Оҳӯ гуфт : шунидам ки вақте шахсеи бкримаҳи тзўҷи сохту бърсу валима чунонк расмаст , машғӯл шуду ҳарч аз ойини зиёфати дрбоисти ҷумлаи бсохт . Чун аз ҳама бипардохт , хунёгарӣ ҳамсоя дошт ки Зуҳраи саъд ар ршги чанг ӯ чун Зуҳраи дъд дар фироқ рубоб Биҷӯш омадӣ ва навой булбул бар барги гули зарби нқрот ӯ ангехтӣ , хандаи гул дар рӯй булбули нишоти нағамот ӯ оварадӣ . Самоъи ин арғунуни сарнигӯн дар сўонӣу сўолси ҳаракот бо мсолсу мсонӣ ӯ дар пардаи шиносон рӯҳонӣ нагирифтӣ . МзиФ баталаб ӯ фиристод ки соз баргиру соъатии ҳозири шӯ . Хунёгар аз фиристода пурсед ки домодзнро борзўии дилу мурод табъ хостаст ё модару падари бҷҳт ӯ ҳукм кардаанд . Фиристода инкор кард ки турои ин донистани бача кор ояд ? хунёгар гуфт : агар мрдзни бъшқ хоста бошад , самоъи ман бо ҷон ӯ биомезаду ҳарчи занами дрдл ӯ овезад , аз ағориду ағонии ман бо хаёл рӯй ғўонии ишқи бозии висол ва фироқ кунад ва аз ҳар парда ки навозам , нолаи ушшоқи шунӯд ; пас маро аз гирифт самоъ дар табъи домод ва дилҳои ҳозирони Фоидҳои хезад ва агар на чунин буд , мар ӯро аз самоъ чаҳ ҳосил ?
آهو گفت: شنیدم که وقتی شخصی به کریمهای تزوّج ساخت و به عَرس و ولیمه چنانکه رسم است، مشغول شد و هرچه از آیینِ ضیافت دربایست، جمله بساخت. چون از همه بپرداخت، خنیاگری همسایه داشته که زُهرهٔ سعد ار رشگِ چنگ او چون زهرهٔ دعد در فراقِ رباب بهجوش آمدی و نوایِ بلبل بر برگِ گل ضربِ نقراتِ او انگیختی، خندهٔ گل در رویِ بلبل نشاطِ نغماتِ او آوردی. سماعِ این ارغنونِ سرنگون در ثوانی و ثوالثِ حرکات با مثالث و مثانیِ او در پردهشناسانِ روحانی نگرفتی. مُضیف به طلبِ او فرستاد که «ساز برگیر و ساعتی حاضر شو.» خنیاگر از فرستاده پرسید که «داماد، زن را بهآرزویِ دل و مرادِ طبع خواستهست یا مادر و پدر بهجهتِ او حکم کردهاند؟» فرستاده انکار کرد که «ترا این دانستن بهچه کار آید؟» خنیاگر گفت: «اگر مرد، زن بهعشق خواسته باشد، سماعِ من با جانِ او بیامیزد و هرچه زنم در دل او آویزد، از اغارید و اغانیِ من با خیالِ رویِ غوانی عشق بازیِ وصال و فراق کند و از هر پرده که نوازم، نالهٔ عشّاق شنود؛ پس مرا از گرفتِ سماع در طبعِ داماد و دلهایِ حاضران فایدهها خیزد و اگر نه چنین بوَد، مر او را از سماع چه حاصل؟»
Фарқаст миёни сӯз каз ҷони хезад
فرق است میانِ سوز کهز جان خیزد
Бо онки брисмонш бар худ бандӣ
با آنکه به ریسمانش بر خود بندی
Ин фасона аз баҳр он гуфтам то муқарар бошад ки кори раоёу риояти аҳволи эшон баҳри кас мФўз нишоед кард . Зрўӣ гуфт : некӯ гуфтӣу офарин бар офаринишии бод ки бҳқоиқи корҳо чунин роҳи барад ва дар роҳи рафоқати ёрони ин қадам дошта бошад , акнӯн ақтзоءи ризоӣ мо онаст ки шумо баҳамаи ҳоле дар супурдани тариқ ростӣ кушед ки ҳар асос ки на бар ростӣ наҳй , пойдор намонаду бдонки маҳали сидқ ду чизаст : яке гуфтор , дувуми кирдор . Сидқи гуфтори он буд ки агар чизеи гўӣӣ , аз ӯҳдаи он берун туоне омаду ростии кирдори онк аз қоида эътидол нагзараду бдонки эътидол на мусовотаст дар мақодӣр ҳар чиз , блак эътидол сохтанаст бар вифқи маслиҳату ҳрк аз адолати маънии аввал фаҳм кунад , ҳамон кунад ки он таббох кард аз нодонӣ . Оҳӯ пурсед : чун буд он достон ?
این فسانه از بهر آن گفتم تا مقرّر باشد که کارِ رعایا و رعایتِ احوال ایشان به هر کس مفوّض نشاید کرد. زروی گفت : «نیکو گفتی و آفرین بر آفرینشی باد که به حقایقِ کارها چنین راه برَد و در راه رفاقتِ یاران این قدم داشته باشد، اکنون اقتضاءِ رضایِ ما آنست که شما بههمه حالی در سپردن طریقِ راستی کوشید که هر اساس که نه بر راستی نهی، پایدار نماند و بدانکه محلِ صدق دو چیزست: یکی گفتار ، دوم کردار. صدقِ گفتار آن بود که اگر چیزی گویی، از عهدهٔ آن بیرون توانی آمد و راستی کردار آنکه از قاعدهٔ اعتدال نگذرد و بدانکه اعتدال نه مساوات است در مقادیر هر چیز، بلکه اعتدال، ساختنست بر وفقِ مصلحت و هرکه از عدالت معنیِ اول فهم کند، همان کند که آن طبّاخ کرد از نادانی.» آهو پرسید: «چون بود آن داستان؟»