу ёри ҷононим
جان ز ما جو چو یار جانانیم
Зари зи мо бар ки асл ҳар конем
زر ز ما بر که اصل هر کانیم
Рӯҳи мо бе чигуна ва чун аст
روح ما بی چگونه و چون است
Не дарунаст он на берун аст
نی درون است آن نه بیرون است
Бенишонем ва ҳар нишон аз мост
بی نشانیم و هر نشان از ماست
Дам ба дами сад равони равон аз мост
دم به دم صد روان روان از ماست
Мо чу баҳрему олам аз мо каф
ما چو بحریم و عالم از ما کف
Аз азал доштем ъзу шараф
از ازل داشتیم عز و شرف
Ин ҷаҳон чун кафасту ҷони дарё
این جهان چون کف است و جان دریا
Ҳар ки кафро гузид монад аъамӣ
هر که کف را گزید ماند اعمی
Каф буд дарду дард дард хӯрд
کف بود درد و درد درد خورد
Рахтро соф беш софи барад
رخت را صاف بیش صاف برد
Бигузар аз мавъиза бигӯ он сар
بگذر از موعظه بگو آن سر
Бар ҷонро физой аз раҳ бар
بر جان را فزای از ره بر
Бар ҷаҳонҳо сети зикри он қисса
بر جهانها ست ذکر آن قصه
Хунаки онро ки барад аз ин ҳисса
خنک آن را که برد از این حصه
Пандро нест мбдоءу мақта
پند را نیست مبداء و مقطع
Кард бояд руҷӯъ бо марҷаъ
کرد باید رجوع با مرجع