Малик зода гуфт : дастур аз истимоъи ин сухан ки иҷмоъамаму иттифоқи ъқлоءи олам бар онаст , дарин хусумат ва пайкор бидон асб ҳрўн монад ки то захм тозӣона нахурд , ҳрўнӣ пайдо накунад ва бидон кӯдак ки дар мактаб бошад , аз бими дўоли муаллими пой дар доман тأдб кашида дорад ва чун берун ояд , ъқоли ақли бугсаладу боз бо хуй кӯдакӣ шавад ва бидон хрлнг ки дар алафзор осӯдагӣ мечарад ва бар мрбт бекорӣ меосоед , дурусти намояд ва чун андаки ранҷӣ аз таҳаммули бор аўқор бинад , айби лангии падеди орад . То акнӯн ки кашфи алқноъи аҳвол ӯ нарафта буд , ҳамаи рзонт ва сабот менамӯд ва чун қадамӣ аз ҳади озарм фаротар ниҳодем , мизоҷи тأбӣ ки бар он трбӣ ёфтаст , падед оварад ва мо чун роҳи тасомӯҳ ва тсолҳ барбастем , сухани кушодатар бгўӣим : кордорони подшоҳ ки шарафии дигари сифотӣу зотии берун аз самти хизмат подшоҳ надоранд , чун эшонро бурузи ътлт ва азлат бинишонанд , бидон зани мтҷмли мткҳл монанди ки чун перояи орияти азу фурӯ гушойанд , зиштӣ рӯй хеш пайдо кунад ва бидон девори нигорида ки акси тасовири он чашмро хира гирданд ва чун бондки обии фурӯи шўӣӣ , ҷузи гул тира набинӣ ва гуфтаанд : лои тмдҳни хсисои бмртбаҳи нолҳои ман ғайри истеҳқоқи ?фонҳо тҳтаҳи ъмои кони алайҳу локини баъди ани касрати зунубау зуҳрати уюбау сормўи илайҳи мъодёу модҳаҳи ҳоҷёу подшоҳ ки аз мқобҳи афъоли кордорону мхозии аҳволи эшон рФодаҳи тъомӣ бар дидаи басирати хеши бандад ва хоҳад ки бтҳмлу таъаллули кори басари барад , бидон шголи хар савор монад ки бнодонӣ кушта шуд . Шаҳриёр гуфт : чун буд он достон ?
ملکزاده گفت: دستور از استماع این سخن که اجماع امم و اتّفاق عقلاء عالم بر آنست، درین خصومت و پیکار بدان اسبِ حرون ماند که تا زخمِ تازیانه نخورد، حرونی پیدا نکند و بدان کودک که در مکتب باشد، از بیم دوالِ معلم پای در دامن تأدّب کشیده دارد و چون بیرون آید، عقالِ عقل بگسلد و باز با خوی کودکی شود و بدان خرلنگ که در علفزار آسودگی میچرد و بر مربطِ بیکاری میآساید، درست نماید و چون اندک رنجی از تحمل بارِ اوقار بیند، عیب لنگی پدید آرد. تا اکنون که کشف القناعِ احوالِ او نرفته بود، همه رزانت و ثبات مینمود و چون قدمی از حد آزرم فراتر نهادیم، مزاج تأبّی که بر آن تربّی یافتست، پدید آورد و ما چون راه تسامح و تصالح بربستیم، سخن گشادهتر بگوئیم: کارداران پادشاه که شرفی دیگر صفاتی و ذاتی بیرون از سمتِ خدمت پادشاه ندارند، چون ایشان را بروز عطلت و عزلت بنشانند، بدان زن متجمّلِ متکحّل مانند که چون پیرایهٔ عاریت ازو فرو گشایند، زشتیِ رویِ خویش پیدا کند و بدان دیوار نگاریده که عکس تصاویر آن چشم را خیره گرداند و چون باندک آبی فرو شوئی، جز گل تیره نبینی و گفتهاند: لَا تَمدَحَنَّ خَسیساً بِمَرتَبَهٍ نَالَهَا مِن غَیرِ استِحقَاقٍ فَاِنَّهَا تَحُطُّهُ عَمّا کانَ عَلَیهِ و لکِن بَعدَ اَن کَثُرَت ذُنُوبُهُ وَ ظَهَرَت عُیُوبُهُ وَ صَارَمُو اِلَیهِ مُعَادِیا وَ مَادِحُهُ هاجیاً و پادشاه که از مقابحِ افعالِ کارداران و مخازیِ احوالِ ایشان رفادهٔ تعامی بر دیدهٔ بصیرت خویش بندد و خواهد که بتحمّل و تعلّل کار بسر برد، بدان شگالِ خر سوار ماند که بنادانی کشته شد. شهریار گفت: چون بود آن داستان؟