Росу гуфт : шунидам ки вақте мардии ҷомаи фуруш , размае ҷомаи дарбаст ва бар дӯши ниҳод то ба дияии баради фурӯхтанро . Саворӣ иттифоқан бо ӯ ҳамроҳ афтод . Мард аз кашӣдан пштўораҳ ба сутӯҳ омаду хастагӣ дар ӯ асар кард . Ба савор гуфт : « эй ҷавонмард , агар ин пштўораҳи ман соъатӣ дар пешгирӣ , чндонки ман пора Эй биёсоем , аз қзити караму футувват давр набошад » . Савор гуфт : « шак нест ки тахфиф кардан аз мутаҳаммилони бори кулуфт , дар мизони ҳасанот , вазнӣ тамом дорад ва аз он ба биҳишти боқӣ тавон расед , Фомои ман сиқлати мавозинаи Фҳўи фии айшаи розӣа ; аммо ин боргири ман дӯшро лаб ҳар рӯза ҷӯ наёфта сету тимор ба қоидаи надида ; имрӯзи қӯт он надорад ки ӯро ба таклифи зиёдат шояд рнҷонид » дарин миён харгӯшӣ бархест ; савори асбро дар пай ӯ барангехту бдўонид . Чун майдонӣ ду се бирафт , андеша кард ки « асбӣ чунин дорам , чаро ҷомаҳои он марди нстдм ва аз гӯшае берун нарафтам ? » волҳқ , ҷомаи фуруш низ аз ҳамин андеша холӣ набӯд ки « агар ин савори ҷомаҳои ман барда будӣу дўонидаҳ , ба гардиши куҷои расидамӣ ? » савор ба наздик ӯ боз омад ва гуфт : « ?ҳулло , ҷомаҳо ба ман даҳ то лаҳза Эй биёсое » марди ҷома фуруш гуфт : « бирав ки ончи ту андешӣдае , ман ҳам аз он ғофил набӯдаам ! » . Ин бигуфту зоғро фурӯи шикаст ва бихӯрад . Ин фасона аз баҳр он гуфтам то ту аз ҷиҳати уқоби ҳама некӯ наяндешӣ ва аз хтФаҳи сўоъқ ӯ эмин набошӣ ва рафтан бидон мақом ва дарёфтан он матлаб , чунон саҳл алмأхз ндонӣ ки насиба ҳар қадамӣ аз остони қасри ин тмнии ҷуз қусӯр нест .

راسو گفت: شنیدم که وقتی مردی جامه‌فروش، رزمه‌ای جامه دربست و بر دوش نهاد تا به دیهی برد فروختن را. سواری اتّفاقاً با او همراه افتاد. مرد از کشیدنِ پشتواره به ستوه آمد و خستگی در او اثر کرد. به سوار گفت: «ای جوانمرد، اگر این پشتوارهٔ من ساعتی در پیش گیری، چندانک من پاره‌ای بیاسایم، از قضیّتِ کرم و فتوّت دور نباشد». سوار گفت: «شک نیست که تخفیف کردن از متحمّلانِ بار کلفت، در میزانِ حسنات، وزنی تمام دارد و از آن به بهشت باقی توان رسید، فَاَمَّا مَن ثَقُلَت مَوَازِینُهُ فَهُوَ فِی عِیشَهٍٔ رَاضِیَهٍٔ ؛ امّا این بارگیرِ من دوش را لبِ هر روزه جو نیافته‌ست و تیمارِ به قاعده ندیده؛ امروز قوّت آن ندارد که او را به تکلیفِ زیادت شاید رنجانید» درین میان خرگوشی برخاست؛ سوار اسب را در پیِ او برانگیخت و بدوانید. چون میدانی دو سه برفت، اندیشه کرد که «اسبی چنین دارم، چرا جامه‌هایِ آن مرد نستدم و از گوشه‌ای بیرون نرفتم؟» والحقّ، جامه‌فروش نیز از همین اندیشه خالی نبود که «اگر این سوار جامه‌هایِ من برده بودی و دوانیده، به گَردَش کجا رسیدمی؟» سوار به نزدیکِ او باز آمد و گفت: «هَلا، جامه‌ها به من ده تا لحظه‌ای بیاسایی» مرد جامه‌فروش گفت: «برو که آنچ تو اندیشیده‌ای، من هم از آن غافل نبوده‌ام!». این بگفت و زاغ را فرو شکست و بخورد. این فسانه از بهر آن گفتم تا تو از جهتِ عقاب همه نیکو نیندیشی و از خطفهٔ صواعق او ایمن نباشی و رفتن بدان مقام و دریافتن آن مطلب، چنان سهل المأخذ ندانی که نصیبهٔ هر قدمی از آستانِ قصرِ این تمنّی جز قصور نیست.

Озодчҳр гуфт : подшоҳӣу бузурги муншӣу исолати мҳтд ва улувва ҳиммату карами наҷҷору тأсли нажоди ин уқоб дар чанд мақом муқарар кардаем ва ин тақрири борҳои мукаррар шуда ва намӯда , аз онҷо ки муқтазои ин авсофаст , ҳаргиз раво надорад бар касе ки остин бар хону мону аҳолӣу аўтон афшонда бошаду домани иқбол ӯ гирифта ва аз дасти таъаррузи офоти мхоФот ба ҷаноб ӯ паноҳ оварда , зинҳор хӯрду самти ин дноът бар носити ҳиммати хеш наад , блаки тамкин ва такрим фармоед ва ба ҷониби мо ҳам аз гӯшаи чашми азимат нигоҳ кунад , Фхосаҳ ки ман ба шарти хузўъу афкандагӣу хушўъу бандагии пеши рӯму онч аз воҷиботи адаби ҳазрату маросим хизмат бошад , биҷои орму доне ки сиррии бузург дар хосияти сухани пинҳони сет ки ба вақти таъсир дар тбоъ падед ояд , чунонк мори мбрқши нифоқро аз сӯрохи коммуни нафаси беруни орад ва ба алмоси нуктаҳои сртиз , оҳани сулби мизоҷҳоро бснбд , ъ , комаи лони матни алсиФу алҳди қотеъи марои биҳамдиллоҳи олати ин истеъдоди ҳарчи комлтрсту мояи ин аҳляти ҳарчи тамомтар . Рой онаст ки мо ҳар ду ба хизмат ӯ рӯему баъди мо ки тариқ расӣдан ба дасти бӯси муяссар шуда бошад ва он саодат ба ҳасани иттифоқ даст дода , фаслӣ дар боби хешу ҳикояти ҳол ба ваҷҳе ки қабули мстқбл он шаваду ъотФту роФти радиф он гардад , фурӯ гӯям .

آزادچهر گفت: پادشاهی و بزرگ‌منشی و اصالتِ محتد و علّوِ همّت و کرمِ نجار و تأثّلِ نژادِ این عقاب در چند مقام مقرّر کرده‌ایم و این تقریر بارها مکرّر شده و نموده، از آنجا که مقتضایِ این اوصاف است، هرگز روا ندارد بر کسی که آستین بر خان و مان و اهالی و اوطان افشانده‌باشد و دامنِ اقبالِ او گرفته و از دستِ تعرّضِ آفاتِ مخافات به جنابِ او پناه آورده، زنهار خورد و سمتِ این دناعت بر ناصیتِ همّتِ خویش نهد، بلک تمکین و تکریم فرماید و به جانب ما هم از گوشهٔ چشمِ عظمت نگاه کند، فخاصّه که من به شرطِ خضوع و افکندگی و خشوع و بندگی پیش روم و آنچ از واجباتِ ادبِ حضرت و مراسمِ خدمت باشد، بجای آرم و دانی که سرّی بزرگ در خاصّیّت سخن پنهان‌ست که به وقتِ تأثیر در طباع پدید آید، چنانک مارِ مبرقشِ نفاق را از سوراخِ کمونِ نفس بیرون آرد و به الماس نکته‌هایِ سرتیز، آهنِ صلبِ مزاجها را بسنبد، ع، کَمَا لَانَ مَتنُ السَّیفِ وَ الحَدُّ قَاطِعٌ مرا بحمدالله آلتِ این استعداد هرچ کاملترست و مایهٔ این اهلیّت هرچ تمامتر. رای آنست که ما هر دو به خدمتِ او رویم و بعد ما که طریقِ رسیدن به دست‌بوس میسّر شده باشد و آن سعادت به حسنِ اتّفاق دست داده، فصلی در بابِ خویش و حکایتِ حال به وجهی که قبول مستقبل آن شود و عاطفت و رافت ردیفِ آن گردد، فرو‌گویم.

Фии алҷмлаҳ чун аирои суханҳои ӯ ба самъ маслиҳат бишунид , Аннани астрсол ба дасти ихтиёр ӯ дод ва гуфт : акнӯн ки ҷониб рафтанро тарҷеҳ наҳодӣу тҷниҳи саҳҳоми азимат , воҷиб дидӣ бисмии аллоҳ ,у азои азмати Фтўкли алии аллоҳ , аммо бдонк чун ихтисоси он қурбат ёфта шуду чеҳраи мурод , ба зулфи висоли он зулфати оростаи гашт , ба чанд хислати мтҳлӣ шудан ва чанд бори кулуфтро мутаҳаммил бӯдан , воҷиб ояд , аввали тақдими фармони подшоҳ бар ҷумлаи мақосиди воҷибу лозими доне , дувуми овомир ӯро дар сӯрати шиквау виқори нигоҳи дорӣ , сиўми таҳсину тазйини фармӯда ва карда ӯ ба ваҷҳе кунӣ ки атбоъи афъоли писандидау имтиноъ аз ахлоқи носутӯда дар ваии биафзояд . Чаҳорум , сиёнати арзи хеш аз всмти хиёнат риоят кунӣ . Панҷум , хизмати хеш ҳамеша аз ҳуқуқи неъмат ӯ қосири доне , шашум агар хатое ки касро аз он исмати куллӣ мусаллам нест , содир ояд зуд ба узри он қиёми намое ва нагузорӣ ки аз қозўрот мзблаҳ гардад ки дафъу азолтш номумкин бошад , ҳафтуми пеш ӯ турш рӯйу талх гуфтор нанишинӣ , ҳаштум бо душман ӯ ба ҳеҷ таъвил дӯстӣ напайвандӣ , нуҳум ҳар чанд туро бештар баркашад , ту худро фурӯтар наҳйу қадам аз пешгоҳи тақаддуми бози пастаргирӣ , даҳум ба вақти онки туро муҳиммӣ фармоед , аз ӯ ҳеҷ нахоҳӣ ва рӯй некӯи хидматӣ ба шодхаҳ тамаъ машава нигарадонеу ойинӣ ки хусравони порс ҳар сол фармуданд , ҳам аз ин ҷиҳат буд ки ҳар каси мартаба хеш бинаду қадари неъмату мақоми ҳиммат подшоҳ бишносад ва бидон мтъз шавад . Озодчҳр гуфт : чигуна бӯда сети ойини эшон ?

فی‌الجمله چون ایرا سخن‌هایِ او به سمعِ مصلحت بشنید، عنانِ استرسال به دستِ اختیارِ او داد و گفت: اکنون که جانبِ رفتن را ترجیح نهادی و تجنیحِ سهامِ عزیمت، واجب دیدی بِسمِ الله ، وَ اِذَا عَزَمتَ فَتَوَکَّل عَلَی اللهِ ، اما بدانک چون اختصاصِ آن قربت یافته شد و چهرهٔ مراد، به زلفِ وصال آن زلفت آراسته گشت، به چند خصلت متحلّی شدن و چند بارِ کلفت را متحمّل بودن، واجب آید، اوّل تقدیمِ فرمانِ پادشاه بر جملهٔ مقاصد واجب و لازم دانی، دوم اوامرِ او را در صورتِ شکوه و وقار نگاه داری، سیوم تحسین و تزیین فرموده و کردهٔ او به وجهی کنی که اتّباعِ افعال پسندیده و امتناع از اخلاقِ ناستوده در وی بیفزاید. چهارم، صیانتِ عرضِ خویش از وصمتِ خیانت رعایت کنی. پنجم، خدمتِ خویش همیشه از حقوقِ نعمتِ او قاصر دانی، ششم اگر خطایی که کس را از آن عصمتِ کلّی مسلّم نیست، صادر آید زود به عذرِ آن قیام نمایی و نگذاری که از قاذوراتِ مزبله گردد که دفع و ازالتش ناممکن باشد، هفتم پیشِ او ترش‌روی و تلخ‌گفتار ننشینی، هشتم با دشمن او به هیچ تأویل دوستی نپیوندی، نهم هر چند ترا بیشتر برکشد، تو خود را فروتر نهی و قدم از پیشگاهِ تقدّم باز پس‌تر گیری، دهم به وقتِ آنک ترا مهمّی فرماید، از او هیچ نخواهی و روی نیکو‌خدمتی به شادخهٔ طمع مشوّه نگردانی و آیینی که خسروانِ پارس هر سال فرمودند، هم از این جهت بود که هر کس مرتبهٔ خویش بیند و قدر نعمت و مقامِ همّتِ پادشاه بشناسد و بدان متّعظ شود. آزادچهر گفت: چگونه بوده‌ست آیین ایشان؟